En hoe je je nu al voorbereidt, ruim voordat de wet ingaat. Een helder overzicht voor schoolleiders, veiligheidscoördinatoren en bestuurders.
Per 1 augustus 2027 gaat naar verwachting de Wet Vrij en Veilig Onderwijs in. Voor jouw school betekent dat een uitgebreidere registratie- en meldplicht. Ook voor digitale incidenten. Dit is wat er verandert en wat je nu al kunt regelen.
Misschien heb je de naam al voorbij zien komen: de Wet Vrij en Veilig Onderwijs. Het is een wetsvoorstel dat het bestaande veiligheidsbeleid op scholen versterkt. De beoogde inwerkingtreding is 1 augustus 20271. Dat klinkt ver weg, maar voor wat de wet vraagt is veertien maanden eigenlijk kort.
In dit artikel zetten we op een rij wat de wet van jouw school vraagt en, belangrijker nog, wat je nu al kunt doen. We schrijven bewust voorzichtig: de uitvoeringsbesluiten met de exacte termijnen en formats zijn er nog niet. Waar iets nog niet vaststaat, zeggen we dat erbij.
Het kaderDe Wet Vrij en Veilig Onderwijs is wetsvoorstel 36.7771. Het bouwt voort op de huidige zorgplicht voor sociale veiligheid op school. Nieuw is dat de plichten scherper en breder worden: scholen moeten meer registreren, ernstige incidenten melden bij de Inspectie van het Onderwijs en hun veiligheidsbeleid jaarlijks evalueren.
De wet raakt zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs. Het bevoegd gezag, dus het bestuur, krijgt een centrale rol. Niet de individuele leerkracht, maar het bestuur is verantwoordelijk voor de officiële meldingen.
De exacte termijnen, drempels en meldformats worden naar verwachting geregeld in uitvoeringsbesluiten die OCW in de loop van 2026 publiceert. Houd dus rekening met wijzigingen, maar wacht niet met voorbereiden.
Het wetsvoorstel bevat een aantal maatregelen die in de praktijk elke school raken. Dit zijn de vijf belangrijkste.
Elk veiligheidsincident komt in een register. Ernstige incidenten, met serieuze sociale, psychische of fysieke schade, meld je naar verwachting direct bij de Inspectie van het Onderwijs.
De plicht om bij vermoeden van seksueel grensoverschrijdend gedrag te melden, te overleggen en aangifte te doen wordt naar verwachting uitgebreid, onder andere naar online seksuele intimidatie.
Naast de interne vertrouwenspersoon krijgt jouw school naar verwachting ook een verplichte externe vertrouwenspersoon. Twee aanspreekpunten, met heldere meldroutes.
Klachtenprocedures worden naar verwachting duidelijker en toegankelijker, met meer uniforme termijnen en transparantie over de uitkomsten.
Het bevoegd gezag evalueert ieder schooljaar het veiligheidsbeleid, met daarin verwerkt de incidenten uit het register, de veiligheidsmonitor en de rapportage van de vertrouwenspersonen.
Voor scholen is dit het minst zichtbare deel. Het wetsvoorstel noemt geen aparte categorie voor digitale incidenten. Maar in de praktijk vallen ze er wel onder. Sextortion, AI-nudes, online pesten, doxing, datalekken en jeugdcriminaliteit-via-online: het zijn allemaal veiligheidsincidenten die geregistreerd en, als ze ernstig zijn, gemeld moeten worden.
“Bij digitale incidenten is veel moeilijker te bepalen wanneer iets ernstig is dan bij fysieke incidenten.”
— De kern van de implementatie-uitdaging voor scholenEen viraal gegaan beeld, een fake-account, een suïcidaal signaal in een chat, een datalek met onbekende scope: dat zijn beoordelingen die specialistische kennis vragen. De Inspectie verwacht dat scholen weten welk incident “ernstig” is. Juist daar zit het werkelijke knelpunt.
Wij hebben daarom alle schoolrelevante digitale incidenten in kaart gebracht. Het zijn er 41, verdeeld over 10 categorieën, van online pesten tot ransomware en money mules2. Wil je het volledige overzicht? Lees dan ons artikel 41 soorten digitale incidenten voor scholen.
De klok tiktWat je nu doet, scheelt straks veel druk. Dit is de tijdlijn van vandaag tot inwerkingtreding.
Je hoeft niet te wachten op de uitvoeringsbesluiten. Vijf dingen kun je dit najaar al regelen.
De rol bestaat al, maar wordt prominenter. Eén verantwoordelijke met mandaat over alle veiligheidsincidenten, ook de digitale.
Vaak via samenwerking met andere scholen of een bestuur. Onderschat de doorlooptijd niet, begin er op tijd mee.
Digitale incidenten moeten net zo goed worden geregistreerd als fysieke. Veel bestaande systemen zijn daar nog niet op ingericht.
Sextortion, AI-nudes en doxing horen er allemaal in. Veel beleidsdocumenten zijn nog op cyberpesten-niveau blijven steken.
Wat doe je bij een datalek? Bij een viraal beeld? Bij een verdacht signaal in een chat? Een korte oefening met je team maakt het verschil.
Wil je het complete plaatje, inclusief de praktische stappen per incident? Bekijk dan onze verdiepende artikelen hieronder, of zet je school direct op de juiste route met de incidentregistratie-tool.
De beoogde inwerkingtreding is 1 augustus 2027. Het gaat om wetsvoorstel 36.777. De exacte termijnen en formats voor de meldplicht worden naar verwachting in de uitvoeringsbesluiten geregeld, die OCW naar verwachting in de loop van 2026 publiceert.
Ja. Het wetsvoorstel noemt geen aparte categorie voor digitale incidenten, maar in de praktijk vallen incidenten als sextortion, AI-nudes, online pesten, doxing, datalekken en jeugdcriminaliteit-via-online onder de registratie- en meldplicht voor veiligheidsincidenten.
Wijs een veiligheidscoördinator aan, werf een externe vertrouwenspersoon, kies een incidentregister waarin ook digitale incidenten passen, actualiseer je beleid digitale veiligheid en oefen de meldroutes met je team.
De melding bij de Inspectie van het Onderwijs doet het bevoegd gezag, dus het bestuur, en niet de individuele school of leerkracht. Zorg dat de lijn directie, bestuur en Inspectie op orde is voordat de wet ingaat.
Ja, de maatregelen raken zowel PO als VO. Sommige digitale incidenttypes komen vooral bij 12-plus voor, zoals money mules en sextortion, maar de registratie- en meldplicht geldt voor beide sectoren.
Zo leg je incidenten vast volgens de nieuwe wet, stap voor stap.
Lees verder →Wat de drie ernstniveaus betekenen voor jouw school.
Lees verder →Het complete overzicht voor scholen, in 10 categorieën.
Lees verder →Met de incidentregistratie-tool van Cyber·burger registreer je een digitaal incident in minder dan vijf minuten en krijg je direct een routekaart, een Inspectie-meldconcept en een rapport voor je archief. Als earlybird-school gebruik je de tool de rest van 2026 gratis.
Bekijk de incidentregistratie-tool Of het documentenpakket
