Sexting, en wat er misgaat na het versturen
Sexting tussen leeftijdsgenoten hoort bij opgroeien. Het probleem begint bij doorsturen zonder toestemming en bij druk om te sturen.
Sexting in twee zinnen.
Sexting is het maken, sturen of ontvangen van seksueel getinte berichten, foto's of video's via je telefoon of een app.
Tussen leeftijdsgenoten die dit allebei willen hoort het bij de gewone seksuele ontwikkeling, en het probleem ontstaat pas als een beeld zonder toestemming wordt doorgestuurd of als iemand onder druk wordt gezet om te sturen.
Veel jongeren wisselen weleens een seksueel beeld uit met iemand die ze vertrouwen, en dat is op zichzelf geen alarmsignaal. Het gaat mis op het moment dat iemand anders dat beeld doorstuurt naar een groepsapp, of als iemand jouw kind onder druk zet om te sturen of te betalen. Niet het sturen is dus het probleem, maar wat een ander daarna zonder toestemming met dat beeld doet.
In het kort
- 01Ongeveer 4 op de 10 jongeren deed ooit aan sexting, in het afgelopen halfjaar 15 procent.
- 02Elk halfjaar zijn ongeveer 33.000 jongeren slachtoffer van doorsturen zonder toestemming.
- 034 procent van de meiden en 1 procent van de jongens stuurde beeld onder dwang.
- 04Sturen naar een niet-vaste partner geeft 13 keer meer kans op doorsturen.
- 05Een minderjarige die alleen een naaktfoto van zichzelf maakt, is daarvoor niet strafbaar.
Acht cijfers, met de kanttekening erbij.
Alle cijfers op deze pagina zijn openbaar, met bron en jaartal. Wat je ermee doet, ligt in de kennisbank. Klap bij elk cijfer open wat het wel en niet zegt, want die kanttekening bepaalt of je het goed citeert.
Meetmethode. Representatief vragenlijstonderzoek onder ongeveer 21.000 jongeren van 13 tot 24 jaar. 46 procent van de meiden, 40 procent van de jongens. Bron. Rutgers en Soa Aids Nederland, Seks onder je 25e. Onderzoek
Wat zegt dit cijfer wel en niet
Dit gaat over ooit, dus ook over iemand van 24 die het één keer op zijn zestiende deed. Het cijfer over het afgelopen halfjaar ligt veel lager: 15 procent stuurde toen sexy beeld en 13 procent expliciet naaktbeeld. De fout die hier het vaakst mee gemaakt wordt is dat bijna de helft gelezen wordt als bijna de helft loopt gevaar. Dat klopt niet: dit zijn jongeren die vrijwillig beeld deelden, meestal met een partner, en dat hoort bij normale seksuele ontwikkeling. Het zegt niets over hoe vaak het misgaat.
Meetmethode. Het percentage uit het survey onder ongeveer 21.000 jongeren is doorgerekend naar de hele Nederlandse jongerenpopulatie. Ongeveer 1 procent. Bron. Rutgers, persbericht bij Seks onder je 25e. Persbericht
Wat zegt dit cijfer wel en niet
Dit gaat over jongeren van wie een eigen naaktbeeld zonder toestemming is doorgestuurd, dus niet over sexting zelf maar over wat er daarna misgaat. Let goed op de periode: het is per halfjaar, en je mag halfjaren niet optellen want dan tel je dezelfde jongeren dubbel. De fout die hier het vaakst mee gemaakt wordt is het presenteren als 33.000 jongeren doen aan sexting, of als 33.000 jongeren zijn afgeperst. Het is een schatting op zelfrapportage, dus de echte omvang kan hoger liggen.
