Welke meldplichten echt gelden, wanneer je de vertrouwensinspecteur belt en hoe je met drie ernstniveaus de juiste route kiest.
Moet een digitaal incident naar de Inspectie? Het korte antwoord: meestal niet verplicht, soms wel. En voor advies kun je altijd terecht bij de vertrouwensinspecteur. Dit artikel maakt het concreet.
Er is veel verwarring over een meldplicht bij de Inspectie. Het wetsvoorstel Vrij en Veilig Onderwijs wilde die invoeren voor ernstige veiligheidsincidenten, maar de Tweede Kamer verwierp het op 30 juni 20261. Wat blijft: de zorgplicht sociale veiligheid, de meld-, overleg- en aangifteplicht bij zedendelicten en een paar meldingen buiten het onderwijs.
De kernEr is één harde plicht die met de Inspectie te maken heeft. Heb je een vermoeden van een zedendelict door een medewerker tegen een leerling, dan moet het bevoegd gezag direct overleggen met de vertrouwensinspecteur. Blijkt daaruit een redelijk vermoeden, dan volgt aangifte bij de politie2. Voor andere ernstige incidenten, zoals sextortion tussen leerlingen of een datalek, is melden bij de Inspectie niet verplicht. Advies vragen kan altijd.
Belangrijk: de meld-, overleg- en aangifteplicht ligt bij het bevoegd gezag, dus het bestuur. Medewerkers met zo’n vermoeden lichten het bestuur direct in. De school levert de informatie aan, het bestuur doet de rest.
Bij seksueel misbruik, seksuele intimidatie, psychisch en fysiek geweld (ook pesten), discriminatie en radicalisering kun je de vertrouwensinspecteur bellen: 0900-111 3 111, op werkdagen van 8.00 tot 17.00 uur. Anoniem mag ook2.
Of je moet melden, hangt af van het niveau van het incident. Wij werken met drie niveaus. Het niveau bepaalt de route.
Je registreert het incident en handelt het zelf af. Geen externe meldplicht. Denk aan beginnend cyberpesten zonder ernstige schade of een klein groepsapp-conflict.
Er is serieuze sociale, psychische of fysieke schade, of die dreigt. Directie en bestuur nemen de regie en er volgt vaak een externe melding: politie, Veilig Thuis, de Autoriteit Persoonsgegevens of advies bij de vertrouwensinspecteur. Denk aan sextortion, wraakporno, AI-nudes, ernstige doxing, ransomware of een datalek.
Direct gevaar voor een leerling, personeel of de continuiteit van het onderwijs. Crisisprotocol, vaak politie en een communicatieteam, en het bestuur schakelt de vertrouwensinspecteur in waar dat past. Denk aan een suiciderisico na sextortion, gijzeling van schoolsystemen of viraal gegaan beeldmateriaal.
Een incident dat begint als niveau 1 kan zomaar opschalen naar niveau 2. Dat gebeurt zodra een van deze triggers aanwezig is:
En van niveau 2 naar niveau 3 schaalt het op bij acuut suiciderisico, operationele stilstand van de school, viraal gegaan beeldmateriaal of direct fysiek gevaar.
“Bij twijfel schaal je op. Een keer te veel advies vragen is beter dan een signaal missen.”
Het uitgangspunt bij digitale incidentenBij digitale incidenten zijn vaak meerdere meldingen tegelijk aan de orde. Dit is het overzicht.
| Melding | Wanneer | Termijn |
|---|---|---|
| Vertrouwensinspecteur | Vermoeden zedendelict door medewerker (verplicht overleg), of advies bij een ernstig incident | Direct, 0900-111 3 111 (werkdagen 8-17 uur) |
| Autoriteit Persoonsgegevens | Datalek met risico | Binnen 72 uur |
| Veilig Thuis (Meldcode) | Vermoeden mishandeling of uitbuiting | Volgens de 5 stappen, 0800-2000 |
| Politie | Strafbaar feit, dreiging, slachtoffer | Direct, 0900-8844 of 112 |
| Meldpunt van Offlimits | Online materiaal laten verwijderen | Direct, meldpunt.offlimits.nl |
Een datalek met leerlinggegevens meld je binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens3. Bij sextortion spelen vaak tegelijk de politie, het meldpunt van Offlimits en de opvang van het slachtoffer. Dat overzicht houden onder tijdsdruk is precies waar veel scholen tegenaan lopen.
De rollenEen heldere rolverdeling voorkomt dat een melding blijft liggen of dubbel wordt gedaan. Dit zijn de belangrijkste rollen.
De rode draad: de school bereidt voor, het bestuur beslist. Zorg dat die lijn nu al strak staat. Een tool die per incident automatisch het juiste meldconcept genereert, maakt die overdracht een stuk eenvoudiger.
Meestal niet. Sinds het wetsvoorstel Vrij en Veilig Onderwijs op 30 juni 2026 is verworpen, is er geen algemene meldplicht voor ernstige incidenten. Wel moet het bestuur bij een vermoeden van een zedendelict door een medewerker direct overleggen met de vertrouwensinspecteur. Bij andere ernstige incidenten kun je de vertrouwensinspecteur om advies vragen via 0900-111 3 111.
Bij de meld-, overleg- en aangifteplicht is dat het bevoegd gezag, dus het bestuur. De school bereidt voor en levert de informatie aan. Advies vragen kan iedereen: leerlingen, ouders, leerkrachten en directie.
Niveau 1 is intern: registreren en zelf afhandelen, geen externe meldplicht. Niveau 2 is ernstig: directie en bestuur nemen de regie en er volgt vaak een externe melding. Niveau 3 is acuut: crisisprotocol, politie en een communicatieteam. Een incident kan opschalen door triggers als suicidaliteit, viraal materiaal of media-aandacht.
Vaak wel. Bij een datalek meld je binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Bij een vermoeden van mishandeling of uitbuiting geldt de Meldcode en Veilig Thuis. Bij een strafbaar feit is aangifte bij de politie aan de orde. Vaak zijn er meerdere meldingen tegelijk nodig.
Bij een vermoeden van een zedendelict door een medewerker direct, dat is verplicht voor het bestuur. Voor advies bij seksuele intimidatie, geweld, pesten, discriminatie of radicalisering kan het altijd, op werkdagen van 8.00 tot 17.00 uur via 0900-111 3 111.
Wat nu al geldt en hoe je het digitale stuk regelt.
Lees verder →Wat je vastlegt en hoe je het niveau bepaalt.
Lees verder →Het complete overzicht, met standaardniveau per type.
Lees verder →De incidentregistratie-tool van Cyber·burger bepaalt het ernstniveau en levert direct een routekaart met de juiste meldroutes, plus een AP-meldconcept bij datalekken. Alles in de browser, AVG-proof by design.
Bekijk de incidentregistratie-tool Of de trainingen voor je team