Digitale veiligheid van A tot Z.
350 termen uit grooming, sextortion, AI-CSAM, gaming, mediawijsheid en wetgeving. Voor professionals, ouders en jongeren. Toegankelijk uitgelegd, met handelingsperspectief en hulplijn.
Dertien domeinen, een plek.
De Nederlandse landelijke hulplijn voor mensen met suïcidale gedachten en hun naasten, bereikbaar via 113 (gratis), 0800-0113 (gratis), chat en e-mail, 24/7.
Britse stichting die internationaal pleit voor de digitale rechten van kinderen, opgericht door Beeban Kidron, invloedrijk in totstandkoming UK Online Safety Act en DSA-richtsnoeren minderjarigen.
Een sadistisch online netwerk dat minderjarigen manipuleert tot zelfbeschadiging, dieren mishandelen of zelfmoord, vaak via gaming-platforms en Discord.
Een online aankoop waarbij de koper betaalt maar het product nooit ontvangt, vaak via Marktplaats, Vinted, social-media-ads of nepwebshops.
Een extremistische ideologie die stelt dat de huidige samenleving zo snel mogelijk moet instorten, door geweld, sabotage of chaos, om plaats te maken voor een nieuwe orde.
Een opvoedingsstijl waarin ouders actief in gesprek gaan over wat het kind online doet, niet alleen verbieden of laten begaan, maar samen denken over keuzes.
Het onderzoek van OpenAI en MIT (2025) naar emotionele en mentale gezondheidsimpact van langdurig ChatGPT-gebruik, een van de eerste grootschalige studies naar AI-impact op welzijn.
Een vorm van leeftijdscontrole waarbij AI op basis van gezichtsfoto's of gedragspatronen een leeftijd inschat, minder betrouwbaar dan ID-verificatie, privacy-vriendelijker dan ID-upload.
Technische methoden om vast te stellen of een gebruiker een minimumleeftijd heeft, uiteenlopend van zelfgerapporteerde "ik ben ouder dan 18"-knoppen tot ID-verificatie en zero-knowledge proofs.
Een chatbot die zich gedraagt als vriend, geliefde of therapeut, vaak gepersonaliseerd en altijd beschikbaar, populair bij eenzame jongeren maar met serieuze mentale risico's.
Door generatieve AI gemaakt seksueel beeldmateriaal van (al dan niet bestaande) minderjarigen, juridisch gelijkgesteld aan klassiek CSAM.
Software die probeert te onderscheiden of een tekst, beeld of video door AI is gegenereerd, onbetrouwbaar en niet aanbevolen als enige bewijs in onderwijscontext.
Het gebruiken van generatieve AI voor schoolwerk waar oorspronkelijk denkwerk wordt verwacht, van het laten schrijven van werkstukken tot het laten beantwoorden van toetsen.
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, Nederlandse inlichtingendienst die toezicht houdt op nationale veiligheid, inclusief online radicalisering, terrorisme en buitenlandse inmenging.
Een set instructies waarmee een platform automatisch beslist welke content een gebruiker te zien krijgt, op basis van gedrag, profiel en signaal.
Systematische ongelijkheid in hoe algoritmes mensen behandelen, vaak voortkomend uit bias in trainingsdata of ontwerpkeuzes, met disproportionele impact op minderheden en kwetsbare groepen.
De aantoonbare impact van vrouwenhatende influencer-content op het wereldbeeld van tienerjongens, genoemd naar Andrew Tate die in 2022-2024 via TikTok miljarden views verwierf.
De Nederlandse toezichthouder op de AVG en aanpalende privacywetgeving, bevoegd tot onderzoek, handhaving en boetes tot 4% van wereldwijde omzet.
Nederlands strafrechtartikel dat het aanzetten tot haat, discriminatie of geweld tegen mensen wegens ras, religie, seksuele oriëntatie of beperking strafbaar stelt.
Nederlands strafrechtartikel dat het maken, bezitten of verspreiden van seksueel beeldmateriaal zonder toestemming strafbaar stelt, kernartikel tegen image-based sexual abuse.
Nederlands strafrechtartikel uit 2010 dat online grooming met voorstel tot ontmoeting strafbaar stelt, opgenomen in de Wet seksuele misdrijven van 2024 met bredere reikwijdte.
Het wetsartikel dat sinds juli 2024 het maken, bezitten en verspreiden van CSAM (kindermisbruikmateriaal) strafbaar stelt, vervanger van het oude art. 240b Sr.
Nederlands strafrechtartikel sinds juli 2024 dat het maken en verspreiden van seksuele deepfakes van volwassenen strafbaar stelt, tot 2 jaar gevangenisstraf.
Het Nederlandse strafrechtartikel over bedreiging, met geweld, misdrijf of valse aangifte, toepasselijk op veel online intimidatie-incidenten.
Het Nederlandse strafrechtartikel over belaging, herhaaldelijk en stelselmatig lastigvallen van een persoon waardoor angst of inbreuk op persoonlijke vrijheid ontstaat.
Nederlands strafrechtartikel sinds 1 januari 2024 dat doxing zelfstandig strafbaar stelt, het delen van persoonsgegevens om iemand vrees aan te jagen of intimidatie uit te lokken, tot 1 jaar gevangenisstraf.
Het Nederlandse strafrechtartikel over oplichting, kernbepaling waaronder de meeste vormen van online fraude vervolgd worden, met maximaal 4 jaar gevangenisstraf.
Zelfstandig bestuursorgaan dat sinds 2024 platforms in NL verplicht kan tot verwijdering van CSAM en terroristisch materiaal, met bestuursrechtelijke boetes als drukmiddel.
Wet die Australië in december 2025 invoerde, onder 16 mag geen social media gebruiken; platforms verantwoordelijk voor handhaving, met boetes tot AUD 50 miljoen.
De ontwerpfunctie waarbij na een video automatisch een volgende start, uitgevonden om kijktijd te maximaliseren, een belangrijke dark pattern bij YouTube en streamingdiensten.
De Europese privacywet die sinds 25 mei 2018 geldt en bepaalt hoe organisaties persoonsgegevens, ook van kinderen, mogen verwerken.
Een specifieke vorm van helpdeskfraude waarbij criminelen zich voordoen als bankmedewerker en het slachtoffer overhalen om saldo over te zetten naar een "veilige rekening" of de pinpas af te geven.
Een betaald seizoensabonnement in een game dat na het voltooien van uitdagingen exclusieve beloningen ontgrendelt, een combinatie van FOMO, time pressure en sunk-cost-mechaniek.
Telefooninstelling die op vooraf ingestelde tijden notificaties dempt, het scherm verkleurt en apps beperkt, een eenvoudige tool om slaapkwaliteit en mentale rust te beschermen.
Reclame die gericht wordt op basis van gedragsprofiel, wat je hebt gezocht, gekocht, geliket of bekeken, vaak gevoed door tracking cookies, fingerprinting en datahandel.
Onder AVG (art. 9): persoonsgegevens met extra beschermwaardige inhoud, gezondheid, religie, seksuele oriëntatie, etnische afkomst, politieke opvattingen, vakbondslidmaatschap, biometrie, genetische data.
EU-strategie uit 2022 voor een veiliger en beter internet voor kinderen, gebaseerd op drie pijlers: veilige digitale ervaring, empowerment en actieve participatie.
Nederlandse digitale-rechtenorganisatie (sinds 2000) die opkomt voor privacy, vrijheid van meningsuiting online, en grondrechten in het digitale domein.
Een fatalistische manosphere-ideologie die stelt dat aantrekkelijkheid en sociaal succes biologisch vastliggen en niet te veranderen zijn, met geweld of zelfvernietiging als enige uitweg.
Een psychische stoornis waarbij iemand een vertekend beeld heeft van het eigen uiterlijk en obsessief bezig is met (vermeende) gebreken, versterkt door filterapps en social media.
