Terug naar het woordenboek

Great Replacement.

Een rechts-extreme samenzweringstheorie die stelt dat een elite bewust witte bevolkingen “vervangt” door migratie van mensen uit Afrika en Azië, geestelijk fundament van meerdere terroraanslagen.

Categorie
Engelse term
Great Replacement (theory)
Synoniem
omvolkingstheorie
Bijgewerkt
29 mei 2026
Door Jeremy LomanOprichter CyberBurgerGeen schuld, geen schaamte
Definitie

Korte definitie.

Een rechts-extreme samenzweringstheorie die stelt dat een elite bewust witte bevolkingen “vervangt” door migratie van mensen uit Afrika en Azië, geestelijk fundament van meerdere terroraanslagen.

Achtergrond

Uitgebreide uitleg.

De theorie werd gepopulariseerd door de Franse auteur Renaud Camus (2011) en raakte in 2017-2019 mainstream onder Fox News-publiek en op imageboards. Daders van aanslagen in Christchurch (2019), El Paso (2019), Buffalo (2022) en Bratislava (2022) noemden het expliciet in hun manifesten. In NL maakt het deel uit van het discours van uiterst-rechtse fora en activisten. Het wordt voortdurend gemainstreamed in coderend taalgebruik. Politicologen en demografen ontkrachten de theorie consistent, maar de emotionele aantrekkelijkheid maakt haar hardnekkig.

Handelingsperspectief

Voor de professional.

Voor scholen en jeugdzorg: signalen zijn citaten over “ondergang”, obsessie met geboortecijfers en migratie. Werk met FRIS. Voor mediawijsheid: gebruik de theorie als case voor kritisch denken, wat verklaart een verandering écht? Bij verheerlijking van aanslagen: politie of AIVD.

In de woorden van een vriend

Voor de jongere.

Voor de jongere

“De grote vervanging” als verklaring voor migratie is een complot dat niet klopt, demografie en migratie hebben veel oorzaken; maar als jij in zo’n verhaal getrokken wordt, ben je niet alleen en is er hulp.

Hulp halen

Hulplijn & meldpunt.

Niemand hoeft hier alleen mee om te gaan. Deze hulplijnen zijn gratis en bereikbaar, vandaag.

Verder lezen

Gerelateerde termen.