Kennisbank · Thema · Online criminaliteit

Online fraude en oplichting, hoe kinderen worden opgelicht, en wat dan helpt

Jongeren worden vaker opgelicht dan ouderen, meestal met iets dat te mooi lijkt om waar te zijn, en juist zij vertellen het thuis het minst vaak omdat ze zich schamen.

Leestijd
12 minuten
Onderwerp
Online fraude en oplichting · Online criminaliteit
Voor leeftijd
10 tot 18 jaar
Bijgewerkt
28 augustus 2026
Door Jeremy Loman Oprichter CyberBurger Geen schuld, geen schaamte
40.000
jongeren van 15 tot 17 jaar per jaar slachtoffer
ABN AMRO, 2024
30%
van de jonge slachtoffers meldt het ergens
ABN AMRO, 2024
1 op 5
jongeren van 16 tot 19 opgelicht via nepwebshop
Wijzer in geldzaken, 2025
70%
van alle online fraude begint op social media
Betaalvereniging Nederland, 2026
Wat is het

Wat online oplichting is.

Online oplichting is elke vorm van bedrog op internet waarbij iemand jouw kind geld, gegevens of spullen afhandig maakt. Het gaat dus niet alleen om geld dat weg is, maar ook om een foto van een identiteitsbewijs, een wachtwoord of een bankpas die in verkeerde handen komt.

Bij kinderen en jongeren zie je het in drie vormen terug. Ze betalen voor iets dat nooit komt, zoals sneakers, een ticket, een schoolboek of een skin in een spel. Ze geven gegevens weg aan iemand die zich voordoet als een vriend, een ouder, een webshop of een medewerker. Of ze werken mee zonder dat ze doorhebben waar ze in terechtkomen, bijvoorbeeld door hun bankpas uit te lenen.

Veel mensen denken dat oplichting vooral ouderen overkomt. Dat klopt niet. Jongeren zitten de hele dag op de plekken waar oplichting begint, en zij worden juist vaker geraakt. Het verschil zit in het bedrag en in het zwijgen: het gaat vaak om tientallen euro's, en daarom vertelt bijna niemand het. Daardoor lijkt het probleem klein, terwijl het dat niet is.

In het kort

  • 01Ongeveer 40.000 jongeren van 15 tot 17 jaar worden per jaar slachtoffer van online fraude in Nederland.
  • 02Maar 30% van de jonge slachtoffers meldt het ergens, bij 35 tot 45-jarigen is dat 46%.
  • 031 op de 5 jongeren van 16 tot 19 jaar is ooit opgelicht via een nepwebshop.
  • 0470% van alle online fraude in Nederland begint op social media.
  • 05In één politieonderzoek werden 70 kinderen van 13 tot 17 jaar met dezelfde valse aanbieding opgelicht.
Wat zeggen de cijfers

Acht cijfers, met de kanttekening erbij.

Alle cijfers op deze pagina zijn openbaar, met bron en jaartal. Wat je ermee doet, ligt in de kennisbank. Klap bij elk cijfer open wat het wel en niet zegt, want die kanttekening bepaalt of je het goed citeert.

Ongeveer 40.000 jongeren van 15 tot 17 jaar worden per jaar opgelicht.
Nederlands2024Redelijk hard, bankenonderzoekStabiel

Meetmethode. ABN AMRO liet een enquête uitvoeren onder Nederlandse jongeren van 15 tot 17 jaar. Van hen werd 7,7% slachtoffer van online fraude, ongeveer 1 op de 13. Omgerekend naar de hele leeftijdsgroep komt dat neer op zo'n 40.000 jongeren per jaar, vrijwel altijd door een nepwebshop of een vals betaalverzoek. Bron. ABN AMRO, enquête onder Nederlandse jongeren van 15 tot 17 jaar, 2024. Onderzoek

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Dit is onderzoek van een bank en geen wetenschappelijk onderzoek, maar het is wel het meest gebruikte Nederlandse cijfer en er is geen academisch alternatief. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat mensen 40.000 lezen als 40.000 aangiftes. Dat is het niet: het is een doorrekening van een enquête, en het werkelijke aantal ligt hoger omdat veel jongeren niets vertellen. Het cijfer gaat bovendien alleen over 15 tot 17 jaar. Over kinderen jonger dan 15 bestaat geen landelijke meting.

