Kennisbank · Thema · Beleid en financiering

Kinderrechten in de digitale wereld, wat General Comment 25 van jou vraagt

Kinderrechten gelden online net zo hard als offline, en dat gaat niet alleen over beschermen: een kind heeft ook recht op toegang, op spelen, op eigen ruimte en op meepraten over wat er over hem wordt besloten.

Leestijd
12 minuten
Onderwerp
Kinderrechten in de digitale wereld · Beleid en financiering
Voor leeftijd
0 tot 18 jaar
Bijgewerkt
28 augustus 2026
Door Jeremy Loman Oprichter CyberBurger Geen schuld, geen schaamte
709
kinderen uit 28 landen dachten mee over de tekst
VN-Kinderrechtencomite, 2021
196
landen moeten rapporteren over kinderrechten online
5Rights Foundation, 2021
45%
kinderen voelt zich niet veiliger door een leeftijdsgrens
EU Kids Online, 2026
2,2 miljard
kinderen en jongeren tot 25 jaar zonder internet thuis
UNICEF en ITU, 2020
Wat is het

Wat kinderrechten in de digitale wereld betekenen.

Kinderrechten in de digitale wereld zijn de rechten uit het VN-Kinderrechtenverdrag van 1989, toegepast op alles wat een kind online doet, meemaakt en overkomt. General Comment nr. 25 uit 2021 is de officiele uitleg van het VN-Kinderrechtencomite daarover: het legt uit dat elk recht uit het verdrag ook digitaal geldt, en wat landen en bedrijven daarvoor moeten regelen.

Let goed op dat woord uitleg. General Comment 25 is geen wet en je kunt er bij de rechter niet rechtstreeks een beroep op doen. Het is de gezaghebbende uitleg van het comite dat toezicht houdt op het verdrag. Die uitleg werkt wel door: in Europese regels, in nationaal beleid en in de vragen die het comite aan landen stelt.

Als je kinderrechten online hoort, denk je waarschijnlijk meteen aan beschermen: filters, leeftijdsgrenzen, minder schermtijd. Dat is de helft van het verhaal. In hetzelfde verdrag staat dat een kind recht heeft op informatie, op spelen, op een eigen ruimte en op gehoord worden. Beleid dat alles dichtzet, haalt de ene groep rechten binnen door de andere in te leveren. Dat is geen veilige keuze, dat is ook een schending. De vraag is dus niet hoeveel je afsluit, maar of je alle rechten hebt afgewogen en of je het kind zelf hebt gevraagd.

In het kort

  • 01709 kinderen uit 28 landen dachten mee over de tekst van General Comment 25.
  • 02196 landen zijn aangesloten bij het Kinderrechtenverdrag en moeten rapporteren over de digitale wereld.
  • 0345% van 29.169 Europese kinderen zegt dat een leeftijdsgrens hen niet veiliger laat voelen.
  • 042,2 miljard kinderen en jongeren tot 25 jaar hebben thuis geen internet: toegang is ook een recht.
  • 05General Comment 25 is een gezaghebbende uitleg en geen wet, dus je kunt er niet rechtstreeks op procederen.
Wat zeggen de cijfers

Acht cijfers, met de kanttekening erbij.

Alle cijfers op deze pagina zijn openbaar, met bron en jaartal. Wat je ermee doet, ligt in de kennisbank. Klap bij elk cijfer open wat het wel en niet zegt, want die kanttekening bepaalt of je het goed citeert.

709 kinderen uit 28 landen dachten mee over General Comment 25.
Internationaal2021Hard, primaire VN-tekstVast gegeven

Meetmethode. Het VN-Kinderrechtencomite hield tijdens het opstellen een internationale consultatie onder kinderen. Paragraaf 5 van de tekst zelf noemt 709 kinderen uit 28 landen, levend in heel verschillende omstandigheden. Aan het bredere proces droegen ook 40 landen, honderden organisaties en 50 experts bij. Bron. VN-Kinderrechtencomite, General Comment No. 25 (2021), CRC/C/GC/25, paragraaf 5. Verdragstekst

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Dit zegt niets over hoe zwaar de inbreng van die kinderen woog. Het was een consultatie, geen stemming, en 709 kinderen uit 28 landen zijn geen representatieve doorsnee van de kinderen op de wereld. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat mensen denken dat kinderen de tekst hebben geschreven. Dat is niet zo: volwassen experts schreven, kinderen werden bevraagd. Wat het cijfer wel laat zien, is dat het comite artikel 12 van het verdrag, het recht om gehoord te worden, belangrijk genoeg vond om het op zijn eigen werk toe te passen. Dat is precies wat het van jou ook vraagt.

