Online privacy van je kind: 7 dingen die je moet weten in 2026.

Stel je voor: je geeft je dochter van negen een tablet voor haar verjaardag. Binnen een week heeft een onbekend bedrijf haar locatie, haar zoekgedrag, een mailadres en een schatting van haar interesses. Niet omdat ze iets fout heeft gedaan. Omdat dat het businessmodel is.

Wat apps echt verzamelen van je kind.

De Autoriteit Persoonsgegevens deed samen met dertien andere privacy-toezichthouders een wereldwijd onderzoek naar apps en websites die kinderen gebruiken. De cijfers zijn stevig. 67% van de onderzochte apps verzamelt persoonsgegevens van kinderen¹. 72% heeft een leeftijdsverificatie die kinderen makkelijk omzeilen door een andere geboortedatum in te vullen¹. 71% doet niets aan dataminimalisatie. En in de update van 2025 kwam daar nog bij: 46% van de onderzochte apps wil toegang tot de locatie van het kind, en 59% eist een mailadres¹.

Wat verzamelen ze precies? Apparaatgegevens (welk model telefoon, welk besturingssysteem), gebruiksgegevens (hoelang je kind kijkt, welke video’s, wanneer het afhaakt), contactenlijst, GPS-locatie, en soms biometrische data zoals gezichtsherkenning en stempatronen. Op basis daarvan bouwen de bedrijven een profiel waarmee ze interesses, leeftijd en zelfs geestelijke gezondheid afleiden.

Dat is de zin die je even moet laten landen. Een algoritme kan uit het kijkgedrag van je twaalfjarige afleiden dat er iets niet klopt met haar zelfbeeld, en die kennis vervolgens gebruiken om haar nog langer op het platform te houden. Niet om haar te helpen.

Wat de wet zegt over kinderdata.

Nederland houdt sinds 2018 een leeftijdsgrens van 16 jaar aan voor toestemming voor het verwerken van persoonsgegevens (artikel 5 UAVG). Onder de 16 mag een platform alleen data verzamelen als een ouder toestemming geeft. Dat klinkt streng. In de praktijk werkt het amper, omdat de meeste platforms gewoon vragen of het kind 16 is, en dan op “ja” tikken. Een serieuze leeftijdscheck is er zelden.

De toezichthouders pakten dat de afgelopen jaren hard aan. TikTok kreeg een boete van 345 miljoen euro omdat video’s van kinderen standaard openbaar stonden en Family Pairing slecht werkte². Twee jaar later volgde nog eens 530 miljoen euro voor het doorsluizen van Europese gebruikersdata naar China tussen 2020 en 2022³. Instagram kreeg 405 miljoen euro omdat tieneraccounts standaard publiek waren. Epic Games (Fortnite) moest in de VS 520 miljoen dollar betalen voor schending van de kinderprivacy-wet COPPA. Bij elkaar opgeteld staat de Europese teller voor kinderprivacy-boetes inmiddels boven de 1,6 miljard euro.

Naast de AVG werkt Europa met twee andere wetten die direct over je kind gaan. De Digital Services Act (DSA) verbiedt sinds augustus 2023 gepersonaliseerde advertenties aan minderjarigen. In de richtsnoeren van juli 2025 staat extra dat accounts van kinderen standaard prive moeten zijn, locatiedeling uit, verslavende functies uit, en zelfverklaring van leeftijd niet meer geldig is. De AI Act verbiedt sinds februari 2025 expliciet het uitbuiten van kwetsbaarheden van kinderen door AI-systemen, met boetes tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde omzet.

7 dingen die elke ouder zou moeten weten.

Wat je deze week kunt doen.

Online privacy van je kind voelt als een groot onderwerp, maar je hoeft niet alles tegelijk te regelen. Drie dingen die deze week realistisch zijn:

1. Loop één keer met je kind door de privacy-instellingen van zijn meest gebruikte app. Open samen het profiel, check of het account prive staat, of de locatie aan staat, en of vreemden hem direct kunnen berichten. Doe het samen, niet voor hem. Dan leert hij waar de knoppen zitten.

