Terug naar het woordenboek

Confirm-shaming.

Een dark pattern waarbij de “nee, bedankt”-optie zo wordt geformuleerd dat de gebruiker zich schuldig voelt om te weigeren, bijvoorbeeld “Nee, ik wil geen mooie aanbiedingen”.

Categorie
Engelse term
Confirm-shaming
Bijgewerkt
29 mei 2026
Door Jeremy LomanOprichter CyberBurgerGeen schuld, geen schaamte
Definitie

Korte definitie.

Een dark pattern waarbij de “nee, bedankt”-optie zo wordt geformuleerd dat de gebruiker zich schuldig voelt om te weigeren, bijvoorbeeld “Nee, ik wil geen mooie aanbiedingen”.

Achtergrond

Uitgebreide uitleg.

Confirm-shaming is een van de meest voorkomende dark patterns. Voor jongeren zijn voorbeelden: “Nee, ik wil niet beter slapen” als afwijzing van een wekkerapp-upgrade, of “Nee, ik geef niet om mijn online veiligheid” bij premium-VPN-aanbieding. De techniek speelt in op cognitieve dissonantie. Onder DSA art. 25 (verboden dark patterns) en AVG-toestemmingsregels expliciet ongeldig. Handhaving door AP en ACM groeit, maar de praktijk loopt achter.

Handelingsperspectief

Voor de professional.

Voor mediawijsheidsbeleid: maak confirm-shaming herkenbaar, niet iedere klik die je tegenhoudt is “voor je eigen bestwil”. Voor beleidsmakers: ondersteun handhaving en publieke voorbeelden van slechte cases.

In de woorden van een vriend

Voor de jongere.

Voor de jongere

“Nee, ik wil geen succes” of “Nee, ik geef niet om mezelf”, als een nee-knop zo geformuleerd is, is dat manipulatie; weiger gewoon en negeer de schaamte-poging.

Hulp halen

Hulplijn & meldpunt.

Niemand hoeft hier alleen mee om te gaan. Deze hulplijnen zijn gratis en bereikbaar, vandaag.

Verder lezen

Gerelateerde termen.