CyberBurger kennisbank · Digitale veiligheid

Wetgeving-woordenboek

Wet- en regelgeving over digitale veiligheid van kinderen, uitgelegd in twee lagen: eerst de officiele uitleg, daarna in gewone taal. 93 onderwerpen, van strafrecht en privacy tot Europese wetten, verdragen en meldpunten.

113 Zelfmoordpreventie en MIND

Hulplijn

Gaat het online zo mis dat een kind of jongere er echt aan onderdoor gaat? Dan is er hulp. Bij donkere gedachten of gedachten aan zelfdoding...

Aandachtsfunctionaris kindermishandeling

Rol

De aandachtsfunctionaris is de persoon binnen je organisatie of school die alles weet van de meldcode. Twijfel je over een kind, dan is dit de eerste...

Aangifte of melding bij de politie

Meldroute

Is er iets strafbaars gebeurd, online of offline? Dan kun je naar de politie. Bel 112 als het spoed is. Voor gewone aangifte of het melden...

Aanpak online seksueel kindermisbruik (NL)

Beleidskader

Dit is de Nederlandse aanpak om seksueel misbruik van kinderen op internet tegen te gaan. Het bestaat uit drie sporen: voorkomen, illegaal beeldmateriaal snel offline halen,...

Aanranding en verkrachting van kinderen

Wetsartikel
art. 245-250 Sr

Dit gaat over seksueel misbruik van een kind. Hoe jonger het kind, hoe zwaarder de straf. Nieuw is dat misbruik op afstand er ook onder valt....

AI Act (AI-verordening)

Verordening
Verordening (EU) 2024/1689

De AI Act is de Europese wet voor kunstmatige intelligentie. Sommige dingen zijn nu al verboden, zoals AI die kinderen manipuleert of misbruik maakt van het...

ATKM (Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal)

Toezichthouder

De ATKM zorgt ervoor dat kindermisbruikmateriaal en terroristisch materiaal snel van internet verdwijnt. Zij kunnen websites en hostingbedrijven verplichten om zulk materiaal weg te halen, en...

Audiovisuele Mediadienstenrichtlijn (AVMSD)

Richtlijn
Richtlijn (EU) 2018/1808

Deze Europese richtlijn zorgt ervoor dat kinderen worden beschermd tegen schadelijke beelden op tv en op videoplatforms zoals YouTube. Platforms moeten bijvoorbeeld leeftijdscontroles, meldknoppen en instellingen...

Auteursrecht

Wet
art. 1 Auteurswet (civielrechtelijk)

Als je iets maakt (een tekening, filmpje, foto of tekst), is dat automatisch van jou: je hebt er auteursrecht op. Andersom mag je andermans werk niet...

Autoriteit Persoonsgegevens (AP)

Toezichthouder

De Autoriteit Persoonsgegevens bewaakt of bedrijven netjes met jouw gegevens en die van je kind omgaan. Denk je dat een app of website de gegevens van...

AVG / GDPR

Verordening
Verordening (EU) 2016/679

De AVG is de privacywet van heel Europa. Die bepaalt dat bedrijven zorgvuldig met de gegevens van jou en je kind moeten omgaan. Voor kinderen gelden...

Bedreiging

Wetsartikel
art. 285 Sr

Iemand bedreigen met geweld is strafbaar, ook online. Dus als iemand jou of je kind via een chat of comment bedreigt (bijvoorbeeld met in elkaar slaan),...

Belaging (cyberstalking)

Wetsartikel
art. 285b Sr

Cyberstalking is als iemand jou steeds blijft achtervolgen op internet. Denk aan iemand die je blijft berichten, overal opduikt en je maar niet met rust laat....

Beroepscodes NVO / NIP en richtlijnen jeugdhulp

Beroepscode

Professionals in de zorg en jeugdhulp hebben beroepscodes: afspraken over hoe je zorgvuldig omgaat met kinderen, met geheimhouding en met dossiers. De NVO-code geldt sinds begin...