Maar 3 op de 10 jonge slachtoffers meldt het ergens.
Nederlands2024Redelijk hard, bankenonderzoekStabiel

Meetmethode. In hetzelfde onderzoek is aan slachtoffers gevraagd of zij het ergens hebben gemeld. Bij jongeren van 15 tot 17 jaar deed 30% dat, bij 35 tot 45-jarigen 46%. Ook gaf 26% van de jongeren aan de risico's niet te kennen, tegen 11% van de volwassenen, en 50% bespreekt veilig bankieren nooit thuis. Bron. ABN AMRO, enquête onder Nederlandse jongeren van 15 tot 17 jaar, 2024. Onderzoek

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Melden is niet hetzelfde als aangifte doen. Melden kan ook bij de bank, bij school of thuis zijn. Landelijk doet volgens het CBS maar 15% van alle slachtoffers van online criminaliteit aangifte bij de politie, dus wie alleen naar politiecijfers kijkt, ziet een fractie van het probleem. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat zwijgen wordt gelezen als onverschilligheid. Het tegendeel is waar: schaamte is de reden, jongeren vinden zichzelf dom en willen niet dat het thuis bekend wordt.

1 op de 5 jongeren van 16 tot 19 jaar is ooit opgelicht via een nepwebshop.
Nederlands2025Hard, representatieve steekproefStabiel

Meetmethode. Wijzer in geldzaken, het platform van het ministerie van Financiën, liet onderzoeksbureau CHOICE Insights + Strategy 1.041 jongeren van 16 tot 19 jaar ondervragen, gewogen op leeftijd, opleiding en regio. 20% is ooit slachtoffer geweest van een nepwebshop en 3% meerdere keren. Daarnaast kent 51% iemand in de eigen omgeving die zo is opgelicht. Bron. Wijzer in geldzaken, onderzoek door CHOICE Insights + Strategy onder 1.041 jongeren van 16 tot 19 jaar, maart 2025. Onderzoek

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Dit is een ooit-cijfer, geen cijfer over het afgelopen jaar, dus je kunt er niet uit afleiden hoeveel jongeren nu per jaar worden opgelicht. Het onderzoek meet ook geen schadebedrag. Het bedrag van 350 euro dat je er vaak bij ziet staan, komt uit een heel andere bron, namelijk een analyse van politiecijfers uit 2024, en dat gaat over alle leeftijden. Wat dit onderzoek wel goed laat zien: jongeren die nog nooit zijn opgelicht, overschatten zichzelf. Van hen denkt 57% een nepwebshop te herkennen, tegen 48% van de jongeren die het al is overkomen.

70% van alle online fraude begint op social media.
Nederlands2026Redelijk hard, cijfers van de bankenStijgend

Meetmethode. De Betaalvereniging telde op waar het eerste contact plaatsvond bij de fraude die Nederlandse banken bij hun eigen klanten registreren over 2025. Bij 70% begon dat op social media. In dezelfde cijfers stijgt de schade door bankhelpdeskfraude naar 25,8 miljoen euro en de schade door phishing naar bijna 2,6 miljoen euro. Bron. Betaalvereniging Nederland, op basis van de fraudecijfers van de Nederlandse banken over 2025, 4 juni 2026. Bericht

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Dit cijfer gaat over alle leeftijden, niet alleen over jongeren, dus presenteer het niet als jongerencijfer. Het zegt bovendien iets over waar het contact begint, niet over waar het geld weggaat. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat het wordt gelezen als een verwijt aan het kind. Dat is het niet: het laat zien dat de plek waar jongeren toch al de hele dag zijn, ook de plek is waar oplichters hun advertenties en berichten kwijt kunnen. Bij het experiment van de politie met een nepwebshop kwam 90% van de bezoekers binnen via een advertentie op social media.