Iemand publiek belachelijk maken om gewicht, lengte, lichaamsbouw of uiterlijk, een vorm van online pesten die ernstig samenhangt met eetstoornissen en zelfbeschadiging.
Een commerciële dienst die DDoS-aanvallen aanbiedt, voor enkele euros per maand kan elke gebruiker een doelwit offline halen.
Technieken waarmee platforms automatische accounts en gedrag van mensen onderscheiden, essentieel voor moderatie, fraude-preventie en integere social media.
Geautomatiseerde netwerken van nepaccounts of geïnfecteerde apparaten die gecoordineerd posten, liken en delen, gebruikt voor desinformatie, manipulatie en (op apparaat-niveau) DDoS-aanvallen.
Een gecoördineerde aanval waarbij een groep gebruikers vanuit één platform (bv. een Discord, een Reddit-sub, een Telegram-groep) gericht een persoon of post op een ander platform overspoelt met haat, downvotes of meldingen.
Een extra, vaak anoniem of beperkt-zichtbaar Instagram-account dat tieners naast hun "officiële" account aanhouden, voor echtere content, venting of buiten ouderlijk zicht.
Een getuige van pesten of intimidatie die meekijkt of weet wat er gebeurt, maar niet ingrijpt.
Een open standaard voor cryptografische "content credentials", een digitaal certificaat dat aantoont waar een beeld of video vandaan komt en wat ermee gebeurd is.
Een functie van Epic Games / Fortnite voor kinderen onder de 13: een account met ingebouwde uitgavenlimiet, beperkte communicatie en ouderlijk toezicht.
Het collectief afkeuren en uitsluiten van personen of organisaties op social media, vaak in reactie op (vermeend) wangedrag, een fenomeen dat zowel rechtvaardige verantwoording als ongerechtvaardigde pestcampagnes kan zijn.
Een test op websites om mensen van bots te onderscheiden, variërend van vervormde tekst tot beeldselecties tot onzichtbare achtergrondchecks.
Het aanmaken van een nepidentiteit online om iemand emotioneel of financieel te misleiden, vaak in een datingsetting maar ook bij pesten en grooming.
Een gerichte oplichtingsvorm waarbij criminelen zich voordoen als de directeur of een leidinggevende om medewerkers te bewegen tot betalingen of het delen van vertrouwelijke gegevens.
Een AI-chatbotplatform waar gebruikers zelf AI-personages kunnen maken, controversieel door bekendgemaakte zaken van psychische schade en suïcide bij minderjarigen.
Het verschijnsel dat AI-chatbots op platforms zoals Character.AI gebruikers, vooral minderjarige, emotioneel binden en in seksueel of zelfschadigend gesprek leiden, soms met dodelijke gevolgen.
De meest gebruikte AI-chatbot wereldwijd, ontwikkeld door OpenAI, sinds eind 2022, voor veel Nederlandse jongeren dagelijks gebruikt voor school, snelle vragen en gesprekken.
Manipulatie van beeld of video met simpele middelen, snijden, vertragen, kleur veranderen, geluid veranderen, die geen geavanceerde AI vereist maar wel misleidend werkt.
Nederlands kenniscentrum en hulplijn voor (vermoedens van) kinderhandel, mensenhandel en uitbuiting, bereikbaar via 0800-1255.
Amerikaanse gezichtsherkenningsdienst met 50+ miljard van internet geschraapte foto's, controversieel, omstreden, en in EU door AP en CNIL bestraft.
Een omstreden detectietechniek waarbij CSAM-controle lokaal op het apparaat van de gebruiker plaatsvindt vóór versleuteling, voorgesteld als oplossing voor encrypte communicatie.
Het samen gebruiken van media, een ouder die samen met het kind kijkt, speelt of scrollt, als kerncomponent van mediaopvoeding.
Verzamelnaam voor termen, getallen en symbolen die in extremistische subculturen worden gebruikt om detectie door platforms en buitenstaanders te ontwijken.
Het cyclische patroon van zichzelf vergelijken met online beelden van anderen, gevolgd door wanhoop over de eigen ontoereikendheid, een drijver van adolescente depressie.
Het opzettelijk en zonder toestemming binnendringen van een geautomatiseerd werk, strafbaar onder art. 138ab Sr met maximaal 1 jaar gevangenisstraf (bij verzwaring meer).
Een dark pattern waarbij de "nee, bedankt"-optie zo wordt geformuleerd dat de gebruiker zich schuldig voelt om te weigeren, bijvoorbeeld "Nee, ik wil geen mooie aanbiedingen".
De overtuiging dat gebeurtenissen worden gestuurd door een verborgen, kwaadaardige elite, vaak immuun voor tegenbewijs omdat dat bewijs zelf als onderdeel van het complot wordt gezien.
Het proces waarmee platforms beslissen welke content blijft staan, wordt verwijderd, beperkt of gelabeld, een combinatie van AI-classifiers, menselijke moderatoren en gebruikersmeldingen.
Californische wet uit 1939 die kinderwerknemers in de entertainmentindustrie beschermt door verplichte storting van een deel van hun inkomsten in een trust tot 18 jaar.
Kleine bestanden die websites op een apparaat plaatsen om gedrag te volgen, niet alleen op de eigen site, maar vaak ook op andere sites die dezelfde advertentienetwerken gebruiken.
De Nederlandse implementatie van EU-cookieregels uit de ePrivacy-richtlijn (2002, herzien 2009 en 2018), die toestemming vereist voor niet-functionele cookies.
Een term van Meta voor gecoördineerde campagnes van nepaccounts, bots en sockpuppets die het publieke debat manipuleren, verkiezingen, conflicten, gezondheidsdebatten.
De Amerikaanse wet die online diensten verplicht ouderlijke toestemming te vragen bij dataverzameling van kinderen onder de 13, wereldwijd handhavingseffect via grote platforms.
Het illegaal omzeilen van software-beveiliging om gekraakte versies te kunnen gebruiken, of het kraken van wachtwoorden via brute-force-aanvallen.
Britse wet uit 2026 die onder andere het bezit en delen van AI-modellen voor CSAM-generatie strafbaar stelt, eerste land ter wereld met dit specifieke verbod.
Een commercieel model waarin gespecialiseerde criminelen tools en diensten (phishing-kits, DDoS, ransomware, malware) verhuren aan andere criminelen, drempel tot cybercrime is laag.
Technieken waarmee gebruikersgedrag over meerdere apparaten, telefoon, laptop, tablet, smart-TV, aan één persoon wordt gekoppeld voor profiling en advertising.
Verzamelnaam voor oplichtingsvormen waarin cryptovaluta een rol spelen, van nepbeurzen en rug pulls tot pig butchering en investerings-Ponzi's.
Het witwassen van crimineel verkregen geld via cryptocurrency, door coin-mixers, dubieuze beurzen of conversies tussen verschillende crypto's om herkomst te verdoezelen.
Een door Google ontwikkelde hash-matching-technologie specifiek voor video, naast PhotoDNA (beeld) een belangrijke pijler in geautomatiseerde CSAM-detectie.
Seksueel beeldmateriaal van een minderjarige. De term vervangt het oude "kinderporno" omdat het feit dat een kind seksueel wordt misbruikt nooit "porno" is.
Patronen waarmee groepen, religieus, ideologisch of commercieel, leden isoleren, controleren en afhankelijk maken, zowel offline als online actief.
Nederlandse mediatoezichthouder, toezicht op publieke en commerciële omroepen, video-on-demand-diensten en sinds 2023 ook op video-deelplatforms zoals YouTube en TikTok.
Pestgedrag dat plaatsvindt via digitale middelen, chat, social media, games, en dat een minder machtig slachtoffer herhaaldelijk treft.
Het stelselmatig digitaal volgen, lastigvallen of bedreigen van een persoon, vaak door een ex-partner, klasgenoot of online vreemde.
De Amerikaanse meldlijn van NCMEC waar grote platforms wettelijk verplicht CSAM-vondsten melden, verwerkt meer dan 36 miljoen meldingen per jaar.