Meetmethode. Dezelfde representatieve vragenlijst onder ongeveer 21.000 jongeren van 13 tot 24 jaar. Bron. Rutgers en Soa Aids Nederland, Seks onder je 25e. Persbericht
Wat zegt dit cijfer wel en niet
Dit is het cijfer waarmee je het verschil tussen vrijwillig en onder druk laat zien. Het gaat over jongeren die beeld stuurden terwijl ze dat niet wilden, dus dit valt buiten de bijna de helft deed ooit aan sexting. De fout die hier het vaakst mee gemaakt wordt is het verwarren van gedwongen sturen met ongewenst doorsturen: dit gaat over het moment van sturen, niet over wat er later met het beeld gebeurde. Het percentage bij jongens is waarschijnlijk een onderschatting. En gedwongen is een brede term: van dreigen tot wekenlang aandringen.
Meetmethode. 6.204 Amerikaanse jongvolwassenen van 18 tot 28 keken terug op de tijd voor hun 18e. Van 1.886 incidenten met een dwingend verzoek gaf 55,6 procent toe. Bron. JAMA Network Open, Jones, Mitchell, Colburn en Gewirtz-Meydan. Studie
Wat zegt dit cijfer wel en niet
Dit zegt niets over hoe vaak dwang voorkomt, alleen over wat jongeren doen als ze ermee te maken krijgen. Het is dus geen prevalentiecijfer en geen Nederlands cijfer. De fout die hier het vaakst mee gemaakt wordt is dit lezen als ze stuurden het dus toch zelf. Wie onder druk stuurt geeft geen toestemming: het onderzoek laat juist zien dat wie toegaf daarna slechtere mentale gezondheid had en het minder vaak vertelde. Verzoeken die langer dan een maand doorgingen leidden ruim drie keer zo vaak tot toegeven, dus gewoon nee zeggen is als advies te makkelijk.
Meetmethode. Nationale Amerikaanse steekproef van 3.466 scholieren van 13 tot 17 jaar. Ook 5 keer meer kans op sextortion. Bron. Journal of Adolescent Health, Patchin en Hinduja. Studie
Wat zegt dit cijfer wel en niet
Dit is een relatief risico en geen kans in procenten: het zegt hoeveel vaker het misgaat, niet hoe vaak het gebeurt. Ter maat: in dezelfde meting stuurde 24 procent van de tieners ooit een sext, en van hen kreeg ongeveer de helft te maken met doorsturen of afpersing. Het is een eenmalige meting, dus geen oorzaak en gevolg. De fout die hier het vaakst mee gemaakt wordt is er een schuldvraag van maken. Het cijfer laat juist zien dat niet het sturen zelf het risico bepaalt maar naar wie je stuurt. Wie doorstuurt is en blijft degene die fout zit.
Meetmethode. Registratiedata van twee meldpunten: 14.153 Canadese meldingen met bekend geslacht, en 433 nieuwe Belgische slachtoffers met een gemiddelde leeftijd van 15 jaar. Bron. Canadian Centre for Child Protection en Child Focus België. Statistieken
Wat zegt dit cijfer wel en niet
Dit gaat alleen over sextortion waarbij geld wordt geëist, niet over sexting in het algemeen. Het zijn meldingen en geen prevalentie, en er is geen vergelijkbaar Nederlands jaarcijfer. De fout die hier het vaakst mee gemaakt wordt is denken dat meisjes bij beeldmisbruik minder risico lopen. Dat klopt niet: bij ongewenst doorsturen zonder geldeis zijn meisjes juist vaker slachtoffer, in de Belgische cijfers was 74 procent van de sextingzaken een meisje.
Meetmethode. Geen meting maar wettekst. Artikel 252 Sr verving artikel 240b Sr, en afbeelding werd visuele weergave, dus AI-beeld valt er ook onder. Bron. Rijksoverheid, Wet seksuele misdrijven, met de aanwijzing van het Openbaar Ministerie. Wet
Wat zegt dit cijfer wel en niet
Een strafmaximum is niet wat rechters gemiddeld opleggen, het is de bovengrens. Bij een gewoonte is het 9 jaar. Belangrijk voor jongeren en ouders: een minderjarige die alleen een naaktfoto van zichzelf maakt, is sinds 1 juli 2024 niet meer strafbaar voor het maken daarvan. Bij sexting tussen leeftijdsgenoten kiest het Openbaar Ministerie meestal geen strafrecht maar hulpverlening of een Halt-traject. De fout die hier het vaakst mee gemaakt wordt is nog naar het oude artikel verwijzen, of ouders vertellen dat hun kind strafbaar is terwijl het slachtoffer is van doorsturen.