70 kinderen van 13 tot 17 jaar werden in één onderzoek met hetzelfde aanbod opgelicht.
Nederlands2026Hard, politieonderzoekNieuw

Meetmethode. De recherche in Oost-Brabant vond 70 zaken waarin kinderen van 13 tot 17 jaar op dezelfde manier waren opgelicht, via Snapchat. Het aanbod was een dure telefoon voor ongeveer 5 euro. Wie erop inging, kreeg de vraag om een foto van het identiteitsbewijs en de bankpas te sturen, en zat daarna vast aan een telefoonabonnement op eigen naam met automatische afschrijvingen. Bron. Politie, bericht over aanhouding van twee verdachten van online oplichting van minderjarigen, 12 maart 2026. Politiebericht

Wat zegt dit cijfer wel en niet

70 is het aantal zaken in dit ene onderzoek, geen landelijk cijfer. Je kunt er dus niet uit afleiden hoe vaak dit in Nederland gebeurt. Wat het wel laat zien, en waarom het hier staat: bij oplichting van kinderen is de buit lang niet altijd geld. Een foto van een identiteitsbewijs en een bankpas is genoeg om een abonnement of een rekening op naam van een kind te openen. De slachtoffers woonden door heel Nederland, en de twee verdachten waren zelf 20 en 21 jaar oud.

Naar schatting 8 op de 10 slachtoffers van ticketfraude doet geen aangifte.
Nederlands2026Deels schatting van de politieStijgend

Meetmethode. De politie krijgt per jaar ongeveer 50.000 meldingen van online fraude. Ongeveer 10% daarvan gaat over ticketfraude, dus over kaartjes voor festivals en concerten die tweedehands via social media worden doorverkocht. De politie schat dat 80% van die slachtoffers geen aangifte doet, omdat het om kleine bedragen gaat. Bron. Politie, bericht over de waarschuwingscampagne met de nepticketsite TicketBewust.nl, 15 januari 2026. Politiebericht

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Het percentage van 80 is een schatting van de politie en geen meting, dus gebruik het als orde van grootte. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat een klein bedrag ook een klein probleem wordt genoemd. Dat klopt niet: juist doordat er niets wordt gemeld, blijft dezelfde aanbieder gewoon doorgaan. Hoe groot de aantrekkingskracht is, laat de campagne zelf zien. Ruim 300.000 mensen zagen de advertentie voor de neptickets, 7.402 klikten door en 3.432 probeerden echt kaartjes te kopen.

Bijna 1 op de 10 jongeren is gevraagd om zijn rekening als geldezel te gebruiken.
Nederlands2024Zacht, kleine steekproefStabiel

Meetmethode. De Nederlandse Vereniging van Banken liet onderzoeksbureau Verian 258 jongeren van 18 tot en met 25 jaar ondervragen. Bijna 1 op de 10 is ooit gevraagd om een pinpas of bankrekening beschikbaar te stellen. Van hen denkt 70% dat de kans om gepakt te worden klein is, terwijl de politie spreekt van een pakkans van vrijwel 100% omdat het geld te volgen is. Bron. Nederlandse Vereniging van Banken, onderzoek door Verian onder 258 jongeren van 18 tot en met 25 jaar, 2024. Onderzoek

Wat zegt dit cijfer wel en niet

De steekproef is klein en gaat over 18 tot 25 jaar, dus dit zegt niets over minderjarigen. Oudere versies van dit cijfer noemen 16 tot 25 jaar, dat is niet juist. Het cijfer gaat bovendien over gevraagd zijn, niet over meegedaan hebben. Het staat hier omdat het de andere kant van dit thema laat zien: wie is opgelicht, wordt via hetzelfde kanaal ook benaderd voor een klusje. De gevolgen zijn zwaar en weinig bekend. Een registratie in het waarschuwingsregister van de banken kan tot 8 jaar duren en blokkeert een lening, een hypotheek en een gewone betaalrekening.