Ontwerpkeuzes in apps en websites die de gebruiker bewust misleiden, naar meer tijd, meer data of meer geld dan hij of zij had willen geven.
Het deel van het internet dat alleen toegankelijk is via speciale software zoals Tor, bedoeld voor anonimiteit, maar ook gebruikt voor markten in drugs, wapens, gestolen data en CSAM.
Een bedrijf dat op grote schaal persoonsgegevens van miljoenen mensen koopt, samenvoegt en doorverkoopt aan adverteerders, verzekeraars, overheden of andere partijen.
Een incident waarbij persoonsgegevens onbedoeld of ongeautoriseerd worden ingezien, gestolen of verloren, verplicht binnen 72 uur te melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Een AVG-principe (art. 5) dat organisaties verplicht niet meer persoonsgegevens te verzamelen dan strikt nodig voor het doel, minder is meer.
Een aanval waarbij een website of dienst onbereikbaar wordt gemaakt door het overspoelen met enorme hoeveelheden verkeer vanuit duizenden geïnfecteerde apparaten.
Een door AI gegenereerd of bewerkt beeld, video of audio waarin iemand iets lijkt te doen of zeggen dat in werkelijkheid niet is gebeurd.
Afpersing met een door AI gegenereerd nepnaakt, het slachtoffer heeft zelf nooit iets gedeeld, maar de dader heeft uit gewone foto's een synthetisch beeld gemaakt.
Het hacken van een website om de inhoud te wijzigen, meestal met politieke boodschap, eigen handtekening of vandalisme, strafbaar onder art. 350a Sr (databeschadiging).
Nederlandse afdeling van het internationale Defence for Children-netwerk, strijdt voor kinderrechten in NL en wereldwijd, met expliciete aandacht voor online-uitbuiting en -bescherming.
EU-wet uit 2022 die "gatekeepers", de grootste platformen (Apple, Google, Meta, Microsoft, Amazon, Bytedance, Booking), verplicht hun marktmacht eerlijker te delen.
EU-wet die sinds februari 2024 platformen verplicht om systeemrisico's voor minderjarigen aan te pakken, schadelijke content sneller te verwijderen en transparant te zijn over algoritmes.
Verzamelterm voor het beleidsveld en de gereedschapsset rond gezond, bewust en evenwichtig technologie-gebruik, zowel persoonlijk als organisatorisch.
Het paradoxale gevoel van isolement ondanks (of door) intensief gebruik van social media en digitale communicatie, een veelgemeten verschijnsel bij Nederlandse jongeren.
Het totale spoor van data dat een kind achterlaat op internet, alles wat het bewust deelt én alles wat onbewust over hem of haar wordt verzameld.
Het vermogen om online uitdagingen, pesten, intimidatie, manipulatie, schadelijke content, te herkennen, ermee om te gaan en ervan te herstellen.
Een chat- en voice-platform oorspronkelijk voor gamers, inmiddels breed gebruikt voor communities, scholen, families en helaas ook voor grooming, drugshandel en radicalisering.
Het verschijnsel dat besloten Discord-servers fungeren als incubators voor extremistische ideeën, waar moderators en peers gradueel ideologie versterken zonder externe tegenstem.
Een commercieel ecosysteem waarin betaalde diensten desinformatie-campagnes leveren, bot-netwerken, fake-news-content, gecoordineerde verspreiding, voor de hoogste bieder.
Een netwerk-niveau filter dat verbindingen met bekende schadelijke of leeftijdsongeschikte websites blokkeert via DNS-resolutie, basislaag van scholen, gezinsroutes en openbare wifi.
Een coderend taalgebruik of beeld waarvan de oppervlaktebetekenis onschuldig lijkt, maar dat voor ingewijden een extremistische boodschap draagt.
Het obsessief blijven scrollen door negatief of beangstigend nieuws op social media, vaak met een toename van stress en hopeloosheid als gevolg.
Het bewust online publiceren van iemands privégegevens, adres, telefoonnummer, werkgever, familie, om die persoon angst aan te jagen of intimidatie door anderen uit te lokken.
Verplichte privacy-effectbeoordeling onder AVG (art. 35) bij verwerkingen met hoog risico voor betrokkenen, verplicht voor onder andere AI, profiling, biometrie en grootschalige verwerkingen.
Het verhandelen van drugs via gechiffreerde berichten-apps (Telegram, Snapchat, Signal), vaak met bezorging via koerier en betaling via Tikkie of crypto.
Het DSA-artikel dat Very Large Online Platforms verplicht jaarlijks systeemrisico's te beoordelen, inclusief risico's voor minderjarigen, mentale gezondheid en burgerrechten.
Een online omgeving waarin een gebruiker overwegend meningen tegenkomt die de eigen overtuiging bevestigen, doordat het algoritme of een gesloten groep tegengeluiden uitsluit.
Wereldwijd netwerk van 100+ organisaties tegen seksuele uitbuiting van kinderen, in NL vertegenwoordigd door Defence for Children-ECPAT.
Berichtdiensten die het verkeer tussen verzender en ontvanger versleutelen, zodat tussenliggende partijen (provider, hackers, overheden) niet kunnen meelezen.
Een geheime ingang in een versleutelings-systeem waardoor specifieke partijen (overheden, opsporing) toegang krijgen tot anders versleutelde gegevens, door cryptografen vrijwel unaniem afgekeurd om veiligheidsredenen.
Een vorm van versleuteling waarbij berichten alleen leesbaar zijn voor de verzender en de ontvanger, niemand daartussen, ook de provider niet, kan meelezen.
Een ontwerp waarbij content automatisch blijft laden zodra je naar beneden veegt, zonder natuurlijk eindpunt, een dark pattern dat tijdsbesteding maximaliseert.
Content die expliciet ontworpen is om reacties uit te lokken, likes, comments, shares, vaak met overdreven, provocerende of emotionele framing.
Een tijdelijke EU-wet die sinds 2021 communicatieproviders toestond vrijwillig naar CSAM en grooming te scannen, vervalt definitief op 4 april 2026 als er geen permanent kader is.
Onafhankelijke Australische toezichthouder voor online veiligheid, verantwoordelijk voor handhaving van Online Safety Act 2021, inclusief de social-media-ban onder 16 sinds 2025.
Competitief gamen op professioneel niveau, wereldwijd miljardenindustrie met sponsorings, livestreams, toernooien en jonge professionele spelers.
Europese app klaar in april 2026 voor zero-knowledge leeftijdsverificatie, een vertrouwde derde partij bevestigt leeftijd zonder identiteit te onthullen.
De Europese wet die AI-systemen reguleert op basis van risico, met aparte regels voor jeugd, transparantie en verboden toepassingen, bindend per 2 augustus 2026 voor art. 50.
Een controversieel EU-voorstel om providers van chatdiensten te verplichten preventief naar CSAM en grooming te scannen, ook in end-to-end versleutelde communicatie.
Een Europese digitale-identiteitswallet die EU-burgers vanaf eind 2026 verplicht aangeboden krijgen, voor authenticatie, leeftijdsverificatie en uitwisseling van documenten met privacy-bescherming.
Een Nederlands bankregister waarin personen worden opgenomen die betrokken zijn (geweest) bij financiële fraude of witwassen, registratie blijft tot 8 jaar zichtbaar voor alle banken.
Verborgen gegevens in foto's en video's, zoals datum, tijd, GPS-locatie, camera-instellingen en soms gebruikersnaam, onbedoeld vaak meegestuurd bij delen.
Nederlandse straat-/online benaming voor het organiseren en uitvoeren van online oplichting door jongeren, met vaste rollen (bonker, lebber/nipper, pasophaler) en sterke groepsdruk.
Een online videoformat waarin het dagelijks gezinsleven gedeeld wordt, met kinderen vaak prominent in beeld zonder dat zij zelf de keuze maken.
Google's gratis ouderlijke-controle-app voor Android-apparaten en Google-accounts van kinderen, laat ouders schermtijd, app-toegang, locatie en aankopen beheren.