Meetmethode. Online vragenlijst onder ongeveer 2.700 Nederlandse jongeren van 12 tot 25 jaar. Ruim 4 op de 10 heeft er nu nog last van. Bron. Fonds Slachtofferhulp en Ipsos I&O. Rapport
Wat zegt dit cijfer wel en niet
Dit gaat over online seksueel misbruik en intimidatie in brede zin, dus niet alleen over sexting. Het zijn gevolgen die jongeren zelf rapporteren, geen diagnoses. Gebruik voor het langetermijncijfer ruim 4 op de 10 en niet een exact percentage, want die waarde staat alleen in een grafiek en niet in de tekst. De fout die hier het vaakst mee gemaakt wordt is denken dat de klachten vooral zitten bij jongeren die iets doms deden. De schade zit bij het slachtoffer van doorsturen of afpersing, en blijft grotendeels onzichtbaar.
Wat hierover in Nederland niet gemeten wordt
- Prevalentie onder 13 jaar wordt in Nederland niet gemeten, terwijl juist de jongste groep bij meldpunten oververtegenwoordigd is.
- Er is geen Nederlandse raming van de maatschappelijke kosten van ongewenst doorsturen.
- Halt-trajecten en zaken onder artikel 252 Sr worden sinds 1 juli 2024 niet publiek uitgesplitst. De volledige evaluatie komt pas rond 2029.
- Er is geen representatieve Nederlandse meting van AI-nepnaaktbeelden op scholen.
- Er zijn geen sextingcijfers voor jongeren met een licht verstandelijke beperking.
Signalen, per leeftijd.
Deze signalen gaan over een kind bij wie het misging, dus over druk of doorsturen. Ze gaan niet over een kind dat aan sexting doet, want dat is op zichzelf geen probleem.
Onder 12
- Ligt 's avonds laat stiekem met de telefoon of tablet in bed.
- Schrikt of draait het scherm weg als je binnenkomt.
- Heeft een nieuw contact of een nieuwe app die het niet wil uitleggen.
- Heeft buikpijn of hoofdpijn waar de dokter niets bij vindt.
- Durft niet meer naar school of naar de club.
12 tot 15
- Mijdt de pauze en blijft alleen op de gang hangen.
- Er gaat een gerucht rond dat er een foto van een leerling in een groepsapp zit.
- Wil na een weekend of vakantie niet meer naar school.
- Vermijdt bepaalde apps, de kleedkamer of de kantine.
- Klasgenoten maken opmerkingen over het uiterlijk van één leerling.
15 tot 18
- Er is plotseling geld weg, of er wordt om een bedrag gevraagd.
- Is 's nachts wakker, gespannen, en kijkt steeds op de telefoon.
- Zet het account op slot of verdwijnt ineens van sociale media.
- Zegt dingen als het maakt allemaal niet meer uit.
- Cijfers zakken en lessen vallen weg zonder duidelijke reden.
Wat het lastig maakt
Het lastigste is dat je het bijna nooit hoort. Ongeveer vier op de tien jongeren vertelt het aan niemand en maar 4 procent doet aangifte, en schaamte is daarbij de grootste rem. Eén opmerking als had je dat dan niet moeten sturen sluit het gesprek meteen, en daar komt bij dat een beeld tegenwoordig ook nep kan zijn, gemaakt met een uitkleedapp uit een gewone foto.
Drie rode vlaggen
Hierbij wacht je niet af. Dan handel je vandaag.
- Een jongere zegt dat het niet meer uitmaakt of dat hij dood wil zijn. Bel vandaag nog 113 of 0800-0113.
- Iemand vraagt om geld of dreigt beelden naar de contactenlijst te sturen. Niet betalen, en dezelfde dag bellen met de hulplijn van Offlimits, 0800-0033, en de politie via 0900-8844.