In 2025 ging er in Nederland 198 miljoen euro om in frauduleuze betalingen.
Nederlands2026Hard, officiële toezichtstatistiekStijgend

Meetmethode. De Nederlandsche Bank publiceert sinds 2026 cijfers uit de verplichte rapportages van banken en betaalinstellingen. In 2025 ging het om 198 miljoen euro, verdeeld over ongeveer 658.000 transacties. Het aantal transacties steeg met 30% en het bedrag met 22%. Van de circa 27 miljoen betalingen per dag zijn er ongeveer 1.800 frauduleus. Bron. De Nederlandsche Bank, statistiek over betaalfraude in 2025, 30 juni 2026. Statistiek

Wat zegt dit cijfer wel en niet

Er zit geen uitsplitsing naar leeftijd in, dus je kunt hier geen jongerencijfer uit halen. Cadeaukaarten en tegoeden in games en apps tellen niet mee, terwijl juist die bij kinderen vaak worden gebruikt. De fout die er het vaakst mee wordt gemaakt is dat dit bedrag wordt opgeteld bij de schadecijfers van de Fraudehelpdesk. Dat mag niet: de Fraudehelpdesk telt meldingen van slachtoffers, de Nederlandsche Bank telt wat banken zelf verplicht rapporteren. Het zijn twee verschillende metingen van hetzelfde probleem.

Wat hierover in Nederland niet gemeten wordt

  • Niemand meet in Nederland hoeveel geld kinderen en jongeren per jaar kwijtraken aan oplichting.
  • Oplichting van kinderen onder de 15 jaar staat in geen landelijke telling, want het CBS begint pas bij 15 jaar.
  • Hoeveel minderjarigen als geldezel worden ingezet, wordt nergens apart geregistreerd.
  • Niemand telt hoe vaak een abonnement, lening of rekening op naam van een minderjarige wordt geopend.
  • Van de ruim zestig Nederlandse preventieprogramma's heeft er geen enkele een stevige effectmeting doorstaan.
Hoe herken je het

Signalen, per leeftijd.

Eén signaal zegt weinig. Let op iets wat blijft terugkomen, of op een verandering die nieuw is voor dit kind, en vraag er gewoon naar.

Onder 12

  • Je ziet dat je kind in een spelchat een aanbod krijgt voor gratis V-Bucks, robux of skins en er enthousiast op ingaat.
  • Je hoort dat het inloggegevens van een game heeft gedeeld met iemand die zou helpen.
  • Je ziet kleine afschrijvingen op je eigen rekening die je niet kunt plaatsen.
  • Je merkt dat het schrikt van een bericht op de telefoon en het snel wegklikt.
  • Je hoort dat het in een spel iets heeft geruild of gekocht en er niets voor heeft teruggekregen.

12 tot 15

  • Je ziet een bestelling van sneakers, een telefoon of schoolspullen voor een prijs die veel te laag is.
  • Je merkt dat je kind stil wordt nadat een pakket nooit is aangekomen.
  • Je hoort dat het is gaan kopen via een advertentie die het op Snapchat, TikTok of Instagram zag.
  • Je ziet dat het een betaalverzoek heeft betaald aan iemand die het alleen online kent.
  • Je merkt dat het vrienden vraagt geld voor te schieten, zonder uit te leggen waarom.

15 tot 18

  • Je hoort dat het een festivalkaartje of concertticket tweedehands via een chat heeft gekocht.
  • Je ziet dat er een foto van een identiteitsbewijs of bankpas is gedeeld met iemand die het niet kent.
  • Je merkt dat er post of een abonnement op naam van je kind binnenkomt dat het nooit heeft afgesloten.
  • Je hoort dat een vriend of familielid via WhatsApp om geld vroeg vanaf een nieuw nummer.
  • Je ziet plotseling geld op de rekening dat niet past bij een bijbaan of een verjaardag.

