Terug naar het woordenboek

Variable reward.

Een gedragspsychologisch principe waarbij beloning onvoorspelbaar volgt op een actie, uitgevonden door B.F. Skinner, vandaag de motor van gokken, social media en loot boxes.

Categorie
Engelse term
Variable reward / variable-ratio reinforcement
Bijgewerkt
29 mei 2026
Door Jeremy LomanOprichter CyberBurgerGeen schuld, geen schaamte
Definitie

Korte definitie.

Een gedragspsychologisch principe waarbij beloning onvoorspelbaar volgt op een actie, uitgevonden door B.F. Skinner, vandaag de motor van gokken, social media en loot boxes.

Achtergrond

Uitgebreide uitleg.

Variable reward is het meest verslavende beloningsschema dat bestaat. In duiventests bleven dieren oneindig op een knop drukken als de beloning onvoorspelbaar volgde. Bij mensen werkt het identiek: je weet niet wanneer de volgende viral video, like-piek, loot box-jackpot of swipe-match komt, dus blijf je swipen. Tristan Harris en Time Well Spent-beweging hebben dit blootgelegd. Voor minderjarigen is herkennen ervan kerncomponent van mediawijsheid. Onder Digital Fairness Act komt regulatie van verslavend ontwerp.

Handelingsperspectief

Voor de professional.

Voor mediawijsheid: maak variable reward concreet, laat zien hoe TikTok en gokmechaniek identieke psychologie gebruiken. Voor jeugdzorg: bij PSMU- of gokproblematiek begrip van mechanisme is therapeutisch nuttig. Voor beleidsmakers: agendeer in DSA-en Digital Fairness Act-handhaving.

In de woorden van een vriend

Voor de jongere.

Voor de jongere

Het idee dat “elke volgende swipe iets goeds kan zijn” is precies waarom je niet kunt stoppen, dat is geen toeval maar ontwerp.

Hulp halen

Hulplijn & meldpunt.

Niemand hoeft hier alleen mee om te gaan. Deze hulplijnen zijn gratis en bereikbaar, vandaag.

Verder lezen

Gerelateerde termen.