- Er gaat een naaktbeeld of een AI-nepnaaktbeeld rond in een klas of groepsapp. Meld het diezelfde dag voor verwijdering via meldpunt.offlimits.nl.
Dit kun je tegenkomen.
Hieronder staan acht woorden en emoji die je rond dit thema kunt zien. Het zijn er acht van de 900 in ons emoji- en codewoordenboek, gekozen omdat je ze bij sexting het vaakst tegenkomt. Niet om je te laten meelezen, maar zodat je weet wat je ziet als je het ziet.
Een vraag om naaktbeelden. Noodles klinkt als noods, oftewel nudes.
Privéberichten op Snapchat, Instagram en WhatsAppStuur eerst een naaktfoto, dan krijg je er een terug. Dit is een klassieke ruilzin om beeld te verzamelen.
Privéberichten van iemand die je kind niet kent, vanaf ongeveer 12 jaarNaaktbeeld sturen of met elkaar uitwisselen. Are you sending is een directe vraag om beeld.
Chats en groepsapps vanaf ongeveer 13 jaarEen app die uit een gewone geklede foto een nepnaaktbeeld maakt. Het slachtoffer heeft dan zelf nooit iets gestuurd.
Op school, meestal met een profielfoto als bronIn deze context: een nepnaaktbeeld van iemand maken. In gewone taal betekent no cap juist ik lieg niet.
Groepschats van klassen, vanaf ongeveer 13 jaarBeeld van iemand ongevraagd delen om die persoon te vernederen. Offlimits noemt dit liever online shaming, omdat exposen suggereert dat het slachtoffer iets te verbergen had.
Anonieme school- of wijkaccountsDe juiste term voor het verspreiden of gebruiken van beeld zonder toestemming. In internationale teksten zie je de afkorting NCII.
Bij Offlimits, politie en in hulpverleningsgesprekkenSeksuele codes voor billen, penis en opwinding. Los gebruikt kunnen ze ook gewoon fruit of water betekenen, dus kijk naar het gesprek eromheen.
Privéberichten, reacties onder foto's en groepschatsDeze staat niet bij de acht hierboven. Zoek hem op in het volledige emoji-woordenboek, daar staan 900 termen en emoji.
termen en emoji in het woordenboek, waarvan 133 bij dit thema horen. Zoek een emoji op, of blader per categorie.
Per rol, in volgorde.
Ouder
- Zeg als eerste dat het niet de schuld van je kind is en dat jullie het samen oplossen.
- Begin niet met straf en pak de telefoon niet af, want dan stopt het praten meteen.
- Maak samen screenshots van het beeld, het account en de datum, en verwijder nog niets.
- Bel de hulplijn van Offlimits via 0800-0033 en laat het beeld verwijderen via meldpunt.offlimits.nl.
- Blijf de eerste dagen dichtbij en ga naar de huisarts als het zwaar blijft.
School
- Bescherm de leerling eerst en ga pas daarna uitzoeken wat er precies is gebeurd.
- Bekijk het beeld zelf niet en stuur het niet door naar collega's, ook niet ter informatie.
- Vraag de klas diezelfde dag om het beeld te wissen en niet door te sturen, zonder namen te noemen.
- Informeer de ouders nog dezelfde dag en meld het beeld voor verwijdering via meldpunt.offlimits.nl.
- Spreek de leerling die doorstuurde apart en overleg met de wijkagent over een Halt-traject.
Gemeente
- Leg één regionale route vast met scholen, jeugdgezondheidszorg, politie en jongerenwerk.
- Financier voorlichting standaard in de brugklas, in plaats van pas na een incident.
- Zorg voor een aanpak die ook jongens van 14 tot 17 bereikt, want zij worden vooral om geld afgeperst.
- Neem AI-nepnaaktbeelden apart op in het protocol, want daar werkt herkenning op bekende beelden niet.
- Reserveer meerjarige financiering en train mentoren en jeugdverpleegkundigen elk jaar.
Professional
- Voer het gesprek onder vier ogen en open zonder oordeel.
- Vraag concreet of iemand om geld of om meer beelden heeft gevraagd.
- Beloof geen geheimhouding die je niet kunt waarmaken en zeg vooraf wat je gaat doen.