Wat het lastig maakt

Bijna al deze signalen kunnen ook iets onschuldigs zijn. Een kind dat een koopje heeft gevonden, heeft meestal gewoon een koopje gevonden. Een tiener die stil is, kan een rotweek hebben. En geld op de rekening kan van oma komen. Kijk daarom niet naar één ding, maar naar de combinatie: geld dat niet klopt, een nieuw contact dat alleen online bestaat, en schaamte die er eerst niet was. Vraag wat er is voordat je een conclusie trekt, want de eerste reactie thuis bepaalt of je de rest te horen krijgt.

Drie rode vlaggen

Hierbij wacht je niet af. Dan handel je vandaag.

  1. Er is in de afgelopen uren geld overgemaakt: bel vandaag nog de fraudedesk van je eigen bank, het nummer staat op de bankpas, en vraag om blokkeren en terugboeken.
  2. Je kind heeft een foto van een identiteitsbewijs of bankpas gedeeld, inloggegevens gegeven of zijn pas uitgeleend: bel de bank en doe dezelfde dag aangifte via politie.nl of bel de politie op 0900-8844.
  3. Iemand blijft doorvragen om meer geld of dreigt met wat er gebeurt als je niet betaalt: betaal niets meer, meld het bij de Fraudehelpdesk op 088-786 73 72 en bel bij acuut gevaar 112.
De taal eromheen

Dit kun je tegenkomen.

Hieronder staan acht woorden en emoji die je rond dit thema kunt zien. Het zijn er acht van de 900 in ons emoji- en codewoordenboek, gekozen omdat je ze bij online oplichting het vaakst tegenkomt. Niet om je te laten meelezen, maar zodat je weet wat je ziet als je het ziet.

Aankoopfraude

Je betaalt voor iets dat nooit komt. Dit is bij jongeren veruit de meest voorkomende vorm van oplichting.

Nepwebshops, advertenties op social media, tweedehands aanbiedingen
Nepwebshop

Een webwinkel die er echt uitziet, met een Nederlandse naam, keurmerken en normaal ogende betaalopties, maar die niets levert en daarna verdwijnt.

Advertenties op Snapchat, TikTok, Instagram en in zoekresultaten
Betaalverzoekfraude

Je krijgt een betaalverzoek of een link die eruitziet als een normale betaling, maar het geld gaat naar iemand anders dan je denkt.

WhatsApp, Marktplaats, tweedehands verkoop en ticketverkoop
Phishing

Berichten die eruitzien alsof ze van je bank, een webshop of een spel komen, met als doel dat je je inloggegevens of je bankgegevens invult.

Mail, sms, DM's en de chat in games
Hulpvraagfraude

Iemand doet zich voor als een vriend of familielid vanaf een nieuw nummer en vraagt met spoed geld. Ook wel vriend-in-nood-fraude genoemd.

WhatsApp, sms en telefoongesprekken
Ticketfraude

Je koopt een kaartje voor een festival of concert dat niet bestaat of al aan tien anderen is verkocht.

Marktplaats, verhalen en groepen op social media
Geldezel

Iemand die zijn bankrekening of pinpas beschikbaar stelt zodat er crimineel geld doorheen kan. Dat is strafbaar, ook als je zelf niet weet waar het geld vandaan komt.

Aanbiedingen voor snel geld via chat, school en sportclub
Identiteitsfraude

Iemand gebruikt de gegevens van je kind, bijvoorbeeld een foto van een identiteitsbewijs, om op zijn naam iets af te sluiten of te bestellen.

Abonnementen, bestellingen en rekeningen op naam van het kind
900

termen en emoji in het woordenboek, waarvan 98 bij dit thema horen. Zoek een emoji op, of blader per categorie.

Open de emoji-vertaler
Wat doe je

Per rol, in volgorde.