196 landen moeten rapporteren over kinderrechten in de digitale wereld.
Internationaal2021Hard, telling van verdragspartijenStabiel

Meetmethode. 5Rights Foundation, dat het opstelproces voorzat, telt de 196 staten die partij zijn bij het Kinderrechtenverdrag. Sinds General Comment 25 moeten zij formeel rapporteren over hoe zij kinderrechten in de digitale wereld waarborgen. Voor het eerst staat expliciet zwart op wit dat de rechten van kinderen ook online gelden. Bron. 5Rights Foundation, toelichting bij UNCRC General comment No. 25, 2021. Toelichting

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Rapporteren is niet hetzelfde als regelen. Een land kan keurig verslag doen en tegelijk niets veranderen, en er staat geen sanctie op een slap verhaal. Let er ook op dat 5Rights geen neutrale buitenstaander is: die organisatie zat het opstelproces voor en heeft belang bij het succes ervan. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat 196 landen wordt gelezen als 196 landen die dit op orde hebben. Wat het cijfer wel doet, is je een stevige basis geven: dit is geen mening van een belangenclub, maar een kader waar vrijwel elk land zich aan heeft verbonden.

Wereldwijd is ongeveer 1 op de 3 internetgebruikers een kind.
Internationaal2017Redelijk hard, VN-rapportGedateerd

Meetmethode. UNICEF berekende dit voor het rapport The State of the World's Children 2017 over kinderen in een digitale wereld. Het persbericht bij dat rapport zet het cijfer in de openingszin. Het gaat om alle internetgebruikers wereldwijd, dus niet om Nederland alleen. Bron. UNICEF, persbericht bij The State of the World's Children 2017: Children in a Digital World, 11 december 2017. Persbericht

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Het cijfer komt uit 2017 en er is geen nieuwere meting van dezelfde uitgever, dus noem het jaartal er altijd bij. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat het wordt ingezet als schrikbeeld: kijk eens hoeveel kinderen daar rondlopen. UNICEF gebruikte het juist andersom. Als een derde van je gebruikers minderjarig is, kun je niet volhouden dat je dienst niet voor kinderen is en dat het ontwerp dus mag blijven zoals het is. Het cijfer legt de verantwoordelijkheid bij de bouwer, niet bij het kind.

82 procent van de 15 tot 24-jarigen gebruikt internet, tegen 72 procent van de rest.
Internationaal2025Hard, VN-statistiekbureauKloof krimpt

Meetmethode. De Internationale Telecommunicatie Unie meet elk jaar het wereldwijde internetgebruik. In 2025 lag dat onder 15 tot 24-jarigen op 82 procent, tegen 72 procent bij de rest van de bevolking. Het verschil van 10 procentpunt was in 2024 nog 13 procentpunt en wordt al vier jaar kleiner. Bron. ITU, Facts and Figures 2025, hoofdstuk Youth Internet use, gepubliceerd 17 november 2025. Cijfers

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Dit is een wereldgemiddelde en zegt weinig over Nederland. In Europa, de Amerika's en de CIS-regio is onder jongeren al universaliteit bereikt, dat wil zeggen 95 procent of meer. In lage-inkomenslanden is de kans dat een jongere online is 1,9 keer zo groot als bij de rest van de bevolking, in hoge-inkomenslanden maar 5 procent groter. Pas op voor een verwarring die vaak voorkomt: dezelfde publicatie meldt dat 2,2 miljard mensen offline zijn. Dat gaat over de hele wereldbevolking en is iets anders dan de 2,2 miljard kinderen en jongeren zonder internet thuis uit 2020. Twee verschillende dingen met toevallig hetzelfde getal.

