Verwijsindex Risicojongeren (VIR)

De Verwijsindex Risicojongeren (VIR) is een wettelijk signaleringssysteem, verankerd in artikel 7.1.2 van de Jeugdwet, waarin bevoegde professionals uit onder meer onderwijs, jeugdhulp en zorg een jongere tot 23 jaar kunnen signaleren wanneer zij zich zorgen maken. Bij twee onafhankelijke signalen over dezelfde jongere ontstaat een match, waarna de betrokken professionals elkaars contactgegevens krijgen en hun aanpak op elkaar kunnen afstemmen. Het systeem is bewust minimaal ingericht: de VIR bevat uitsluitend het signaal en het feit dat er zorg is, en dus geen inhoudelijke informatie over de aard van de problemen. Melden aan de VIR is een meldrecht en geen plicht, en gebeurt zonder dat toestemming van de jongere of ouders vereist is, al schrijft de wet wel zorgvuldigheid en transparantie voor. Belangrijk is dat de VIR in afbouw is: via een wijziging van de Jeugdwet wordt de wettelijke grondslag geschrapt, waarna de landelijke voorziening verdwijnt en gemeenten en regio's zelf bepalen hoe zij samenwerking en signalering voortaan organiseren. De afronding van deze afbouw wordt rond 2027 voorzien, zodat professionals moeten nagaan welke alternatieve afspraken in hun regio gaan gelden.