Ouder

Er is net geld weg, of je kind vertelt pas na een paar dagen dat er iets is misgegaan.
  1. Bel vandaag nog de fraudedesk van je bank, het nummer staat op de bankpas, en vraag om blokkeren en terugboeken.
  2. Maak binnen 24 uur screenshots van de advertentie, de chat, het betaalverzoek en de website, met datum en tijd erbij.
  3. Doe aangifte via politie.nl met DigiD of bel 0900-8844. Vanaf 12 jaar mag je kind dat zelf doen.
  4. Meld het ook bij de Fraudehelpdesk op 088-786 73 72, ook als je geen aangifte doet.
  5. Zeg als eerste dat het niet zijn schuld is. Schaamte is de reden dat de meeste jongeren zwijgen, en zwijgen kost geld en tijd.

School

Een leerling meldt iets, of je merkt dat meer leerlingen dezelfde aanbieding hebben gezien.
  1. Vraag anoniem in de klas na wie hetzelfde heeft meegemaakt, want het is bijna altijd breder dan de eerste melding.
  2. Leg één vaste route vast, van mentor naar zorgcoördinator naar wijkagent, en zet die op papier voordat je hem nodig hebt.
  3. Geef de leerling geen straf en geen preek, maar de vier stappen: bank bellen, bewijs bewaren, aangifte doen, melden.
  4. Zet online kopen en betalen in de mentorles en in mediawijsheid, niet alleen privacy en pesten.
  5. Stuur ouders een korte brief met wat er speelt, wat je van hen vraagt en waar zij melding kunnen doen.

Gemeente

Je jeugdbeleid noemt mediawijsheid, maar online oplichting staat er nergens als apart onderwerp in.
  1. Zet online fraude expliciet in je integraal jeugdbeleid en wijs één coördinator aan die erover gaat.
  2. Reken in je cijfers met forse onderrapportage, want maar 15% van de slachtoffers doet aangifte bij de politie.
  3. Verbind de aanpak met schuldhulp en jongerenwerk, want geldzorgen gaan vaak vooraf aan een aanbod voor snel geld.
  4. Gebruik het budget van Preventie met Gezag, waarin online criminaliteit en de aanpak van geldezels expliciet zijn opgenomen.
  5. Maak de Fraudehelpdesk op 088-786 73 72 en de aangifteroute via politie.nl bekend in al je communicatie naar inwoners.

Jongere

Je hebt betaald en er komt niets, of je hebt gegevens gegeven waarvan je nu denkt dat het niet klopte.
  1. Bel meteen je bank, ook 's avonds, en vraag of de betaling nog geblokkeerd of teruggehaald kan worden.
  2. Maak screenshots van alles voordat het account, de advertentie of de website verdwijnt.
  3. Doe aangifte via politie.nl met DigiD. Vanaf 12 jaar mag je dat zelf, zonder je ouders.
  4. Vertel het thuis of aan je mentor, ook als je je schaamt. Het overkomt 1 op de 5 jongeren.
  5. Betaal nooit een tweede keer, ook niet als iemand zegt dat je daarmee je geld terugkrijgt.
Hoe hangt dit samen

Waar dit thema aan raakt.

  • gaat vaak over in

    Wie is opgelicht, krijgt via hetzelfde kanaal ook een aanbod voor snel geld. Hoe die werving verloopt, staat bij criminele rekrutering.

  • gaat vaak over in

    Een pinpas uitlenen maakt van een slachtoffer een verdachte. Wat er dan geldt en welke route er is, lees je bij minderjarigen en cybercrime.

  • gebeurt met behulp van

    Veel oplichting van jonge kinderen loopt via games: gratis V-Bucks, een skin die je nooit krijgt, of een link in een spelchat. Zie gaming en gokken.

  • vergroot het risico op

    Hoe meer er over je kind te vinden is, hoe geloofwaardiger een oplichter kan doen alsof hij hem kent. Zie online privacy van kinderen.

  • wordt verward met

    Een nepadvertentie met een bekende Nederlander is oplichting, geen nepnieuws, ook al lijkt het erop. Het verschil staat uitgelegd bij nepnieuws en desinformatie.

Wat zegt de wet

Wat de wet erover zegt.

