Privacy van je kind: 7 stappen voor ouders

Je geeft je kind een telefoon mee voor de veiligheid. Maar achter het scherm gebeurt iets wat je niet ziet: de gegevens van je kind worden verzameld, gedeeld en soms gestolen.

Als ouder voel je je daar misschien machteloos bij. Je begrijpt de instellingen niet altijd, en elke app vraagt om weer iets anders. Toch hoef je geen techneut te zijn om de privacy van je kind te beschermen. Het begint met begrijpen wat er gebeurt, en daarna een paar concrete stappen zetten. In dit artikel lees je wat apps verzamelen, waar het misgaat, wat de wet zegt en welke 7 dingen je vandaag nog kunt doen.

Wat apps echt verzamelen

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzocht samen met toezichthouders uit de hele wereld honderden apps en websites die kinderen gebruiken. De uitkomst is stevig: het overgrote deel verzamelt meer data dan nodig, en de bescherming stelt vaak weinig voor.

Het gaat niet alleen om een naam of een leeftijd. 59% van de apps eist een mailadres van kinderen, en 46% wil toegang tot locatiegegevens. Daarmee weet een app waar je kind woont, naar welke school het gaat en op welke tijden het thuis is. Die gegevens worden gebruikt om reclame op maat te tonen, maar ze worden ook doorverkocht en soms gekoppeld aan andere data.

Een bekend voorbeeld is een game als Roblox, dat vooral door kinderen wordt gespeeld. Tussen 2021 en 2023 lekten 34 miljoen inloggegevens van Roblox via malware naar het dark web, een stijging van 231%. Wat als “even spelen” begint, kan dus eindigen als een profiel dat ergens op een verborgen markt te koop staat.

Waar het misgaat

Data verzamelen is een ding. Het probleem wordt groter wanneer die gegevens lekken. En dat gebeurt steeds vaker. Het aantal meldingen van datalekken bij de toezichthouder is in twee jaar bijna verdubbeld.

Dit voelt misschien ver weg, maar het komt dichterbij dan je denkt. In april 2024 raakten door de Iddink-ransomware meer dan 300.000 Nederlandse leerlingen met hun gegevens op het dark web terecht. Het ging om een leverancier van schoolboeken, dus om kinderen die zelf niets verkeerd deden. Hun namen, adressen en schoolgegevens lagen ineens op straat.

Tegelijk komen de grote platforms er niet meer mee weg. Tussen 2021 en 2025 deelden Europese toezichthouders voor meer dan 1,6 miljard euro aan boetes uit voor het schenden van kinderprivacy, onder andere aan TikTok (530 miljoen euro) en Instagram (405 miljoen euro). In Nederland zijn bovendien 1,5 miljoen kinderen betrokken bij een massaclaim tegen TikTok. De boodschap is duidelijk: het verzamelen van kinderdata is niet langer zonder gevolgen, maar de schade is dan vaak al aangericht.

De wet: pas vanaf 16 jaar

Veel ouders denken dat een kind vanaf 13 jaar zelf op sociale media mag. Dat is de leeftijd die de platforms zelf hanteren, maar de Nederlandse wet zegt iets anders over data.

Is je kind jonger dan 16? Dan moet jij als ouder toestemming geven voor het verwerken van die gegevens. In de praktijk gebeurt dat zelden, omdat de leeftijdschecks zo makkelijk te omzeilen zijn. Je kind tikt simpelweg een ander geboortejaar in en is binnen. Goed om te weten: jij hebt dus wettelijk meer te zeggen dan je misschien dacht, en je mag een platform vragen om de gegevens van je kind te verwijderen.

Europa werkt bovendien aan strengere regels. Sinds medio 2025 gelden nieuwe richtsnoeren die platforms verplichten om de instellingen van minderjarigen standaard op de meest veilige stand te zetten. Ook is er een Europese app in de maak die de leeftijd van een gebruiker kan controleren zonder de geboortedatum prijs te geven. Dat helpt op termijn, maar tot die tijd blijft de telefoon thuis de plek waar jij het verschil maakt.

7 stappen voor vanavond

Genoeg over wat er misgaat. Het goede nieuws is dat je veel zelf in de hand hebt. Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Begin met deze zeven stappen, je kunt er vanavond al mee starten.

1. Check de app-rechtenLoop samen met je kind de geinstalleerde apps langs. Kijk bij de instellingen welke rechten een app heeft. Heeft een spelletje echt toegang nodig tot de camera, microfoon of locatie? Zet uit wat niet nodig is.
2. Zet locatie standaard uitVeel apps vragen om je locatie, maar bijna geen enkele heeft die echt nodig. Zet locatie uit en zet hem alleen aan voor apps zoals kaarten, en dan alleen tijdens gebruik.
3. Gebruik geen echte naam en geboortedatumEen gebruikersnaam hoeft niet de echte naam te zijn. Een geboortejaar dat klopt, hoeft ook niet. Hoe minder kloppende gegevens, hoe minder een app over je kind weet.
4. Zet profielen op priveLoop de privacy-instellingen van sociale media langs en zet accounts op prive. Zo bepaalt je kind zelf wie de berichten en foto’s ziet.
5. Praat over wat je deeltHet belangrijkste filter zit niet in een app, maar in het hoofd van je kind. Praat erover wat wel en niet handig is om te delen, en waarom. Dat werkt beter dan een verbod.
6. Ruim oude apps opApps die je kind niet meer gebruikt, blijven vaak data verzamelen. Verwijder ze, en vraag waar het kan om het verwijderen van het account.
7. Houd het gesprek openPrivacy is geen eenmalige klus, maar iets wat meegroeit. Spreek af dat je kind bij twijfel naar jou toe komt, zonder bang te zijn voor straf. Zo blijf je samen de baas over wat er gedeeld wordt.

Waar je hulp en informatie vindt

Wil je nog een stap verder? Op fixjeprivacy.nl vind je heldere uitleg per app en per instelling. En op jouwkindonline.nl staat praktische informatie over opgroeien in een digitale wereld. Begin klein, en bouw rustig verder. Elke stap die je zet, maakt de digitale wereld van je kind een stukje veiliger.

Lees ook: Digitale voetafdruk van je kind: 8 stappen en Leeftijdsverificatie op sociale media: 6 stappen.