Een gepersonaliseerde informatie-omgeving waarin algoritmes content selecteren op basis van eerder gedrag, waardoor de gebruiker steeds minder verschillende perspectieven ziet.
Een vorm van sextortion waarbij de dader uitsluitend uit is op geld, hij dreigt verkregen of vervalste naaktbeelden van het slachtoffer te verspreiden, tenzij er betaald wordt.
Een tracking-techniek die een uniek profiel van een gebruiker maakt op basis van browserkenmerken (schermresolutie, lettertypen, plugins, taal), zonder cookies en moeilijk te blokkeren.
Een snelle vorm van radicalisering, soms in dagen of weken, die plaatsvindt via algoritme-gedreven platforms zoals TikTok, YouTube Shorts en Telegram-kanalen.
Variant van FOMO: angst om mee te doen aan groepschats, content posten of online activiteiten, gevoed door zorgen over oordeel, perfectionisme en vergelijking.
De voortdurende angst dat anderen iets leuks beleven waar jij niet bij bent, aangewakkerd door social media die het hoogtepunt van andermans dag laten zien.
De gepersonaliseerde startfeed van TikTok (en vergelijkbare feeds op Instagram en YouTube) waarin het algoritme beslist welke video's de gebruiker te zien krijgt.
Een dark pattern waarbij een gebruiker iets ongewenst moet doen, account aanmaken, gegevens delen, advertenties bekijken, voordat hij verder kan met wat hij eigenlijk wilde.
Een grootschalig AI-model dat op enorme hoeveelheden data is getraind en als basis dient voor vele toepassingen, GPT-4/5, Claude, Gemini, Llama zijn voorbeelden.
Franse wet ("SREN") uit 2024 die kinderen onder 15 verbiedt zonder ouderlijke toestemming social media te gebruiken, met technische age verification door platforms.
Een verdienmodel waarbij een game gratis te spelen is, maar bewust zo ontworpen dat in-game aankopen voor voortgang of competitief voordeel nodig zijn.
Nederlands landelijk steunpunt voor familieleden, vrienden en professionals die zorgen hebben over (online) radicalisering van een jongere.
Het toepassen van spel-elementen, punten, badges, levels, streaks, leaderboards, in niet-spel-contexten zoals apps, leerplatforms en social media om gebruikersgedrag te sturen.
Het gebruik van spel-elementen, punten, badges, levels, scores, door extremistische groepen om jongeren te binden en gewelddadig gedrag te belonen.
Een psychologische manipulatietechniek waarbij iemand het slachtoffer doet twijfelen aan de eigen waarneming, herinnering of gezond verstand, vaak ingezet in relaties, online intimidatie en grooming.
Een persoon, vaak een jongere, die zijn bankrekening of pinpas verhuurt aan criminelen voor het doorsluizen van illegaal geld, in ruil voor een vergoeding.
AI-systemen die zelf nieuwe content (tekst, beeld, audio, video, code) maken op basis van een prompt, de motor achter ChatGPT, Midjourney en vrijwel alle AI-companions.
Het toevoegen van locatiegegevens aan foto's, posts of berichten, soms zichtbaar (locatiebadge op Instagram), soms verborgen (EXIF-metadata in foto).
Het gedeelde recht en plicht van twee ouders om beslissingen over een kind te nemen, relevant bij conflicten over sharenting, kidfluencer-werk en digitale opvoeding.
Biometrische technologie die gezichten in beelden automatisch identificeert door vergelijking met een database, gebruikt voor inloggen, beveiliging, maar ook voor (onethische) zoekdiensten.
Het verheerlijken, bewieroken of als heldenmoed presenteren van geweld of daders, een centrale techniek in radicaliseringsprocessen.
Een online persoonlijkheid die, vaak betaald, promotie maakt voor goksites, casino's of crypto-gokken, en daarmee minderjarigen kan misleiden.
Compulsief gokgedrag bij personen onder de 18, meetbaar met de Problem Gambling Severity Index (PGSI), vaak begonnen via skin gambling, loot boxes of illegale gokwebsites.
Een rechts-extreme samenzweringstheorie die stelt dat een elite bewust witte bevolkingen "vervangt" door migratie van mensen uit Afrika en Azië, geestelijk fundament van meerdere terroraanslagen.
De dader die online grooming pleegt, iemand die systematisch het vertrouwen van een kind wint om seksueel of crimineel misbruik mogelijk te maken.
Uitingen die aanzetten tot haat, discriminatie of geweld tegen een groep op grond van bijvoorbeeld afkomst, religie, seksuele oriëntatie of beperking.
Het verschijnsel waarbij een AI-taalmodel met overtuigende toon onjuiste informatie genereert, verzonnen feiten, niet-bestaande bronnen, gefabriceerde citaten.
Onafhankelijke Nederlandse organisatie die educatieve trajecten uitvoert voor jongeren (12-23) die een licht delict pleegden, alternatief voor strafrecht.
Educatieve alternatieve afdoening voor jongeren (12-23) die een licht delict pleegden, voorkomt een strafblad in ruil voor leertraject, herstelgesprek met slachtoffer en/of taakstraf.
Seksueel misbruik dat plaatsvindt zonder fysiek contact tussen dader en kind, door dwang tot zelf gemaakt beeldmateriaal, dwang tot zelfaanraking via webcam, of gedwongen seksualisering in chat.
Een techniek waarmee platforms en politie bekende illegale beelden (zoals CSAM) automatisch herkennen door een unieke digitale vingerafdruk te vergelijken met een database, zonder dat een mens het beeld hoeft te zien.
Politieonderzoek waarbij digitale "vingerafdrukken" (hashes) van bekend CSAM gebruikt worden om verdachte bestanden in beslag genomen apparaten te identificeren, zonder dat het beeld zelf bekeken hoeft te worden.
Een gecoördineerde online aanval waarbij een groep mensen tegelijk een persoon overspoelt met haatberichten, vaak op Twitch-streams of Discord-servers.
Oplichting waarbij criminelen zich telefonisch of via een pop-up voordoen als bankmedewerker, Microsoft-helpdesk of politie om het slachtoffer software te laten installeren of geld over te maken.
Nederlandse beleidsagenda uit 2023 voor de hervorming van de jeugdzorg, met €800 miljoen structurele inzet, kritiekpunt: geen specifieke digitale-veiligheidsspoor opgenomen.
Een rechts-extreme ideologische stroming die zich richt op het bewaken van "Europese identiteit", opvolger van klassiek racisme via cultuurbegrippen.
Misbruik van persoonsgegevens, naam, DigiD, BSN, bankgegevens, om op iemand anders' naam aankopen te doen, leningen af te sluiten of misdrijven te plegen.
Een paraplubegrip voor alle vormen van seksueel beeldgebruik zonder toestemming, van het delen van intieme beelden door een ex tot deepfake-nepnaakt en gespoofde sextapes.
Een online subcultuur van vooral jongemannen die zichzelf "onvrijwillig celibatair" noemen en hun gebrek aan relatie- of seksueel succes wijten aan vrouwen, "Chads" en de samenleving.
Wereldwijd netwerk van 50+ nationale internet-hotlines die CSAM-meldingen coördineren, Offlimits is het Nederlandse lid, IWF voor UK, NCMEC werkt nauw met het netwerk samen.
Europees netwerk van Safer Internet Centres (één per EU-lidstaat) die voorlichting, hulplijnen en awareness-campagnes uitvoeren, Netwerk Mediawijsheid is het Nederlandse lid.
De fase in grooming waarin de dader actief tussen het kind en zijn vertrouwde sociale netwerk (ouders, vrienden, leerkrachten) gaat staan.
Britse non-profit-organisatie die wereldwijd CSAM opspoort, classificeert en bij hostingproviders laat verwijderen, met sterke focus op self-generated CSAM en AI-CSAM.
