AI maakt naaktfoto's van schoolfoto's in 10 minuten.
Met een gratis app, vanuit een gewone schoolfoto. Wat het is, hoe je het herkent, en wat je doet als het jouw kind treft.
Je dochter komt huilend thuis. Iemand heeft een naaktfoto van haar rondgestuurd. Maar ze heeft nooit een naaktfoto gemaakt.
Het blijkt een deepfake. Haar gezicht op het lichaam van iemand anders, gemaakt met AI. In 10 minuten. Met een gratis app. Vanuit haar schoolfoto.
Dit is geen sciencefiction. Dit gebeurt nu op Nederlandse scholen.
De cijfers die je moet kennen
Wat zijn deepfakes en hoe werken ze?
Deepfakes zijn beelden of video's die met AI zo realistisch zijn vervalst dat je bijna niet ziet dat ze nep zijn. Wat vroeger maanden werk was voor professionele beeldbewerkers, kan nu iedereen in minuten doen op de telefoon.
Undress / Nudify apps
Deze apps claimen kleding te "verwijderen" van foto's. De AI raadt wat er onder de kleding zou zijn en genereert een naakt beeld. Dit zijn de apps die op Nederlandse scholen worden misbruikt. Illegaal in Nederland sinds 2024, maar nog steeds makkelijk te vinden.
Face-swap technologie
Hiermee wordt het gezicht van iemand op een ander lichaam geplakt. Dit vereist een bronfoto waar het gezicht op wordt geplaatst. Beschikbaar als app op smartphones en als software op computers.
- FaceSwap apps op smartphone
- DeepFaceLab op computer
- Zelfs reguliere apps zoals FaceApp gebruiken deze technologie
Voice cloning (stem klonen)
Minder bekend maar even gevaarlijk. Slechts 3 seconden audio is genoeg om iemands stem perfect na te maken. Gebruikt voor fraude ("Mam, ik heb een ongeluk gehad, ik heb geld nodig") of voor reputatieschade met nep-audio van je kind.
Te realistisch. Zelfs experts hebben moeite. Behandel bij twijfel altijd alsof het echt is en zoek hulp.
Waarom wordt dit gedaan?
Zes motieven die je herkent uit andere vormen van online geweld. De technologie is nieuw, de patronen zijn oud.
Pesten en intimidatie
Een ruzie escaleert. Iemand maakt een deepfake als wraak of vernedering. Gedeeld in de klassenchat. Binnen een uur heeft de hele school het gezien.
Sextortion
Criminelen maken deepfakes en dreigen ze te verspreiden tenzij het slachtoffer betaalt of echte beelden stuurt. Een nieuwe variant van seksuele afpersing.
Gewoon experimenteren
Sommige jongeren proberen de technologie uit zonder kwaad te willen. Ze beseffen niet dat het maken én bezitten illegaal is, ook als het voor de grap was.
Seksuele motieven
Uit nieuwsgierigheid of interesse. Jongeren beseffen vaak niet de reikwijdte van de impact of de illegaliteit van hun actie.
Online misbruik
Misbruikers gebruiken AI om beelden te genereren met echte gezichten van kinderen die zij vinden op social media. Strafbaar, ook als het alleen AI is.
Identiteitsfraude
Gestolen gezichten voor fake accounts, oplichting of reputatieschade. Kinderen met een zichtbaar online profiel zijn extra kwetsbaar.
De technologie is nieuw. De patronen niet.
Wil je meer weten over hoe deepfakes worden ingezet voor afpersing? Lees ons artikel over sextortion bij kinderen of de bredere context in online veiligheid kinderen: alle cijfers van 2026.
Strafbaar sinds 1 januari 2024
- Het maken van een deepfake van een klasgenoot zonder toestemming = strafbaar (art. 240b Wetboek van Strafrecht)
- Doorsturen in WhatsApp of een andere chat = strafbaar
- Bewaren op je telefoon of computer = strafbaar
- Ook als het maar een grapje was = strafbaar. Maximale straf: 1 jaar gevangenis of een geldboete
- Bij beelden van minderjarigen geldt ook de kinderpornowetgeving, met nog zwaardere straffen
Hoe herken je een deepfake?
Steeds moeilijker. Maar er zijn nog signalen. Hoe sneller je het herkent, hoe sneller je kunt handelen.
Signalen bij foto's
- Vreemde schaduwen die niet kloppen met de belichting
- Onnatuurlijke huidtextuur (te glad, wasachtig)
- Rare randen rond gezicht of lichaam
- Verschillende beeldkwaliteit tussen gezicht en lichaam
- Haren die zweven of vreemd overgaan
- Asymmetrische oren, ogen of gezichtskenmerken
- Kleurverschillen tussen gezicht en rest van lichaam
Signalen bij video's
- Onnatuurlijk knipperen (te weinig of te veel)
- Lipsynchronisatie die niet perfect klopt
- Glitches bij snelle bewegingen
- Onscherpe overgangen aan de rand van het gezicht
- Statische achtergrond terwijl de persoon beweegt
Reverse image search: screenshot maken en uploaden naar Google Images of TinEye. Bij twijfel: behandel het als echt en zoek hulp.