- Verwijs naar de hulplijn van Offlimits en naar het meldpunt voor verwijdering, en bij donkere gedachten naar 113.
- Doe zelf geen onderzoek en beslis niet over aangifte, dat is aan de jongere en de ouders.
Sexting staat nooit op zichzelf.
- Vergroot het risico op
Sexting vergroot het risico op sextortion. Beeld dat een jongere zelf deelde is in de meeste zaken het startpunt. Sturen naar iemand die geen vaste partner is, geeft vijf keer meer kans op afpersing.
- Wordt verward met
Sexting wordt verward met sextortion. Sexting is wat twee mensen samen doen. Sextortion is wat iemand daarna met dat beeld doet. Dat verschil bepaalt of je een kind steunt of de les leest.
- Gaat vaak over in
Sexting gaat vaak over in ongewenst doorsturen, en dan wordt het een zaak voor slachtofferhulp. Elk halfjaar zijn ongeveer 33.000 Nederlandse jongeren daar slachtoffer van.
- Wordt verward met
Sexting wordt verward met een strafbaar feit. Sinds 1 juli 2024 is een minderjarige die een naaktfoto van zichzelf maakt daar niet strafbaar voor. Doorsturen zonder toestemming is dat wel.
- Vergroot het risico op
Ongewenst doorgestuurd beeld vergroot het risico op cyberpesten. Het beeld belandt in een groepsapp en daar begint het pesten.
- Gebeurt met behulp van
Beeld hoeft niet echt te zijn. Met een uitkleedapp maakt iemand in een paar minuten een nepnaaktbeeld van een leerling die zelf nooit iets stuurde.
Het sturen is niet het probleem, het doorsturen wel.
Sinds de Wet seksuele misdrijven van 1 juli 2024 is een minderjarige die alleen een naaktfoto van zichzelf maakt daarvoor niet strafbaar. Wie beeld van een ander zonder toestemming verspreidt, is dat wel. Bij sexting tussen leeftijdsgenoten met wederzijdse toestemming kiest het Openbaar Ministerie meestal geen strafrecht maar hulpverlening of Halt.
| Artikel | Wat het verbiedt | Maximum |
|---|---|---|
| 252 Sr | Beeldmateriaal van kindermisbruik: maken, bezitten en verspreiden van seksueel beeld van een minderjarige, ook als het met AI is gemaakt. Verving artikel 240b Sr op 1 juli 2024. | 6 jaar |
| 254 Sr | Verhoogt die straf als iemand er een gewoonte of een beroep van maakt. | 9 jaar |
| 254ba Sr | Misbruik van seksueel beeldmateriaal: zonder toestemming seksueel beeld van iemand maken, en dat openbaar maken. Verving het vervallen artikel 139h Sr. | 1 jaar, 2 bij openbaar maken |
| 251 lid 1 Sr | Sexchatting en grooming: een kind onder de 16 indringend seksueel benaderen, of een ontmoeting voorstellen en daar een stap toe zetten. | 2 jaar |
| 318 Sr | Afdreiging: dreigen met openbaarmaking om iemand geld of goederen af te dwingen. Dit is de kern van sextortion. | 4 jaar |
Alle artikelen komen uit het Wetboek van Strafrecht, geldende versie. Zoek een artikel op in het CyberWetgevingRegister.
Uit de praktijkEén anonieme casus.
Foto uit prille brugklasrelatie belandt in groepsapp
Situatie
Een meisje van 12 kreeg in de brugklas verkering met een klasgenoot van 13 en stuurde hem in vertrouwen een naaktfoto. Vier dagen later was de verkering uit en stuurde hij de foto door naar twee jongens uit zijn sportteam. Zij zetten de foto in een klas-groepsapp met 28 leerlingen. Binnen één lesdag wist de hele klas ervan. Het meisje durfde niet meer terug de les in en werd in de hal opgevangen door een onderwijsassistent. Een medeleerling stuurde datzelfde uur een bericht naar de mentor.