Technieken waarmee een gebruiker een AI-chatbot dwingt om zijn ingebouwde veiligheidsfilters te omzeilen, en zo verboden of schadelijke output produceert.
Het via internet rekruteren voor of propageren van gewelddadige islamistische ideologie, een vorm van online radicalisering die NL sinds 2014 actief volgt en bestrijdt.
Publieke organisatie die scholen ondersteunt bij ICT in onderwijs, onafhankelijk advies, infrastructuur, mediawijsheid en veilig digitaal onderwijs.
Software (of soms hardware) die alle toetsaanslagen opslaat of doorstuurt, een specifieke vorm van spyware, vooral gebruikt voor wachtwoorddiefstal en gerichte spionage.
Een gestructureerde beoordeling van impact van een digitaal product of beleid op kinderrechten, gebaseerd op het VN-Kinderrechtenverdrag en General Comment No. 25.
Onafhankelijke Nederlandse instantie die toeziet op naleving van kinderrechten, adviseert overheid, doet onderzoek en behandelt klachten van of namens kinderen.
Een aankomend label op digitale diensten dat in pictogram-vorm risico's voor kinderen toont, vergelijkbaar met voedingslabels, onder ontwikkeling door EU en lidstaten in 2026.
Gratis Nederlandse hulplijn voor kinderen en jongeren van 8 tot 18 jaar, anoniem te bellen, te chatten of te mailen over alles wat hen bezighoudt.
Een aparte gebruikersaccount of -modus op apparaten en apps die specifiek voor kinderen is geconfigureerd, met content-filters, uitgavenlimieten en beperkte communicatie.
Evidence-based Fins anti-pestprogramma, sinds 2012 ook in Nederland geïmplementeerd op basisscholen, focus op groepsdynamiek en mobiliseren van bystanders.
Aanhoudende zorgen, onmacht en somberheid over klimaatverandering en milieuschade, versterkt door doomscrolling, algoritmische amplificatie van rampenbeelden en sociale druk.
Nederlandse toezichthouder op alle kansspelen, van loterijen tot online casino's, met expliciete taak om minderjarigen te beschermen tegen gokrisico's.
Specifieke rol binnen F-game-criminaliteit: jongere die het belscript uitvoert in helpdesk- of nepagentfraude, vaak gerekruteerd op TikTok en Snapchat.
Het businessmodel waarin online interactie (likes, comments, shares) de valuta is, waar gebruikers met aandacht betalen en platforms aandachtsmaximalisatie nastreven.
Een ideologisch spectrum dat revolutionaire klassen- of milieuactie verdedigt, soms via geweld of sabotage, online actief op Telegram, X en gesloten fora.
Seksueel misbruik van een kind dat live online wordt uitgezonden of via webcam wordt geregisseerd, vaak commercieel, met betalende kijkers wereldwijd.
Een type kunstmatige intelligentie dat op enorme hoeveelheden tekst is getraind en zo nieuwe tekst genereert door statistische voorspelling van het volgende woord, de basis onder ChatGPT, Claude, Gemini.
Franse wet uit 2024, vernoemd naar parlementslid Bruno Studer, die ouders verplicht het portretrecht van hun kind te respecteren, met strafrechtelijke gevolgen bij ernstige overtreding.
Een volwassen politieagent of opsporingsambtenaar die zich online voordoet als minderjarige om groomers en sexchatters op te sporen.
Terrorisme dat door een individu wordt gepleegd zonder operationele opdracht van een organisatie, vaak online geradicaliseerd en in eigen tempo voorbereid.
Een online subcultuur die jongens drilt op het maximaal aanpassen van hun uiterlijk, van mewing en hardlooptraining tot extreme dieet, cosmetische ingrepen en bottesteroïden.
Een virtueel pakketje in een game met een onbekende inhoud, vaak skins, wapens of personages, dat je koopt met echt geld of in-game valuta.
Een manipulatietechniek waarbij iemand het slachtoffer overlaadt met aandacht, complimenten en cadeaus om snel afhankelijkheid en loyaliteit te creëren.
Een vorm van mensenhandel waarbij een man een meisje verleidt met romantische aandacht en cadeaus, om haar vervolgens uit te buiten in prostitutie, drugshandel of fraude.
Verzamelnaam voor kwaadaardige software die zonder toestemming op een apparaat draait, onder andere virussen, wormen, Trojans, ransomware, spyware en keyloggers.
Een verzameling online subculturen die mannelijke superioriteit prediken, vrouwen wantrouwen en zich tegen feminisme keren, variërend van pickup-artists tot incel-fora.
Oplichting via tweedehands-platforms zoals Marktplaats, Vinted en eBay, variërend van koper-niet-leveren tot phishing via nep-betaalverzoeken.
Het gecoördineerd door een groep melden van een account of post bij een platform om die te laten schorsen, vaak op valse gronden.
Cryptografische hash-functies die data omzetten in een unieke vingerafdruk, basistechniek voor bestand-verificatie, wachtwoord-opslag en CSAM-detectie.
Een praktische opdracht waarin een kind of gezinslid één week bijhoudt hoeveel tijd, op welke apps, en met welk gevoel, als gespreksbasis voor mediaopvoeding.
Een ouder-richtlijn van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en Netwerk Mediawijsheid met zes thema's voor mediaopvoeding: Plezier, Veilig, Samen, Inhoud, Balans en Bewust.
Bewust ingelaste momenten of perioden zonder digitale media, om herstel, concentratie, slaap en sociale verbinding ruimte te geven.
Nederlandse wet die toezicht regelt op publieke en commerciële omroepen, video-deelplatforms en sinds 2020 ook op specifieke aspecten van influencer-marketing.
Het vermogen om media kritisch te gebruiken, begrijpen, maken en daarover meebeslissen, als individu en als burger in een digitale samenleving.
Pesten en intimidatie via memes, afbeeldingen, video's of catchphrases die viraal gaan en het slachtoffer publiek belachelijk maken, vaak met blijvende reputatieschade.
Een manosphere-subcultuur van mannen die zich expliciet afkeren van vrouwen en relaties, minder gewelddadig dan incels maar wel met sterke vrouwenhaat als gemeenschapsfundering.
Het richten van advertenties, politieke boodschappen of content op zeer specifieke individuen op basis van uitgebreide gedragsprofielen, gebruikt voor commerciële én politieke beïnvloeding.
Kleine in-game aankopen, meestal voor cosmetische items, character-boosts of speltijd-versnelling, die samen de hoofdomzet van veel free-to-play games vormen.
Een set technieken, informatiecontrole, slaapdeprivatie, isolatie, beloning en straf, waarmee groepen denkwijzen en gedrag van leden vergaand kunnen sturen, zowel offline als online.
Een wereldwijd populair sandbox-game waar spelers blokken plaatsen, werelden bouwen en multiplayer-werelden delen, al twintig jaar dominant bij 6-14-jarigen.
Vrouwenhaat in woord, beeld of daad, online geuit als hate speech, intimidatie, IBSA, doxing of systematische uitsluiting van vrouwelijke stemmen.
Het door de school vastgestelde geheel van regels over wanneer, waar en hoe leerlingen hun telefoon mogen gebruiken, implementatie van het nationaal smartphone-verbod.
Het proces waarmee AI-modellen worden afgesteld op menselijke waarden, veiligheidsregels en gewenste gedragingen, een actief onderzoeksveld waarvan het succes nog onzeker is.
Een inlogmethode waarbij naast een wachtwoord een tweede stap nodig is, een code via app, hardware-key of biometrie, waardoor accounts veel beter bestand zijn tegen overname.
Het Amerikaanse non-profit-instituut dat sinds 1984 vermiste en uitgebuite kinderen ondersteunt en wereldwijd CSAM-meldingen en hash-databases coördineert.
Het Nationaal Cyber Security Centrum, onderdeel van het Ministerie van JenV, dat Nederlandse vitale sectoren en overheid ondersteunt bij cyberweerbaarheid en incidentafhandeling.