2,2 miljard kinderen en jongeren tot 25 jaar hebben thuis geen internet.
Internationaal2020Hard, twee VN-organisatiesGedateerd

Meetmethode. UNICEF en ITU brachten samen in kaart hoeveel kinderen en jongeren thuis een internetverbinding hebben. Van de schoolgaande kinderen uit de rijkste huishoudens heeft 58 procent internet thuis, van de armste huishoudens maar 16 procent. De 2,2 miljard is de optelsom van 1,3 miljard kinderen van 3 tot 17 jaar en 759 miljoen jongeren van 15 tot 24 jaar. Bron. UNICEF en ITU, gezamenlijk persbericht bij How many children and young people have internet access at home?, 1 december 2020. Persbericht

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Het cijfer is uit 2020 en de twee leeftijdsgroepen overlappen deels, dus behandel de 2,2 miljard als orde van grootte en niet als een precieze telling. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat dit wordt weggezet als een probleem van ver weg. Ook in Nederland zijn er gezinnen zonder goede verbinding of zonder eigen apparaat, en beleid dat digitaal meedoen vanzelfsprekend vindt, sluit die kinderen stilletjes uit. Dit is het cijfer dat laat zien dat kinderrechten online twee kanten hebben: niet alleen beschermen tegen wat er online gebeurt, maar ook zorgen dat een kind erbij kan.

45 procent van de kinderen voelt zich niet veiliger door een leeftijdsgrens.
Europees2026Hard, academisch onderzoeksnetwerkNieuw

Meetmethode. Onderzoeksnetwerk EU Kids Online vroeg 29.169 kinderen van 9 tot en met 16 jaar in 19 Europese landen naar leeftijdsgrenzen op sociale media, met veldwerk van april 2025 tot april 2026. 19 procent is het er enigszins mee eens en 26 procent helemaal mee eens dat zo'n grens hun vrijheid en rechten beperkt, samen 45 procent. Daarnaast vindt 47 procent dat een verbod hun eigen verantwoordelijkheid om te kiezen wegneemt. Bron. EU Kids Online (Universiteit van Oslo en LSE), Use, views and worries on age bans on social media, EU Kids Online Reports 2, juni 2026. Rapport

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Dit is de mening van kinderen, geen meting van wat een leeftijdsgrens doet. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat het wordt gelezen als bewijs dat leeftijdsgrenzen niet werken. Dat staat er niet. Wat er wel staat is dat de kinderen die het aangaat zich er niet veiliger door voelen en hun rechten ingeperkt zien. Artikel 12 van het verdrag vraagt je om die stem mee te wegen voordat je besluit, niet om hem te volgen. Uit hetzelfde onderzoek: tot 1 op de 5 kinderen komt problematische content tegen, maar hun eigen zorgen gaan vooral over ziekte of overlijden in het gezin, oorlog, later werk vinden en school. De onderzoekers benadrukken dat blootstelling aan een risico nog geen bewijs van schade is.

266 van 1.040 wetenschappelijke publicaties verwijzen rechtstreeks naar General Comment 25.
Internationaal2026Redelijk hard, literatuurstudieGroeiend

Meetmethode. Onderzoeker Kim R. Sylwander zocht voor het Digital Futures for Children-centrum in Google Scholar en Web of Science naar publicaties uit 2021 tot 2025. Die zoekactie leverde 1.040 documenten op, waarvan er 266 rechtstreeks naar General Comment 25 verwijzen en volledig zijn gelezen. Sinds 2025 gaat elke landenreview van het VN-Kinderrechtencomite inhoudelijk in op kinderrechten in de digitale omgeving. Bron. Kim R. Sylwander, Mapping the global impact of UNCRC General comment No. 25, Digital Futures for Children (LSE) en 5Rights Foundation, maart 2026. Onderzoek

Wat zegt dit cijfer wel en niet

De auteur schrijft er zelf bij dat dit geen uitputtende evaluatie is, maar een kaart van voorbeelden. Het onderzoek is gefinancierd door 5Rights Foundation, dat in dezelfde studie als aanjager van verandering wordt genoemd. Dat maakt het werk niet onbruikbaar, maar noem de financier erbij. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat aandacht wordt verward met naleving. Dat er veel over wordt geschreven en dat het comite er altijd naar vraagt, betekent nog niet dat een kind er in de klas of thuis iets van merkt. Een eerdere studie van hetzelfde centrum keek naar 79 landenreviews en kwam tot dezelfde conclusie: de norm staat, de uitvoering loopt achter.