Oplichting is gewoon strafbaar, ook online en ook bij kleine bedragen. Voor jou is vooral belangrijk dat er twee sporen naast elkaar lopen. Het strafrecht gaat over de dader, en daar begin je met aangifte. Het geld terugkrijgen loopt via je bank, en dat is een aparte route waar snelheid het meeste uitmaakt. Voor minderjarigen geldt het jeugdstrafrecht, met veel lagere maxima dan hieronder in de eerste regels staan.

ArtikelWat het verbiedtMaximum
Artikel 326 Wetboek van StrafrechtOplichting. Iemand met een valse naam, een verzonnen verhaal of een trucje geld of goederen afhandig maken. Een nepwebshop, een vals betaalverzoek en een niet-bestaand festivalticket vallen hieronder.4 jaar
Artikel 231b Wetboek van StrafrechtIdentiteitsfraude. De gegevens van een ander gebruiken om zich als die persoon voor te doen of om die persoon nadeel te bezorgen. Speelt als een foto van een identiteitsbewijs of een bankpas wordt misbruikt.1 jaar
Artikel 420bis en 420quater Wetboek van StrafrechtWitwassen. Geld aannemen of doorsluizen dat uit een misdrijf komt. Je bankrekening of pinpas uitlenen valt hieronder, ook als je zelf niet precies weet waar het geld vandaan komt.6 jaar, en 2 jaar bij schuldwitwassen
Artikel 138ab Wetboek van StrafrechtComputervredebreuk. Inloggen op een account van iemand anders, bijvoorbeeld met een wachtwoord dat via phishing is buitgemaakt.1 jaar, 4 jaar bij gevolgen
JeugdstrafrechtVoor minderjarigen gelden veel lagere maxima. Voor 12 tot 15 jaar is dat maximaal 12 maanden jeugddetentie, voor 16 en 17 jaar maximaal 24 maanden. Bij een eerste keer is Halt of een taakstraf vaak de route.12 of 24 maanden jeugddetentie
Je bank en de politieDe fraudedesk van je bank is 24 uur per dag bereikbaar en kan een betaling soms nog blokkeren of gedeeltelijk terughalen, maar dan moet je wel snel bellen. Aangifte doe je via politie.nl met DigiD of op het bureau, en dat mag je kind vanaf 12 jaar zelfstandig.Bel binnen 24 uur, aangifte vanaf 12 jaar

Alle artikelen komen uit het Wetboek van Strafrecht, geldende versie. Zoek een artikel op in het CyberWetgevingRegister.

Uit de praktijk

Eén anonieme casus.

Negen leerlingen betaalden voor een skin die nooit kwam

Situatie

In een tweede klas van een middelbare school raakten binnen twee weken zes leerlingen geld kwijt. Ze hadden allemaal een zeldzame skin gekocht voor hetzelfde spel, aangeboden in een Discord-server waar veel leerlingen zaten. De bedragen liepen van vijftien tot tachtig euro. Na de betaling was het account van de aanbieder weg en de skin kwam nooit. Een mentor kreeg het door omdat twee leerlingen elkaar in de pauze aanspraken over precies hetzelfde verhaal.

Wat er gedaan is

De mentor vroeg anoniem in de klas na wie hetzelfde had meegemaakt. Het bleken er geen zes maar negen te zijn. Samen met de zorgcoördinator organiseerde zij een korte gastles van de wijkagent, die uitlegde waaraan je zo'n aanbod herkent en waar je het meldt. Ouders kregen een brief met dezelfde informatie en de meldroute erin.

Hoeveel leerlingen hun geld terugkregen, en waar de school twee weken aan verloor, lees je in de volledige casus. Daar staat waarom de school die twee weken kwijtraakte aan het zoeken naar de juiste partijen, en wat er daarna in het schoolbeleid is vastgelegd. Ook lees je waarom een brede anonieme inventarisatie in de klas hier meer opleverde dan een gesprek met de eerste melder, en welk deel van het curriculum is aangepast. De casus sluit af met vier lessen die je direct in je eigen werk kunt gebruiken. De casuïstiekbank staat achter de inlog.