Het verschijnsel dat Nederlandse jongeren internationaal goed scoren op digitaal welzijn (PSMU-score) terwijl Nederlandse ouders relatief weinig technische beperkingsmaatregelen inzetten, verklaard door cultuur van actieve mediatie.
Een professioneel ogende webshop die producten aanbiedt die nooit geleverd worden, of die de naam en gegevens van het slachtoffer gebruikt voor identiteitsfraude.
Nederlands publiek-private samenwerkingsverband dat mediawijsheid stimuleert via campagnes, lesmateriaal en samenwerking met 1000+ partnerorganisaties.
Games waarin in-game items NFT's (non-fungible tokens) zijn, verhandelbaar tegen crypto, met play-to-earn-mechanieken die snel-geld beloven maar vaak grote risico's bevatten.
EU-richtlijn uit 2022 die cyberveiligheid van essentiële en belangrijke organisaties (energie, transport, zorg, onderwijs, overheid) verplicht, implementatie in NL via Cyberbeveiligingswet vanaf 2024.
Nederlands kenniscentrum over jeugd, onderzoek, advies en methodiekontwikkeling voor professionals in opvoeding, onderwijs en jeugdzorg.
De angst om zonder telefoon te zijn, geen bereik, lege accu, telefoon vergeten, die bij sommige gebruikers tot paniekklachten leidt.
Het proces waarmee gebruikers illegale of schadelijke content kunnen melden aan een platform, dat verplicht is binnen een termijn te reageren, onder DSA art. 16 een wettelijke vereiste.
De aanhoudende stress door het verwachten, ontvangen en moeten reageren op meldingen op de telefoon, een gevolg van het ontwerp van moderne apps, niet van persoonlijke zwakte.
Een app of website die met AI digitaal kleding "verwijdert" van een foto, waardoor een gefabriceerd naaktbeeld ontstaat van een echt persoon.
Britse mediatoezichthouder die sinds 2023 verantwoordelijk is voor handhaving van Online Safety Act, inclusief age assurance voor pornografische platforms en CSAM-bestrijding.
De Nederlandse organisatie die slachtoffers van online seksueel grensoverschrijdend gedrag ondersteunt via hulplijn, meldpunt en preventielijn.
Een privacy-techniek waarbij internetverkeer door meerdere versleutelde knooppunten wordt gerouteerd, elk knooppunt kent alleen het voorgaande en volgende knooppunt, niet de hele route.
Het systematisch online winnen van het vertrouwen van een kind met als doel seksueel misbruik. Het is een proces, geen incident.
De Britse wet die platforms verplicht beschermende maatregelen te nemen tegen illegale en kindschadelijke content, met name strenge age assurance, content-classifiers en aansprakelijkheid van bestuurders.
Het zonder toestemming openbaar maken van iemands seksuele oriëntatie, gender-identiteit of andere privégebonden informatie, een vorm van pesten met soms zware sociale gevolgen.
Verzamelnaam voor technische tools waarmee ouders apparaatgebruik, content en aankopen van een kind kunnen instellen, monitoren of beperken.
Specifieke rol binnen F-game-criminaliteit: de jongere die pinpas, telefoon of waardespullen ophaalt bij het slachtoffer na een nepagentscam of helpdeskfraude.
Game-design waarbij betalende spelers competitief voordeel krijgen, een controversieel businessmodel dat sociale druk en frustratie veroorzaakt bij niet-betalers.
Het Europese leeftijdsclassificatiesysteem voor games, met de leeftijdsbadge (3, 7, 12, 16, 18) en inhoudssymbolen voor geweld, seks, taalgebruik, gok-mechanismen en angst.
Een hash-techniek die de visuele inhoud van een beeld kenmerkt in plaats van de exacte bytes, robuust tegen aanpassingen zoals herschalen, bijsnijden of compressie.
Onder AVG: alle gegevens waarmee een persoon direct of indirect te identificeren is, van naam, adres en e-mail tot IP-adres, locatiedata en gedragsprofielen.
Eén specifiek voorval van pesten, als pijler binnen een breder pestpatroon, dat zorgvuldige registratie, opvolging en herstel vereist.
De positie die iemand in een pestincident inneemt, dader, slachtoffer, meeloper, verdediger of buitenstaander, een centraal concept in evidence-based pestaanpak zoals KiVa.
Een fraudetechniek waarbij gebruikers ongemerkt naar een nepwebsite worden geleid, niet door op een phishing-link te klikken, maar door manipulatie van DNS of router.
Een vorm van oplichting waarbij criminelen via mail, sms of chatbericht zich voordoen als bekende organisatie om inloggegevens of geld te ontfutselen.
Microsoft's perceptual-hashing-technologie voor het automatisch identificeren van bekend kindermisbruikmateriaal, gratis beschikbaar voor platforms wereldwijd en de meest gebruikte CSAM-detector.
Iemand negeren door tijdens een gesprek of samenzijn op de telefoon te kijken, een gedrag dat verbinding ondermijnt, ook in gezinscontext.
Een online subcultuur die mannen "technieken" leert om vrouwen te verleiden, vaak via manipulatie, negging, en het zien van relaties als prestatie en marketing.
Een georganiseerde vorm van romance scam waarbij het slachtoffer eerst weken of maanden "vetgemest" wordt met een nep-relatie of vriendschap, om dan te worden overgehaald tot een grote (crypto)investering die volledig verdwijnt.
Een online massale aanval op één persoon, waarbij duizenden gebruikers binnen korte tijd haat, kritiek of bedreigingen sturen, vaak na een viraalgegane post.
Het tegen betaling tijdelijk afstaan van eigen pinpas en rekening aan criminelen, een veelvoorkomende vorm van geldezelschap onder Nederlandse jongeren.
Het Nederlandse recht (Auteurswet art. 19-21) van een persoon op bescherming tegen openbaarmaking van zijn portret, relevant bij sharenting, school-foto's en social media.
Een AVG-principe (art. 25) dat organisaties verplicht privacy vanaf het allereerste ontwerp van een dienst mee te nemen, niet pas achteraf als bijgevoegde laag.
Online content die anorexia, boulimia of andere eetstoornissen verheerlijkt, normaliseert of als levensstijl presenteert, vaak in besloten groepen, op TikTok onder hashtags zoals SkinnyTok.
Een aanvalstechniek waarbij een gebruiker (of derde partij) een AI-systeem misleidt met verborgen instructies, om het systeem iets te laten doen wat het niet zou mogen.
Problematisch gebruik van social media waarbij iemand de controle verliest, gebruik blijft uitbreiden ten koste van slaap, school of relaties, en niet kan stoppen ondanks negatieve gevolgen.
Berichten die apps naar het scherm sturen om gebruikers terug te lokken, een hulpmiddel dat ook een belangrijke dark pattern is geworden in social media en games.
Een complotbeweging die sinds 2017 op imageboards ontstond en gelooft in een wereldwijde elite van pedofielen waartegen "Q", een vermeende klokkenluider in de Amerikaanse regering, strijd zou voeren.
Een vorm van phishing met QR-codes, een kwaadaardige sticker op een laadpaal, parkeerbordje of poster brengt het slachtoffer naar een nepwebsite.
Het mechanisme waarbij aanbevelingsalgoritmes stap voor stap extremere of obsessievere content serveren, waardoor een gebruiker steeds dieper een onderwerp inglijdt.
Content die expliciet ontworpen is om woede en verontwaardiging uit te lokken, algoritmes belonen reacties, dus rage bait gaat viral.
Kwaadaardige software die bestanden of complete systemen vergrendelt totdat het slachtoffer losgeld betaalt aan de criminelen.
De stress die ontstaat door lees-bevestigingen in chat-apps, wanneer je ziet dat je bericht is gelezen maar niet beantwoord, of wanneer een ander ziet dat jij las en niet reageert.
Het recht onder de AVG (art. 17) om een organisatie te verzoeken jouw persoonsgegevens te verwijderen, met name relevant voor oude online sporen uit de jeugd.