De Nederlandse Code voor Kinderrechten telt tien beginselen en is niet bindend.
Nederlands2021Hard, primaire brontekstOngewijzigd

Meetmethode. Universiteit Leiden en Waag stelden de code op in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De tien beginselen vertalen het Kinderrechtenverdrag naar het ontwerp van digitale diensten, met als eerste twee: zet het belang van het kind voorop, en betrek kinderen bij het ontwerp. De code geldt ook als een dienst niet speciaal voor kinderen is bedoeld. Bron. Code voor Kinderrechten, Universiteit Leiden en Waag, in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 2021. De beginselen

Wat zegt dit cijfer wel en niet

De code is niet juridisch bindend en er bestaat geen cijfer over hoeveel Nederlandse diensten hem volgen. De internationale impactstudie van LSE noemt Nederland positief om deze code en om de kinderrechtentoets, maar tekent er meteen bij aan dat de code niet bindend is. De makers zelf trokken in februari 2023 aan de bel: Waag en NICAM stapten uit de aanbestedingen van het ministerie, omdat kinderrechten volgens hen als marktvraagstuk werden behandeld in plaats van als samenhangend maatschappelijk vraagstuk. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat de code als keurmerk wordt gepresenteerd. Het is een toetssteen die jij zelf moet toepassen, en de meeste winst zit bij inkoop.

Wat hierover in Nederland niet gemeten wordt

  • Niemand meet hoeveel Nederlandse diensten de Code voor Kinderrechten daadwerkelijk volgen.
  • Er is geen telling van hoeveel gemeenten of schoolbesturen een kinderrechtentoets doen voor ze digitale middelen kiezen.
  • Hoe vaak kinderen echt worden gehoord bij digitale besluiten die hen raken, houdt geen enkele partij bij.
  • Er bestaat geen Nederlands cijfer over kinderen die juist worden buitengesloten omdat ze geen apparaat of verbinding hebben.
  • Wat de doorwerking van General Comment 25 uiteindelijk oplevert voor een individueel kind, is nog nooit gemeten.
Hoe herken je het

Signalen, per leeftijd.

Bij dit thema gaan signalen niet over het gedrag van een kind, maar over jouw eigen beleid en praktijk. Kinderrechten raken zelden ondergesneeuwd door een verkeerd besluit. Het gebeurt sluipend, in vergaderingen waar het kind niet aan tafel zit en in keuzes die op dat moment heel logisch lijken. Een enkel signaal zegt weinig. Kom je er meerdere tegen, dan is het tijd om je afweging opnieuw te maken.

In je beleid en je besluiten

  • Je beleid noemt alleen beschermen, en nergens staat iets over meedoen, spelen of informatie.
  • Je koopt digitale middelen in op prijs en functies, zonder de tien beginselen als toetssteen te gebruiken.
  • Je legt een verbod of een blokkade op zonder op te schrijven welke rechten je daarmee inperkt.
  • Niemand in je organisatie kan aanwijzen wie er over kinderrechten online gaat.
  • Je hebt geen kinderrechtentoets gedaan, ook niet bij een besluit dat elk kind in je gemeente of school raakt.

In hoe je kinderen betrekt

  • Je vraagt ouders, leerkrachten en leveranciers om input, maar de kinderen zelf niet.
  • Je legt kinderen een besluit voor dat al vaststaat, en noemt dat meepraten.
  • De uitleg over wat je met hun gegevens doet, is geschreven voor volwassenen.
  • Je hoort van kinderen wat er niet werkt, maar er is geen plek waar dat terechtkomt.
  • Kinderen die minder makkelijk meepraten, door taal, geld, thuissituatie of een beperking, ontbreken in elk gesprek.

In wat kinderen zelf merken

  • Een kind kan pas meedoen aan een les of activiteit als het thuis een apparaat en een verbinding heeft.
  • Het account van een kind staat standaard openbaar, en het kind denkt dat dat normaal is.
  • Meldingen komen 's nachts binnen, streaks lopen door en video's spelen vanzelf verder.
  • Een kind komt via een dienst zonder echte leeftijdscontrole schadelijk of seksueel getint materiaal tegen.
  • Een kind weet niet waar het terecht kan als iets oneerlijk voelt, en zegt daarom niets.

Wat het lastig maakt

Bijna elk signaal hierboven kan ook iets onschuldigs zijn. Een verbod kan precies de goede keuze zijn, kinderen niet raadplegen kan aan tijdsdruk liggen, en een app die een enkel beginsel niet haalt is nog geen slechte app. Het lastige is dat er zelden een moment is waarop iemand hardop kiest tegen kinderrechten. Het schuift langzaam, omdat beschermen makkelijker uit te leggen is dan afwegen. Kijk daarom niet naar een los signaal, maar naar het patroon. Kun je bij je laatste drie digitale besluiten opschrijven welke rechten je hebt afgewogen en wie je hebt gevraagd? Lukt dat niet, dan weet je waar je werk ligt.

