Terug naar het woordenboek

Image-based sexual abuse.

Een paraplubegrip voor alle vormen van seksueel beeldgebruik zonder toestemming, van het delen van intieme beelden door een ex tot deepfake-nepnaakt en gespoofde sextapes.

Engelse term
Image-based sexual abuse (IBSA)
Synoniem
non-consensual intimate image abuse, wraakporno
Bijgewerkt
29 mei 2026
Door Jeremy LomanOprichter CyberBurgerGeen schuld, geen schaamte
Definitie

Korte definitie.

Een paraplubegrip voor alle vormen van seksueel beeldgebruik zonder toestemming, van het delen van intieme beelden door een ex tot deepfake-nepnaakt en gespoofde sextapes.

Achtergrond

Uitgebreide uitleg.

IBSA is de geprefereerde term in onderzoek en internationale beleidsdocumenten, omdat “wraakporno” de schuld bij het slachtoffer kan leggen. Onder IBSA vallen: doorsturen van consensueel gemaakt materiaal zonder toestemming, heimelijk gemaakt beeld (creepshots, upskirt), dreigen met verspreiding (sextortion), en synthetisch beeldmateriaal (deepfakes, nudify). In NL strafbaar onder art. 139h Sr en bij minderjarigen onder art. 252 Sr. Slachtoffers zijn vooral vrouwen en LGBTQ+ jongeren; gevolgen zijn psychisch, sociaal en blijvend.

Handelingsperspectief

Voor de professional.

Hanteer de term IBSA in voorlichting en protocollen in plaats van “wraakporno”. Bij melding: bewijs documenteren zonder het beeld zelf op te slaan, doorverwijzen naar StopNCII (18+) of Take It Down (onder 18), aangifte ondersteunen. Voor scholen: doorstuurden zijn ook strafbaar; hanteer dat in incidentprotocol.

In de woorden van een vriend

Voor de jongere.

Voor de jongere

Een intiem beeld doorsturen zonder toestemming is misbruik, niet humor of wraak, en hulp halen kan altijd, ook jaren later.

Hulp halen

Hulplijn & meldpunt.

Niemand hoeft hier alleen mee om te gaan. Deze hulplijnen zijn gratis en bereikbaar, vandaag.

Verder lezen

Gerelateerde termen.