Een ideologisch spectrum dat etnonationalisme, white supremacy, antisemitisme en de "Great Replacement"-theorie omvat, online actief op platforms zoals Telegram, 4chan, Gab en X.
Het DSA-recht (art. 38) om de gepersonaliseerde, algoritmische feed uit te zetten, VLOPs moeten een niet-profiel-gebaseerde optie aanbieden.
Een manosphere-ideologie die claimt "de waarheid" over relaties en hiërarchieën tussen mannen en vrouwen te onthullen, en jongens uitnodigt zich te "ontwaken" uit vermeend feministisch denken.
Een veiligheidstest waarbij specialisten een AI-systeem actief proberen te misleiden, te jailbreaken of tot schadelijke output te dwingen, om kwetsbaarheden te vinden voor lancering.
Een AI-companion-app die zich profileert als virtuele "vriend" of "partner", gebruikers bouwen langdurige relaties op met een AI die getraind is om aandacht en emotie te geven.
Een zoekfunctie waarmee je met een afbeelding in plaats van met tekst zoekt, handig voor het achterhalen van bronnen, ontmaskeren van catfishing, en checken of beelden eerder elders zijn verschenen.
Wetenschappelijke richtlijn van het ministerie van VWS en kennisorganisaties (juni 2025) over gezonde schermtijd per leeftijdsgroep, inclusief 20-20-2-regel.
Een dark pattern waarbij een dienst makkelijk te starten is maar opzettelijk moeilijk om te verlaten, denk aan abonnementen die je in twee klikken aangaat maar twintig stappen om op te zeggen.
Een online gameplatform waar gebruikers zelf games maken en spelen, populair onder kinderen onder de 13 en groeiend zorggebied voor grooming, microtransacties en problematisch gamen.
Een vorm van oplichting waarbij een crimineel via dating-apps of social media een romantische relatie veinst om uiteindelijk geld of gegevens te ontfutselen.
Online verspreiding van strikt-orthodoxe islamitische stromingen, niet automatisch extremistisch, maar wel een rekruteringsgrond voor jihadistische radicalisering.
Een extreme vorm van sextortion waarbij de dader geen geld of seks wil, maar uit is op vernedering, zelfbeschadiging of suïcide van het slachtoffer, vaak vanuit netwerken zoals 764.
Een filter-modus op zoekmachines (Google, Bing, DuckDuckGo) en video-platforms die expliciete en schadelijke content uit zoekresultaten verbergt.
Ingebouwde regels en classifiers in AI-systemen die schadelijke output (CSAM, suïcide-instructies, wapenproductie) proberen te voorkomen, niet onfeilbaar, te omzeilen via jailbreaks.
Internationale kinderrechten-NGO actief in 100+ landen, werkt aan onderwijs, gezondheid, bescherming tegen geweld en in toenemende mate digitale veiligheid van kinderen.
Virale online uitdagingen die gevaarlijk gedrag aanmoedigen, van eet-stunts en hold-your-breath-spelletjes tot vandalisme en zelfbeschadiging.
De totale tijd die een kind per dag besteedt aan digitale schermen, telefoon, tablet, computer, console, tv, als optelsom van actief en passief gebruik.
Persoonsgegevens die scholen verwerken, administratieve gegevens, schoolresultaten, gedragsobservaties, leerlingvolgsysteem-data, en die onder AVG extra zorgvuldig moeten worden beschermd.
Een trolltechniek waarbij iemand zich uitermate beleefd voordoet en eindeloos om "bewijs" en "uitleg" blijft vragen, niet om te leren maar om het slachtoffer uit te putten en sceptici aan te spreken.
Het gevoel bij slachtoffers van online seksueel geweld dat zij zelf schuldig zijn ("ik had die foto niet moeten sturen"), een veelvoorkomende reactie die herstel vertraagt en melden uitstelt.
Een seksueel getint online gesprek tussen een volwassene en een minderjarige, sinds juli 2024 in Nederland zelfstandig strafbaar, ook zonder voorstel tot ontmoeting.
Het versturen van seksueel getinte berichten, foto's of video's via digitale kanalen, meestal in een romantische of seksuele context.
Afpersing met seksueel beeldmateriaal, de dader dreigt foto's of video's openbaar te maken tenzij het slachtoffer betaalt, nieuwe beelden stuurt of iets anders doet.
Het onder druk zetten van een ander tot seksuele handelingen of beeldmateriaal, via emotionele manipulatie, dreiging, chantage of misbruik van afhankelijkheid.
Seksueel beeldmateriaal dat een minderjarige zelf heeft gemaakt, vaak onder druk, manipulatie of na vraag van een ander.
Het ongemerkt beperken van de zichtbaarheid van iemands posts door een platform, zonder dat de gebruiker het weet, een vorm van moderatie die transparantie ontbeert.
Het delen van foto's, video's en informatie over een kind door zijn of haar ouders op social media, vaak zonder dat het kind daarover heeft kunnen meebeslissen.
Inhoud die expliciet ontworpen is om walging, angst of woede uit te lokken, vaak gewelddadig, gruwelijk of provocerend, als engagement-versterker.
Open-source cryptografisch protocol voor end-to-end versleuteling, basis onder Signal, WhatsApp, Facebook Messenger en meer, beschouwd als gold standard in beveiligde communicatie.
Een aanval waarbij criminelen via social engineering de telecomprovider overtuigen het telefoonnummer van een slachtoffer over te zetten naar een eigen SIM-kaart, om vervolgens accounts en bankrekeningen over te nemen.
Het inzetten van virtuele game-items (skins, cosmetics) op gok-sites, waarbij de skins fungeren als virtuele valuta met reële geldwaarde.
Onvoldoende slaap, vaak veroorzaakt door schermgebruik 's avonds en 's nachts, bij Nederlandse tieners structureel onder de aanbevolen 8-10 uur per nacht.
Onafhankelijke organisatie die gratis hulp biedt aan slachtoffers, getuigen en nabestaanden van misdrijven, verkeersongevallen of calamiteiten, bereikbaar via 0900-0101.
Iemand, meestal een meisje of vrouw, publiek vernederen op basis van vermeend seksueel gedrag, kleding of imago.
Een Nederlandse richtlijn sinds januari 2024 (PO) en augustus 2024 (VO) dat scholen telefoonvrij onderwijs invoeren, uitzonderingen alleen voor leerlingen met functionele behoefte en voor lessen waarin de telefoon onderwijsdoel dient.
Phishing via sms of berichten-app (WhatsApp, iMessage) waarbij criminelen zich voordoen als bezorgdienst, bank of overheid om gegevens of geld te stelen.
Een vorm van body dysmorphia waarbij jongeren cosmetische ingrepen vragen om te lijken op hun gefilterde selfies, voor het eerst beschreven in een wetenschappelijk artikel uit 2018.
Een Snapchat-functie waarbij twee gebruikers elkaar dagelijks een snap moeten sturen om een teller op te bouwen, een veelgebruikte dark pattern die druk en verslavend gedrag creëert.
Het automatisch vergelijken van zichzelf met anderen, een normaal psychologisch mechanisme dat door social media oneindig wordt gevoed en problematisch wordt voor zelfbeeld.
Een nepaccount dat één persoon gebruikt om de schijn van meerdere onafhankelijke stemmen te wekken, vaak ingezet voor manipulatie, intimidatie of marketing.
Een gerichte vorm van phishing waarbij de crimineel het slachtoffer eerst onderzoekt en daarna een op maat gemaakt bericht stuurt, veel succesvoller dan massa-phishing.
Software die heimelijk informatie verzamelt over een gebruiker, toetsaanslagen, locaties, berichten, schermbeelden, en die naar een derde verzendt.
Open-source AI-model voor beeldgeneratie, in 2022 gelanceerd door Stability AI, krachtig, gratis en hoge impact, ook voor productie van AI-CSAM en nudify-output.
