Terug naar het woordenboek

Social comparison.

Het automatisch vergelijken van zichzelf met anderen, een normaal psychologisch mechanisme dat door social media oneindig wordt gevoed en problematisch wordt voor zelfbeeld.

Engelse term
Social comparison
Bijgewerkt
29 mei 2026
Door Jeremy LomanOprichter CyberBurgerGeen schuld, geen schaamte
Definitie

Korte definitie.

Het automatisch vergelijken van zichzelf met anderen, een normaal psychologisch mechanisme dat door social media oneindig wordt gevoed en problematisch wordt voor zelfbeeld.

Achtergrond

Uitgebreide uitleg.

Adolescenten ontwikkelen identiteit deels door social comparison. Maar waar dat vroeger vergelijking met directe leeftijdsgenoten was, is het nu vergelijking met een globaal podium van influencers, beroemdheden en gefilterde beelden. Onderzoek toont causaal effect op stemmingsklachten, body dysmorphia en eetstoornissen, vooral bij meisjes. Het mechanisme wordt versterkt door algoritmes die juist “perfecte” content amplificeren. Therapeuten benoemen “compare and despair” als kerncyclus van moderne adolescente depressie.

Handelingsperspectief

Voor de professional.

Maak social comparison expliciet bespreekbaar in lessen en mentorgesprekken: het is automatisch en menselijk, niet zwakte. Werk met opdrachten waarin leerlingen analyseren wat ze vergelijken en met wie. Verwijs bij langdurige klachten naar POH-jeugd of GGZ.

In de woorden van een vriend

Voor de jongere.

Voor de jongere

Je vergelijken met iedereen die je online ziet is iets dat je hersenen vanzelf doen, maar het podium is gestapeld; pauzeer een week en kijk hoe je je voelt.

Hulp halen

Hulplijn & meldpunt.

Niemand hoeft hier alleen mee om te gaan. Deze hulplijnen zijn gratis en bereikbaar, vandaag.

Verder lezen

Gerelateerde termen.