Wat doe je als jouw kind slachtoffer is?
Jouw reactie bepaalt hoe je kind dit verwerkt. Blijf kalm. Geloof je kind. En doorloop dan deze stappen.
- 01
Geloof je kind direct
"Ik geloof je. Dit is verschrikkelijk. Dit is niet jouw schuld."
Niet: "Weet je zeker dat je nooit zo'n foto hebt gemaakt?" Dat voelt als beschuldigen.
- 02
Bewaar het bewijs
Ook al wil je dat de beelden direct verdwijnen: het is juridisch bewijs. Maak screenshots van alles (de beelden, berichten, wie het deelde). Noteer data, tijden en namen. Verwijder nog niets.
- 03
Doe aangifte bij politie
Dit is een strafbaar feit. Je kind is slachtoffer. Politie kan beelden traceren en daders aanpakken.
- Online: politie.nl/aangifte-doen
- Telefonisch: 0900-8844
- Of naar het bureau met screenshots op USB
Als de politie het niet serieus neemt: vraag specifiek naar de zedenrechercheur en verwijs naar Artikel 240b Wetboek van Strafrecht.
- 04
Informeer de school
School heeft zorgplicht. De mentor of vertrouwenspersoon kan maatregelen nemen tegen daders, signaleren of beelden verder verspreid worden, en je kind beschermen.
- 05
Meld bij platforms en laat beelden verwijderen
Rapporteer via de app (Rapporteer → Naaktbeelden → Deepfake/manipulatie). Platforms zijn wettelijk verplicht dit binnen 24 uur te verwijderen.
- Take It Down voor internationale verwijdering van intieme beelden
- Het meldpunt van Offlimits (meldpunt.offlimits.nl) voor hulp bij het verwijderingstraject
- 06
Zoek emotionele ondersteuning
Dit is psychologisch zwaar. Professionele hulp maakt een verschil.
- Huisarts voor verwijzing naar jeugd-GGZ
- Schoolmaatschappelijk werk (gratis, laagdrempelig)
- Slachtofferhulp Nederland: 0900-0101
- De hulplijn van Offlimits: 0800-2255 66
- 07
Blijf checken en praten
Check regelmatig: "Hoe gaat het nu met je?" Wees alert op signalen van trauma (slapeloosheid, sociale isolatie, angst). Houd je kind op de hoogte van wat er met de aangifte gebeurt.
"Dit gaat over. We komen erdoor samen."
Hoe verklein je het risico?
Volledige bescherming is onmogelijk. Maar je verkleint het risico flink met deze stappen.
- 01
Privé accounts zijn essentieel
Zet alle accounts op privé en accepteer alleen volgverzoeken van mensen die je kind in het echt kent. Instagram: Instellingen → Privacy → Account privé. TikTok: Instellingen → Privacy → Privé-account.
- 02
Beperk wie foto's kan downloaden
Instagram: Instellingen → Privacy → Berichten → Toestaan dat mensen media opnieuw delen → UIT. Screenshots blijven altijd mogelijk, maar dit maakt het een stap lastiger.
- 03
Google jezelf regelmatig
Doe dit samen, één keer per drie maanden. Zoek de naam van je kind plus schoolnaam. Doe een reverse image search van de profielfoto. Check of beelden ongewenst verspreid zijn.
- 04
Wees voorzichtig met school- en teamfoto's
Vraag scholen en sportclubs of je kind niet op de openbare website hoeft, of vraag om alleen een voornaam te gebruiken. Dit maakt het voor vreemden moeilijker gezichten te koppelen aan identiteiten.
- 05
Blokkeer gevaarlijke apps
Op je thuisnetwerk via ouderlijk toezicht (categorie Adult content blokkeren). Specifieke apps blokkeren via Family Link (Android) of Schermtijd (iPhone). Let op: kinderen kunnen ze elders downloaden.
Het gesprek voeren met je kind
Niet wachten tot er iets is gebeurd. Beter een keer te vroeg dan een keer te laat.
Voor jongere kinderen (10-12 jaar)
"Wist je dat computers foto's zo kunnen veranderen dat het lijkt of iemand iets heeft gedaan wat ze nooit echt hebben gedaan? Dat heet een deepfake. Als iemand ooit een rare foto van jou laat zien, wil ik dat je het me direct vertelt. Het is nooit jouw schuld en ik word niet boos."
Voor tieners (13-16 jaar)
"AI kan nu naaktfoto's maken van gewone schoolfoto's. Het klinkt als sciencefiction, maar het gebeurt echt op scholen. Als dit ooit met jou of iemand die je kent gebeurt: het is strafbaar, en we lossen het samen op. Ik word niet boos. Jij bent het slachtoffer."
Altijd zeggen
- "Het is nooit jouw schuld"
- "Ik word niet boos"
- "Het is strafbaar om dit te maken of te delen"
- "We lossen het samen op"
- "Dit gebeurt meer dan je denkt"
Nooit zeggen
- "Je had voorzichtiger moeten zijn"
- "Waarom post je zoveel foto's?"