2. Bekijk een keer welke apps op zijn telefoon staan die je niet kent. Open op iOS de Schermtijd-instellingen of op Android de Family Link. Daar zie je welke apps geinstalleerd zijn en wie ze heeft goedgekeurd. De gratis tool fixjeprivacy.nl van Bits of Freedom geeft een stap-voor-stap-overzicht.

3. Zet het gesprek op de agenda, niet als verhoor. Vraag aan tafel niet “Wat doe jij allemaal op TikTok?”, maar “Heb jij vandaag iets gezien dat raar voelde?”. Dat is een open vraag waar je iets uit krijgt, ook als het antwoord “nee” is. Een digitale gezinsovereenkomst kan helpen om afspraken vast te leggen voor zowel jouw kind als jezelf.

De school speelt ook een rol.

Scholen verzamelen veel kindergegevens via leeromgevingen, toetsapps en chromebooks. De Monitor Digitalisering Onderwijs van 2025 liet zien dat 68% van de scholen nog nooit heeft geoefend met een beveiligingsincident, en circa 40% van de schoolbesturen tot de “achterhoede” hoort op informatiebeveiliging. De Rijksoverheid stelde 43,8 miljoen euro extra subsidie beschikbaar via het programma Digitaal Veilig Onderwijs, verlengd tot 2029⁸.

Wat kun jij als ouder doen richting school? Vraag een keer aan de mentor of IT-contactpersoon welke apps op de chromebook staan, of er een DPIA (privacy-impactanalyse) is gemaakt voor het lesplatform, en wie verantwoordelijk is bij een datalek. Dat zijn geen lastige vragen voor een school die het op orde heeft. Bij scholen die het nog niet op orde hebben, helpt jouw vraag om beweging te zetten. Voor meer context, lees ons artikel over de digitale voetafdruk van je kind.

Hoe begin je het gesprek thuis?

De grootste angst van ouders is dat hun kind dichtklapt zodra het over telefoongebruik gaat. Logisch. Een 14-jarige hoort jaarlijks honderden keren dat hij minder op de telefoon moet. Begin daarom niet met privacy. Begin met iets dat je kind grappig vond of raar.

Drie vragen die thuis bijna altijd werken:

• “Wat was vandaag online het gekste dat je zag?” — geeft je een ingang zonder oordeel
• “Heb je weleens iets gezien waar je niet over praatte omdat het te raar was?” — opent de deur voor moeilijkere dingen
• “Als je morgen alles van je telefoon zou verliezen, wat zou je het meest missen?” — geeft je inzicht in wat je kind belangrijk vindt

Pas als het gesprek loopt, kun je het over privacy hebben. En dan vooral als bescherming van je kind, niet als regel. “Ik wil niet dat een onbekend bedrijf in Californie weet waar jij om kwart over twee uit school komt” is een ander soort zin dan “Je moet je locatie uit zetten”.

Hulp en aangifte.

Soms is het te laat om alleen te voorkomen. Een foto die online staat, een account dat gehackt is, een AI-chatbot die je kind heeft gemanipuleerd. In dat geval is snel handelen belangrijker dan perfectie.

Bij beeldmateriaal of seksuele afpersing: bel de hulplijn van Offlimits (020-261 52 75) of meld bij meldpunt.offlimits.nl. Bij datalekken door school of een platform: meld het bij de Autoriteit Persoonsgegevens via autoriteitpersoonsgegevens.nl. Bij strafbaar gedrag online: aangifte bij de politie via 0900-8844. En vooral: vertel je kind dat het niet zijn schuld is. Een platform dat een 11-jarige niet behoorlijk beschermt, heeft daar zelf een verantwoordelijkheid in. Geen schuld, geen schaamte.