Drie rode vlaggen

Hierbij wacht je niet af. Dan handel je vandaag.

  1. Een kind komt via een dienst zonder leeftijdscontrole in aanraking met seksueel beeld: meld het vandaag via meldpunt.offlimits.nl en bel de hulplijn van Offlimits op 0800-0033 voor steun.
  2. Er lekken persoonsgegevens van kinderen, of een dienst die jij hebt gekozen misbruikt ze: bewaar het bewijs, stop het gebruik en meld het diezelfde dag bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
  3. Een kind wordt afgeperst of bedreigd, of je vermoedt een misdrijf: bel de politie via 0900-8844, en bij direct gevaar 112.
De taal eromheen

Dit kun je tegenkomen.

Hieronder staan acht woorden en emoji die je rond dit thema kunt zien. Het zijn er acht van de 900 in ons emoji- en codewoordenboek, gekozen omdat je ze bij kinderrechten in de digitale wereld het vaakst tegenkomt. Niet om je te laten meelezen, maar zodat je weet wat je ziet als je het ziet.

General Comment 25

De officiele uitleg van het VN-Kinderrechtencomite uit 2021 over hoe het Kinderrechtenverdrag geldt in de digitale wereld. Gezaghebbend, maar geen wet.

In beleidsstukken, adviezen van toezichthouders en internationale rapporten
VN-Kinderrechtenverdrag

Het verdrag uit 1989 met de rechten van elk kind tot 18 jaar. 196 landen zijn erbij aangesloten, waaronder Nederland. Dit is wel bindend recht.

Onder vrijwel elk jeugdbeleid, ook als het er niet bij staat
De vier algemene beginselen

Non-discriminatie, het belang van het kind, recht op leven en ontwikkeling, en gehoord worden. Ze gelden bij elk ander recht en dus bij elk besluit dat je neemt.

In een kinderrechtentoets en in adviezen over jeugdbeleid
Belang van het kind

Het uitgangspunt dat je bij elk besluit eerst kijkt wat het beste is voor het kind. Het is een afweging van alle rechten samen, niet een vrijbrief om alles dicht te zetten.

Artikel 3 van het verdrag, beginsel 1 van de Code voor Kinderrechten
Gehoord worden

Het recht van een kind om zijn mening te geven over besluiten die hem raken, en om die mening serieus mee te laten wegen. Meepraten is dus geen extraatje.

Artikel 12 van het verdrag, participatietrajecten van gemeenten en scholen
Kinderrechtentoets

Een vaste manier om vooraf te bekijken wat een plan, een aankoop of een regel doet met de rechten van kinderen. Internationaal heet dit een Child Rights Impact Assessment, kortweg CRIA.

Bij besluitvorming van gemeenten, ministeries en grote organisaties
Code voor Kinderrechten

Tien Nederlandse beginselen om kinderrechten te vertalen naar het ontwerp van digitale diensten. Opgesteld door Universiteit Leiden en Waag, niet juridisch bindend.

Bij inkoop van edtech, apps en digitale middelen
Privacy standaard aan

Het uitgangspunt dat een account van een kind meteen goed staat, zonder dat iemand instellingen hoeft te zoeken. In de EU-richtsnoeren heet dit private by default.

De DSA-richtsnoeren van 14 juli 2025 en de instellingen van elke app
900

termen en emoji in het woordenboek, waarvan 116 bij dit thema horen. Zoek een emoji op, of blader per categorie.

Open de emoji-vertaler
Wat doe je

Per rol, in volgorde.

Gemeente

Je maakt jeugdbeleid of koopt digitale middelen in, en niemand heeft opgeschreven welke rechten van kinderen daarbij in het geding zijn.
  1. Doe een kinderrechtentoets (Child Rights Impact Assessment) bij elk besluit dat kinderen digitaal raakt, en leg de uitkomst schriftelijk vast.
  2. Weeg in die toets alle rechten af, dus ook toegang, spelen, informatie en meepraten, en niet alleen bescherming.
  3. Maak de tien beginselen van de Code voor Kinderrechten een vast onderdeel van je inkoopprocedure, geen los vinkje achteraf.
  4. Organiseer een plek waar kinderen en jongeren echt meepraten over digitale keuzes, en koppel terug wat je met hun inbreng hebt gedaan.
  5. Wijs een coördinator aan die over dit onderwerp gaat en verbind het aan je bestaande privacy-, jeugd- en veiligheidsbeleid.

