Gaslighting.
Een psychologische manipulatietechniek waarbij iemand het slachtoffer doet twijfelen aan de eigen waarneming, herinnering of gezond verstand, vaak ingezet in relaties, online intimidatie en grooming.
Korte definitie.
Een psychologische manipulatietechniek waarbij iemand het slachtoffer doet twijfelen aan de eigen waarneming, herinnering of gezond verstand, vaak ingezet in relaties, online intimidatie en grooming.
AchtergrondUitgebreide uitleg.
De term komt uit het toneelstuk Gas Light (1938) en is in 2018 woord van het jaar geworden. Tactieken zijn: ontkennen van duidelijk gebeurde feiten (“dat heb ik nooit gezegd”), het slachtoffer overgevoelig noemen (“je overdrijft”), schuld omdraaien (“jij bent degene die agressief is”), en isoleren van andere getuigen. Online is gaslighting verspreid in groomingprocessen, in toxische relaties met manipulatie via WhatsApp, en in gecoordineerde intimidatiecampagnes. Slachtoffers ontwikkelen vaak angst, depressie en zelftwijfel.
HandelingsperspectiefVoor de professional.
Voor jeugdzorg en hulpverlening: gaslighting expliciet bespreekbaar maken bij relationele klachten. Validate de waarneming van het slachtoffer; vraag om concreet voorbeeld; help bewijs documenteren (screenshots, dagboek). Verwijs naar Slachtofferhulp en GGZ bij langdurige klachten.
In de woorden van een vriendVoor de jongere.
Als iemand jouw waarneming voortdurend ontkent en jij gaat aan jezelf twijfelen, kan dat gaslighting zijn, bewaar berichten als bewijs en praat met iemand die jou wel gelooft.
Hulplijn & meldpunt.
Niemand hoeft hier alleen mee om te gaan. Deze hulplijnen zijn gratis en bereikbaar, vandaag.
Verder lezen