Wat er gedaan is
De mentor pakte direct het stappenplan bij sexting erbij en betrok de zorgcoördinator. De ouders van beide leerlingen werden apart op school uitgenodigd, terwijl de school Offlimits inschakelde voor advies en voor verwijdering van de foto.
Hoe de school dit verder heeft opgepakt en hoe het afliep, staat in de volledige casus. Daarin lees je hoe er met de doorsturende leerling is omgegaan, wat er met de klas is besproken en welke drie lessen de school in haar beleid heeft opgenomen. De casuïstiekbank staat achter de inlog en bevat 129 cases over 43 thema's, waarvan drie over sexting.
Verder lezen op deze site.
- 01Wanneer een online grap in de vakantie strafbaar wordtIn de vakantie gaan meer kinderen online de grens over zonder het te weten. 40% ziet het niet als strafbaar...
- 0241 soorten digitale incidenten: het overzicht voor scholenHet complete overzicht van 41 digitale incidenttypes voor scholen, in 10 categorieën. Naslag voor je veilig...
- 03Sexting en sextortion: Een ouderhandleiding voor moeilijke gesprekkenLeer hoe je met je kind praat over sexting en sextortion. Herken signalen, voer moeilijke gesprekken en bes...
Van cijfer naar onderbouwd voorstel.
Dit zijn acht cijfers over één thema. Wij hebben ze voor alle 46.
Voor elk thema de volledige cijferset met bron, jaartal en meetmethode, elk kwartaal opnieuw nagelopen. Plus de doorvertaling naar wat jij ermee doet: een raadsvoorstel, een beleidsplan, een subsidieaanvraag, een lesprogramma of een artikel dat de cijfers goed citeert.
Voor sexting ligt dit klaar, allemaal in te vullen en direct te gebruiken:
- Een factsheet met alle cijfers over sexting, met bron en jaartal
- Een signaleringskaart op A5 met vijf signalen en drie acties
- Een stappenplan bij een incident, van het eerste uur tot de nazorg
- Een gespreksgids met openingszinnen, doorvraagtips en valkuilen
- Een beleidstemplate en een implementatie-checklist
- Drie conceptbrieven: aan ouders, aan medewerkers, aan de raad of het bestuur
- Zeven online lessen met de volledige cijferset en een kennischeck
Je hoeft dit niet alleen op te lossen.
Bel of chat, ook als je twijfelt
Gaat er een beeld rond of zet iemand jou of je kind onder druk, dan kun je hier vandaag nog terecht.
- De hulplijn van Offlimits
- 0800-0033, hulplijn.offlimits.nl
Maandag tot donderdag 07.00 tot 23.00 uur, vrijdag 09.00 tot 17.00 uur, zondag 10.00 tot 18.00 uur. - Het meldpunt van Offlimits
- meldpunt.offlimits.nl
Voor het laten verwijderen van beeldmateriaal. - De preventielijn van Offlimits
- 0800-266 64 36
Voor wie zich zorgen maakt over eigen gedachten of gedrag. - 113 Zelfmoordpreventie
- 113 of 0800-0113, dag en nacht
Bij gedachten aan zelfdoding, ook als je je zorgen maakt om iemand anders.
Bronnen
- Rutgers en Soa Aids Nederland, Seks onder je 25e, meting 2023. rutgers.nl
- Rutgers, persbericht over doorgestuurde naaktbeelden, 2024. rutgers.nl
- JAMA Network Open, Adolescent Responses to Coercive Requests for Sexual Images, maart 2026. doi.org
- Journal of Adolescent Health, Patchin en Hinduja, When Sexting Goes Wrong, april 2026. doi.org
- Canadian Centre for Child Protection, statistiekenpagina, 2020 tot 2025. protectchildren.ca
- Fonds Slachtofferhulp en Ipsos I&O, onderzoek onder jongeren, mei 2025. fondsslachtofferhulp.nl
- Rijksoverheid, Wet seksuele misdrijven, in werking 1 juli 2024. rijksoverheid.nl
- Wetboek van Strafrecht, geldende versie, artikelen 251, 252, 254, 254ba en 318. wetten.overheid.nl