School of bestuur

Je kiest edtech, stelt een telefoon- of app-beleid vast, of je krijgt een melding over een dienst zonder echte leeftijdscontrole.
  1. Vraag leveranciers gericht: staat privacy standaard aan, is er profilering, en is de uitleg begrijpelijk voor leerlingen. Leg de antwoorden vast.
  2. Schrijf bij elk verbod of elke blokkade op welke rechten je inperkt en waarom dat hier zwaarder weegt dan het alternatief.
  3. Betrek leerlingen bij de keuze van apps en middelen, en laat zien wat je met hun antwoorden hebt gedaan.
  4. Leg een signaleringsroute vast: wie doet wat als een medewerker ziet dat een dienst rechten van leerlingen schendt.
  5. Neem rechten op in het curriculum: wat zijn jouw rechten online, hoe herken je een dienst die ze respecteert, en wat doe je als dat niet zo is.

Organisatie of jeugdzorg

Je werkt met kinderen en gebruikt digitale systemen waarin veel over hen wordt vastgelegd.
  1. Toets je eigen systemen en apps aan de tien beginselen, en begin bij het systeem met de meeste gegevens over kinderen.
  2. Doe een kinderrechtentoets voordat je een nieuw systeem invoert, niet als het er al staat.
  3. Leg aan het kind zelf uit, in taal die het snapt, wat je vastlegt en waarom je dat doet.
  4. Zorg dat een kind kan zeggen dat iets niet klopt, en dat die melding ergens terechtkomt in plaats van bij een persoon te blijven hangen.
  5. Regel een incidentprocedure: bewijs bewaren, schade beperken, en melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens, het meldpunt van Offlimits of de aanbieder.

Professional

Je zit met een kind of een gezin aan tafel en merkt dat een dienst of een regel het kind klem zet.
  1. Vraag het kind eerst zelf wat er speelt en wat het zou willen. Dat is geen beleefdheid, dat is artikel 12.
  2. Praat vanuit rechten en niet vanuit verboden: jij hebt recht op privacy, en die app hoort dat standaard te regelen.
  3. Zeg hardop dat het niet de schuld van het kind is als een dienst onveilig is ontworpen.
  4. Loop samen de instellingen na: account op prive, nachtmeldingen uit, autoplay uit.
  5. Geef je signaal door aan de privacy-verantwoordelijke of de beleidsmaker in je organisatie, zodat het geen los signaal blijft.
Hoe hangt dit samen

Waar dit thema aan raakt.

  • is het kader voor

    Bijna elk ander thema in deze kennisbank leunt hierop. Wat een kind mag opvragen, corrigeren of laten wissen, staat uitgewerkt bij online privacy van kinderen.

  • is het kader voor

    Europa is de plek waar deze norm afdwingbaar wordt, met toezicht en boetes in plaats van alleen een aanbeveling. Zie digitale veiligheid in Europa.

  • wordt verward met

    Kinderrechten online worden vaak gelijkgesteld aan een leeftijdsgrens. Dat is een maatregel en niet het hele kader, en hij raakt ook het recht om mee te doen. Zie leeftijdsverificatie en de techniek erachter.

  • vergroot het risico op

    Staat het belang van het kind niet voorop, dan wordt een kind al snel onderdeel van een verdienmodel. Zie kidfluencers en kinderarbeid.

  • gaat vaak over in

    Rechten op papier kosten niets, uitvoeren wel. Wie betaalt, en wat niet handelen kost, staat bij investeren in kinderveiligheid.

Wat zegt de wet

Wat de wet erover zegt.

Het Kinderrechtenverdrag is bindend recht: 196 landen zijn erbij aangesloten, Nederland ook. General Comment 25 is dat niet. Het is de officiele uitleg van het VN-Kinderrechtencomite over hoe dat verdrag digitaal werkt. Gezaghebbend, maar niet iets waar je bij de rechter rechtstreeks een beroep op doet. Wat wel afdwingbaar is, zijn de Europese regels waarin die uitleg is doorgesijpeld: de Digitaledienstenverordening en de AVG. Dit blok gaat daarom over rechten, plichten en termijnen, niet over straffen.