Spyware die zonder medeweten op iemands telefoon wordt geïnstalleerd om locatie, berichten en gesprekken te monitoren, vaak ingezet door ex-partners of controlerende ouders.
Het systematisch volgen, observeren of lastigvallen van een persoon op een wijze die angst en onveiligheid veroorzaakt, strafbaar onder art. 285b Sr.
Het toekennen van een negatief stempel aan een persoon of groep, vaak vanwege uiterlijk, gedrag, identiteit of een incident, waardoor sociale uitsluiting volgt.
Kritische metafoor (Bender, Gebru et al., 2021) voor large language models, ze "papegaaien" patronen uit training-data zonder echt begrip, met implicaties voor betrouwbaarheid.
Publieke retoriek of contentstromen die geen directe oproep tot geweld bevatten, maar voorspelbaar leiden tot daden door geradicaliseerde individuen, letterlijk: "willekeurig" terrorisme dat statistisch gezien zeker volgt.
Gratis online dienst van de Internet Watch Foundation voor volwassenen (18+) om intieme beelden te laten blokkeren via hash-matching bij grote platforms.
Het risico dat kinderen in online games (Roblox, Fortnite, Discord, Minecraft) in contact komen met onbekende volwassenen die contact zoeken voor grooming, sextortion of rekrutering.
Nederlandse beleidsstrategie van september 2025 die rijksinzet voor online kinderbescherming bundelt, maar zonder eigen budget, wat door velen als zwakke punt wordt gezien.
De gemeenschap en dynamiek rond livestreamers, vaak gamers, soms IRL-streamers, die op Twitch, YouTube en TikTok hun leven live uitzenden, met parasociale relaties als kerncomponent.
Een valse melding van een ernstig misdrijf bij de politie waardoor een zwaar gewapend arrestatieteam (SWAT in de VS) naar het adres van het slachtoffer wordt gestuurd.
De neiging van AI-chatbots om gebruikers te bevestigen, vleiend en instemmend te reageren, zelfs wanneer de gebruiker iets fout zegt of riskant gedrag overweegt.
Verzamelnaam voor alle door AI gegenereerde of gemanipuleerde beelden, video's en audio, inclusief deepfakes, voice clones, AI-art en gefabriceerde nieuwsclips.
Gratis online dienst van NCMEC die minderjarigen (en mensen die het materiaal maakten toen ze minderjarig waren) helpt seksueel beeldmateriaal van zichzelf wereldwijd uit hash-databases te laten halen.
Oplichting via nep-Tikkie-betaalverzoeken, vaak gericht op kopers en verkopers op Marktplaats of Vinted, waarbij een kleine "verificatiebetaling" een phishing-poort blijkt.
Onder AVG (art. 4 lid 11): een vrije, specifieke, geïnformeerde en ondubbelzinnige wilsuiting waarmee iemand verwerking van persoonsgegevens accepteert, niet hetzelfde als alleen een vinkje klikken.
Een gratis browser en netwerk dat internetverkeer anonimiseert door het via meerdere versleutelde knooppunten te routeren, gebruikt voor privacy, censuur-omzeiling én voor toegang tot dark web.
De overmatige nadruk op een positieve, optimistische houding, die echte gevoelens van verdriet, woede of angst ontkent of bagatelliseert, vaak via influencer-content en "good vibes only" cultuur.
Nederlands kenniscentrum voor mentale gezondheid, verslaving en bevordering van welzijn, voor online-context relevant via onderzoek naar PSMU, gokken, AI-companions en doomscrolling.
Kwaadaardige software die zich vermomt als nuttig programma, eenmaal geïnstalleerd geeft het criminelen toegang, steelt het wachtwoorden of installeert het aanvullende malware.
Het bewust uitlokken van conflict, woede of pijn in online gesprekken, variërend van flauwe grappen tot gerichte intimidatie van kwetsbare doelwitten.
Het interne team van een platform dat verantwoordelijk is voor content moderation, beleidsontwikkeling, omgang met kindveiligheid, en samenwerking met opsporing en NGO's.
Een organisatie die door een DSA-toezichthouder is aangewezen als betrouwbare melder, waardoor haar verwijderverzoeken bij platforms prioriteit krijgen.
Het grootste livestreaming-platform voor gaming en entertainment, eigendom van Amazon, populair onder Nederlandse jongeren, met groeiende zorg om hate raids, gokken en parasociale relaties.
De Uitvoeringswet AVG, de Nederlandse wet die de Europese AVG operationaliseert en specifieke nationale keuzes vastlegt, zoals de leeftijdsgrens voor digitale toestemming.
Een getuige die wél ingrijpt bij online pesten of haat, door de pester aan te spreken, het slachtoffer te steunen of een melding bij het platform te doen.
De behoefte om voortdurend bevestiging te krijgen via likes, comments, views en streaks, als belangrijke maatstaf voor eigenwaarde.
Het gebruik van smartphone of tablet in bed laat op de avond of 's nachts, vernoemd naar vampieren omdat het slaap weghaalt en mensen overdag versuft achterlaat.
Een gedragspsychologisch principe waarbij beloning onvoorspelbaar volgt op een actie, uitgevonden door B.F. Skinner, vandaag de motor van gokken, social media en loot boxes.
Het Nederlandse advies- en meldpunt voor huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel misbruik, 24/7 bereikbaar op 0800-2000.
De fase in een groomingproces waarin de dader het kind emotioneel inpalmt, door echte interesse, complimenten, cadeautjes en "speciale band", voordat seksualisering begint.
Phishing via een telefoongesprek, waarbij de crimineel zich voordoet als bank, politie of bekende organisatie om gegevens of geld te ontfutselen.
Onder DSA: een platform met meer dan 45 miljoen actieve EU-gebruikers, onderworpen aan de strengste verplichtingen rond systeemrisico's, transparantie en bescherming minderjarigen.
Onder DSA: een zoekmachine met meer dan 45 miljoen actieve EU-gebruikers, Google Search en Bing, met dezelfde zware verplichtingen als VLOPs.
Technologie die met een korte audiosample (vaak 3-10 seconden) een natuurgetrouwe AI-replica van iemands stem genereert, gebruikt voor fraude en intimidatie.
Een dienst die internetverkeer versleutelt en routeert via een externe server, vaak gebruikt voor privacybescherming, het omzeilen van geografische blokkades, of toegang tot bedrijfsnetwerken.
Een gespecialiseerde app of dienst die voor de gebruiker sterke, unieke wachtwoorden genereert, opslaat en automatisch invult, kerncomponent van digitale hygiëne.
Diefstal van inhoud van crypto-wallets via phishing, malware, valse wallet-apps of misbruik van seed phrases, vaak onomkeerbaar omdat transacties op blockchain niet teruggedraaid kunnen worden.
Een techniek waarmee aan AI-gegenereerde content een onzichtbaar of zichtbaar kenmerk wordt toegevoegd, zodat ontvangers later kunnen detecteren dat de content niet authentiek is.
Nederlandse wet die sinds 1 juli 2024 het seksueel strafrecht moderniseert, met strengere regels rond consent, online seksueel grensoverschrijdend gedrag en strafbaarstelling van sexchatting met minderjarigen.
Spelers die buitensporig veel geld uitgeven aan microtransacties en loot boxes, gemiddeld brengt 10% van een gamesbase 90% van de in-game-omzet op.
Oplichting via WhatsApp waarbij de crimineel zich voordoet als familielid of vriend met een dringend geldverzoek, "Ik heb een nieuw nummer, kun je dit voor me betalen?".
Het verspreiden van seksueel beeldmateriaal van iemand zonder toestemming, vaak na een verbroken relatie of als wraak. De internationale term "image-based sexual abuse" wordt steeds vaker gebruikt omdat "wraak" de schuld onterecht bij het slachtoffer legt.
Voorbij het woordenboek begint hulp.
Niemand hoeft een digitaal incident alleen op te lossen. Hieronder de hulplijnen die je vandaag kunt bellen: gratis, oordeelloos, in heel Nederland.