Artikelen over dit thema

Verder lezen op deze site.

Aan de slag

Van cijfer naar onderbouwd voorstel.

Kennisbank Digitale Veiligheid

Dit zijn acht cijfers over één thema. Wij hebben ze voor alle 46.

Voor elk thema de volledige cijferset met bron, jaartal en meetmethode, elk kwartaal opnieuw nagelopen. Plus de doorvertaling naar wat jij ermee doet: een raadsvoorstel, een beleidsplan, een subsidieaanvraag, een lesprogramma of een artikel dat de cijfers goed citeert.

46thema's, allemaal met cijferset
129anonieme praktijkcases
4xper jaar gecontroleerd

Voor online oplichting ligt dit klaar, allemaal in te vullen en direct te gebruiken:

  • Factsheet online oplichting met de belangrijkste cijfers en bronnen op twee pagina's
  • Signaleringskaart op A5 met vijf signalen en de acties die daarbij horen
  • Incidentplan met de beslisboom en het stappenplan van het eerste uur tot de nazorg
  • Gespreksgids voor mentor, hulpverlener en ouder, met zinnen die werken en zinnen die averechts werken
  • Beleidstemplate om dit thema in het beleid van je school of organisatie te zetten
  • Voorbeeldbrieven voor ouders, medewerkers en de gemeenteraad
  • Implementatie-checklist waarmee je stap voor stap ziet wat je al geregeld hebt
Bekijk de kennisbank
Wat het voor jou oplevert: Gemeente School Organisatie of jeugdzorg Ouder
Waar je hulp krijgt

Je hoeft dit niet alleen op te lossen.

Bel of chat, ook als je twijfelt

Je hoeft niet zeker te weten hoeveel geld er weg is, één telefoontje naar de bank of de Fraudehelpdesk is genoeg om te beginnen.

De hulplijn van Offlimits
0800-0033, hulplijn.offlimits.nl
Maandag tot donderdag 07.00 tot 23.00 uur, vrijdag 09.00 tot 17.00 uur, zondag 10.00 tot 18.00 uur.
Het meldpunt van Offlimits
meldpunt.offlimits.nl
Voor het laten verwijderen van beeldmateriaal.
De preventielijn van Offlimits
0800-266 64 36
Voor wie zich zorgen maakt over eigen gedachten of gedrag.
113 Zelfmoordpreventie
113 of 0800-0113, dag en nacht
Bij gedachten aan zelfdoding, ook als je je zorgen maakt om iemand anders.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 28 augustus 2026 door Jeremy Loman. Elk cijfer op deze pagina is teruggeleid naar de oorspronkelijke publicatie. Zie je een fout, mail dan naar info@cyberburger.nl.

  1. ABN AMRO, enquête onder Nederlandse jongeren van 15 tot 17 jaar over online fraude en meldingsbereidheid, 2024. abnamro.com
  2. Wijzer in geldzaken, onderzoek door CHOICE Insights + Strategy onder 1.041 jongeren van 16 tot 19 jaar, maart 2025. wijzeringeldzaken.nl
  3. Betaalvereniging Nederland, fraudecijfers van de Nederlandse banken over 2025 en waar het contact begint, 4 juni 2026. betaalvereniging.nl
  4. De Nederlandsche Bank, statistiek Meer fraude bij betalingen in 2025, 30 juni 2026. dnb.nl
  5. Politie, bericht over 70 minderjarige slachtoffers en de aanhouding van twee verdachten, 12 maart 2026. politie.nl
  6. Politie, bericht over ticketfraude en de waarschuwingscampagne TicketBewust.nl, 15 januari 2026. politie.nl
  7. Nederlandse Vereniging van Banken, onderzoek door Verian onder 258 jongeren van 18 tot en met 25 jaar over geldezels, 2024. nvb.nl
  8. Centraal Bureau voor de Statistiek, Veiligheidsmonitor 2025, hoofdstuk online criminaliteit, 2026. cbs.nl