ArtikelWat het verbiedtMaximum
Kinderrechtenverdrag artikel 2, 3, 6 en 12De vier algemene beginselen, die bij elk ander recht meewegen. Geen kind uitsluiten (2), het belang van het kind voorop (3), ruimte om te leven en te ontwikkelen (6), en het kind horen bij besluiten die het raken (12). Digitaal betekent dat: geen kind buiten de boot door geld of taal, elke digitale keuze afwegen, ruimte om te leren en te spelen, en kinderen vragen voordat je besluit.Bindend verdrag, 196 landen aangesloten
Kinderrechtenverdrag artikel 13, 16, 17, 19, 31 en 34De rechten die online vaak tegen elkaar worden uitgespeeld. Je mening geven (13), privacy en een eigen ruimte (16), toegang tot informatie (17), spelen en vrije tijd (31), en daarnaast bescherming tegen geweld (19) en tegen seksuele uitbuiting (34). Bescherming weegt zwaar, maar staat niet automatisch boven de rest.Bindend verdrag, geldt ook digitaal
General Comment nr. 25 (2021)De uitleg van het VN-Kinderrechtencomite dat al deze rechten ook in de digitale wereld gelden, en wat landen en bedrijven daarvoor moeten regelen in wetgeving, beleid, toezicht en onderwijs.Aangenomen maart 2021, niet zelf afdwingbaar
Digitaledienstenverordening artikel 28Platforms die minderjarigen kunnen bereiken, moeten zorgen voor een hoog niveau van privacy, veiligheid en bescherming. De EU-richtsnoeren van 14 juli 2025 vullen dat in: accounts van kinderen standaard op prive, verslavende functies standaard uit, en betrouwbare leeftijdscontrole. Die richtsnoeren volgen is vrijwillig, artikel 28 zelf niet.Boete tot 6% van de wereldwijde jaaromzet
AVG artikel 8 en artikel 5 Uitvoeringswet AVGIn Nederland geeft een kind vanaf 16 jaar zelf toestemming voor het verwerken van zijn persoonsgegevens door online diensten. Daaronder doet een ouder of verzorger dat. In de EU verschilt die grens per land, wat betekent dat een kind in het ene land eerder mag beslissen dan in het andere.16 jaar in Nederland, 13 tot 16 in de EU
De KinderombudsmanHoudt in Nederland in de gaten of overheden, scholen en instellingen zich aan het Kinderrechtenverdrag houden, ook digitaal. Je kunt er terecht met een signaal of een klacht over hoe met de rechten van een kind is omgegaan.Onderzoekt en adviseert, legt geen boetes op

Alle artikelen komen uit het Wetboek van Strafrecht, geldende versie. Zoek een artikel op in het CyberWetgevingRegister.

Uit de praktijk

Eén anonieme casus.

Gemeente toetst een leer-app aan de tien beginselen en vindt een lek

Situatie

Een middelgrote gemeente wilde een leer-app aanschaffen voor de basisscholen die onder haar bestuur vallen. Een beleidsmedewerker onderwijs stelde voor om de keuze niet alleen op prijs en functies te maken, maar de tien beginselen van de Code voor Kinderrechten als toetssteen te gebruiken. Bij het nalopen van de leveranciersinformatie viel op dat privacy niet standaard aan stond: bij de eerste keer inloggen deelde de app gebruiksgegevens, totdat een leerkracht dat handmatig uitzette. Uit de kleine lettertjes bleek daarnaast dat de dienst profielen opbouwde om leersuggesties te tonen. Dat komt neer op profilering van kinderen. Twee van de tien beginselen werden dus niet gehaald.

Wat er gedaan is

De beleidsmedewerker legde de bevindingen naast de checklist en markeerde per punt welk beginsel niet werd gehaald, met een korte onderbouwing. Via de vaste signaleringsroute ging het naar de privacy-verantwoordelijke van de gemeente, zodat het geen los signaal bleef. Samen stelden zij de leverancier drie concrete vragen: staat privacy standaard aan, waarvoor wordt er geprofileerd, en is de uitleg begrijpelijk voor leerlingen. De afweging werd schriftelijk vastgelegd, zodat andere scholen er ook iets aan hadden.

Wat de leverancier toegaf, wat de gemeente met de aanschaf deed en hoe lang het duurde, lees je in de volledige casus. Daar staat waarom de standaardinstelling aan stond, wat de gemeente deed terwijl de aangepaste versie er nog niet was, en hoe de toetsing uiteindelijk als bijlage bij het contract belandde. Ook lees je wat er goed ging, namelijk dat het lek aan het licht kwam voordat er een gegeven van een leerling was gedeeld, en wat lastig was, namelijk dat de eerste ronde extra tijd kostte omdat de checklist nog geen vast onderdeel van de inkoop was. De casus sluit af met vier lessen die je direct in je eigen werk kunt gebruiken. De casuistiekbank staat achter de inlog en bevat 129 cases over 43 thema's.