- "Had je niet…"
- Enige vorm van verwijt of twijfel
Lees ook onze gids over cyberpesten herkennen en aanpakken en 5 signalen dat jouw kind online wordt benaderd door vreemden.
Als jouw kind een deepfake heeft gemaakt of gedeeld
Jouw kind heeft een strafbaar feit gepleegd. Blijf kalm. Schreeuwen helpt niet. Dit is een leermoment.
- 01
Confronteer met bewijs en laat de ernst landen
"Dit is illegaal. Mensen kunnen naar de politie gaan. Hoe zou jij je voelen als iemand dit van jou maakte? Het slachtoffer is enorm geschaad. Dit gaat nooit meer weg voor diegene."
- 02
Maak het ongedaan
Verwijder alle kopieën van telefoon en computer. Verwijder overal waar het gedeeld is. Als het al verspreid is: meld het bij platforms.
- 03
Excuses aanbieden via bemiddeling
Geen direct contact (dat kan als stalking worden gezien). Via school of een bemiddeld gesprek. Niet "Sorry, maar…", wel "Het spijt me. Ik besef nu hoe erg dit is. Ik heb een grote fout gemaakt."
- 04
Juridische consequenties voorbereiden
Als het slachtoffer aangifte doet (en dat is hun goed recht): neem een advocaat gespecialiseerd in jeugdstrafrecht. Werk mee met politie. Laat je kind begrijpen dat dit de gevolgen zijn van hun keuze.
- 05
Begrijpen waarom
Peer pressure? Stoer doen? Wraak? Niet weten dat het illegaal was? Elk motief vraagt een andere aanpak. Gebruik dit moment om te praten over empathie en de gevolgen van online acties. De preventielijn van Offlimits (preventielijn.offlimits.nl) is er voor jongeren met zorgen over hun eigen gedrag.
Meer over digitale veiligheid voor ouders
Veelgestelde vragen over deepfakes
Contactgegevens bij incidenten
Politie
politie.nl/aangifte-doen 0900-8844 (niet spoed) 112 (spoed)Vraag specifiek naar de zedenrechercheur
Het meldpunt van Offlimits
meldpunt.offlimits.nlMelden van misbruikmateriaal en hulp bij verwijderingstraject
De hulplijn van Offlimits
hulplijn.offlimits.nl 0800-2255 66 (gratis)Hulp bij online seksueel geweld en deepfake-incidenten
Take It Down
takeitdown.ncmec.orgNCMEC-tool voor verwijdering van intieme beelden op internationale platforms
Slachtofferhulp
slachtofferhulp.nl 0900-0101Emotionele en praktische ondersteuning na een incident
Kindertelefoon
kindertelefoon.nl 0800-0432 (gratis)Anoniem praten voor kinderen en jongeren, altijd bereikbaar
Veelgestelde vragen
Wat is een deepfake en hoe wordt het gemaakt van een foto van mijn kind?
Een deepfake is een beeld of video die met AI zo realistisch is vervalst dat je bijna niet ziet dat het nep is. Met zogenaamde 'undress apps' kan iemand een gewone schoolfoto uploaden en in ongeveer 10 minuten een nepnaaktfoto genereren. Veel van deze apps zijn gratis of kosten maximaal 10 euro.
Is het maken of doorsturen van een deepfake strafbaar in Nederland?
Ja, het is strafbaar sinds 1 januari 2024. Het maken, doorsturen én bewaren van een deepfake van iemand zonder toestemming is strafbaar op grond van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht. De maximale straf is 1 jaar gevangenis of een geldboete. Bij beelden van minderjarigen gelden ook de kinderpornowetgeving en nog zwaardere straffen.
Hoe groot is het risico dat mijn kind slachtoffer wordt van deepfakes?
73% van alle deepfake-slachtoffers in Nederland is jonger dan 18 jaar. In 2024 ontving het meldpunt van Offlimits meer dan 3.700 meldingen van AI-misbruikbeelden. Bovendien is 1 op de 5 middelbare scholieren al geconfronteerd met deepfakes.
Wat moet ik doen als er een deepfake van mijn kind rondgestuurd wordt?
Geloof je kind direct en verwijder nog niets, want de beelden zijn juridisch bewijs. Maak screenshots van alles en doe aangifte bij de politie via politie.nl of 0900-8844. Vraag daarbij specifiek naar de zedenrechercheur en verwijs naar artikel 240b Wetboek van Strafrecht. Je kunt ook het meldpunt van Offlimits inschakelen via meldpunt.offlimits.nl voor hulp bij het verwijderingstraject.
Hoe verklein ik het risico dat foto's van mijn kind worden misbruikt voor deepfakes?
Zet alle accounts van je kind op privé zodat alleen bekenden de foto's zien. Beperk wie foto's kan downloaden via de privacy-instellingen van Instagram. Vraag scholen en sportclubs of je kind niet op de openbare website hoeft, of dat er alleen een voornaam wordt gebruikt. Doe samen elke drie maanden een reverse image search om te checken of beelden ongewenst verspreid zijn.