Artikelen over dit thema

Verder lezen op deze site.

Aan de slag

Van cijfer naar onderbouwd voorstel.

Kennisbank Digitale Veiligheid

Dit zijn acht cijfers over één thema. Wij hebben ze voor alle 46.

Voor elk thema de volledige cijferset met bron, jaartal en meetmethode, elk kwartaal opnieuw nagelopen. Plus de doorvertaling naar wat jij ermee doet: een raadsvoorstel, een beleidsplan, een subsidieaanvraag, een lesprogramma of een artikel dat de cijfers goed citeert.

46thema's, allemaal met cijferset
129anonieme praktijkcases
4xper jaar gecontroleerd

Voor kinderrechten in de digitale wereld ligt dit klaar, allemaal in te vullen en direct te gebruiken:

  • Factsheet kinderrechten online met de belangrijkste cijfers en bronnen op twee pagina's
  • Beleidskaart op A5 met de tien beginselen en de vragen die je aan een leverancier stelt
  • Incidentplan met de beslisboom en het stappenplan van eerste uur tot nazorg
  • Gespreksgids om met kinderen vanuit rechten te praten in plaats van vanuit verboden
  • Beleidstemplate om kinderrechten online te verankeren in het beleid van je school, gemeente of organisatie
  • Voorbeeldbrieven voor ouders, medewerkers en de gemeenteraad
  • Implementatie-checklist waarmee je stap voor stap ziet wat je al geregeld hebt
Bekijk de kennisbank
Wat het voor jou oplevert: Gemeente School Organisatie of jeugdzorg Ouder
Waar je hulp krijgt

Je hoeft dit niet alleen op te lossen.

Bel of chat, ook als je twijfelt

Je hoeft geen jurist te zijn om hierover te beginnen, een eerlijke vraag over welke rechten je hebt afgewogen is genoeg.

De hulplijn van Offlimits
0800-0033, hulplijn.offlimits.nl
Maandag tot donderdag 07.00 tot 23.00 uur, vrijdag 09.00 tot 17.00 uur, zondag 10.00 tot 18.00 uur.
Het meldpunt van Offlimits
meldpunt.offlimits.nl
Voor het laten verwijderen van beeldmateriaal.
De preventielijn van Offlimits
0800-266 64 36
Voor wie zich zorgen maakt over eigen gedachten of gedrag.
113 Zelfmoordpreventie
113 of 0800-0113, dag en nacht
Bij gedachten aan zelfdoding, ook als je je zorgen maakt om iemand anders.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 28 augustus 2026 door Jeremy Loman. Elk cijfer op deze pagina is teruggeleid naar de oorspronkelijke publicatie. Zie je een fout, mail dan naar info@cyberburger.nl.

  1. VN-Kinderrechtencomite, General Comment No. 25 (2021) over kinderrechten in de digitale omgeving, CRC/C/GC/25, paragraaf 5, maart 2021. digitallibrary.un.org
  2. 5Rights Foundation, toelichting bij UNCRC General comment No. 25, over de 196 verdragspartijen en het opstelproces, 2021. 5rightsfoundation.com
  3. UNICEF, persbericht bij The State of the World's Children 2017: Children in a Digital World, 11 december 2017. unicef.org
  4. UNICEF en ITU, gezamenlijk persbericht bij How many children and young people have internet access at home?, 1 december 2020. unicef.org
  5. ITU, Facts and Figures 2025, hoofdstuk Youth Internet use, gepubliceerd 17 november 2025. itu.int
  6. EU Kids Online (Universiteit van Oslo en LSE), Use, views and worries on age bans on social media, onderzoek onder 29.169 kinderen in 19 landen, juni 2026. researchonline.lse.ac.uk
  7. Kim R. Sylwander, Mapping the global impact of UNCRC General comment No. 25, Digital Futures for Children (LSE) en 5Rights Foundation, maart 2026. researchonline.lse.ac.uk
  8. Europese Commissie, Guidelines on the protection of minors under the Digital Services Act, 14 juli 2025. digital-strategy.ec.europa.eu