Better Internet for Kids (BIK+)

Strategie

Dit is het Europese plan om internet veiliger en leuker te maken voor kinderen. Het wil kinderen beschermen tegen gevaren, hen sterker maken (mediawijsheid) en hen...

Centrum Seksueel Geweld (CSG)

Hulpinstantie

Is jou of je kind iets naars overkomen op het gebied van seksueel geweld? Dan is het Centrum Seksueel Geweld er om te helpen. Zij bieden...

Code voor Kinderrechten

Richtlijn

De Code voor Kinderrechten is een lijst met tien tips voor bedrijven die apps en websites voor kinderen maken. De bedoeling is dat ze de rechten...

Computervredebreuk (hacken)

Wetsartikel
art. 138ab Sr

Hacken is strafbaar. Als iemand zonder toestemming inbreekt in een computer, telefoon of account, is dat computervredebreuk. Denk aan het inloggen op andermans account met een...

CSA-verordening (“Chat Control 2.0”)

Voorstel
COM(2022) 209

Dit is een omstreden Europees plan dat vaak "Chat Control" wordt genoemd. Het idee is om berichten te laten controleren op kindermisbruik. Het meest verstrekkende deel,...

CSAM-interim-verordening (“Chat Control 1.0”)

Verordening
Verordening (EU) 2021/1232

Deze regel gaf bedrijven zoals berichtendiensten tijdelijk toestemming om vrijwillig te zoeken naar beeldmateriaal van kindermisbruik. Die regel is verlopen sinds april 2026. Er is nu...

Cyber Resilience Act (CRA)

Verordening
Verordening (EU) 2024/2847

Deze Europese wet stelt eisen aan de beveiliging van slimme apparaten. Ook speelgoed dat met internet verbonden is, babyfoons, kindercamera's en smartwatches voor kinderen vallen eronder....

DDoS (verstoring van een geautomatiseerd werk)

Wetsartikel
art. 138b Sr

Een DDoS-aanval is als een website of dienst wordt platgelegd door hem te overspoelen met verkeer. Dat is strafbaar. Het gebeurt soms door jongeren die bijvoorbeeld...

De Kindertelefoon

Hulplijn

De Kindertelefoon is er voor kinderen zelf. Zit je kind ergens mee en wil het er liever met iemand anders over praten? Dan kan het gratis...

Digital Fairness Act (DFA)

Voorstel
(aangekondigd; nog geen tekst)

De Digital Fairness Act is een Europees plan om oneerlijke online trucs aan te pakken: misleidende ontwerpkeuzes, verslavende functies en sluikreclame, met extra aandacht voor kinderen....

Digital Markets Act (DMA)

Verordening
Verordening (EU) 2022/1925

De DMA is een Europese wet die de macht van de allergrootste techbedrijven aan banden legt. Er staan geen aparte kinderregels in. Maar doordat deze wet...

Digital Services Act (DSA)

Verordening
Verordening (EU) 2022/2065

De DSA is de grote Europese wet die online platforms verplicht om veilig te zijn voor kinderen. Denk aan social media, appstores en videosites. Platforms mogen...

Discriminatie en aanzetten tot haat

Wetsartikel
art. 137c, 137d en 137e Sr

Je mag online niet aanzetten tot haat of geweld tegen een groep, bijvoorbeeld vanwege afkomst, geloof, seksuele gerichtheid of een handicap. Ook een hele groep beledigen...

Doxing

Wetsartikel
art. 285d Sr

Doxing is als iemand jouw privegegevens online zet om je bang te maken of dwars te zitten. Denk aan je adres, telefoonnummer of school die op...

EP-resolutie loot boxes / videogames

Resolutie
resolutie 2022/2016(INI)

Het Europees Parlement heeft in 2023 een oproep gedaan om iets te doen aan trucjes in games die kinderen tot uitgeven verleiden, zoals loot boxes (verrassingspakketjes...

ePrivacy-richtlijn (cookierichtlijn)

Richtlijn
Richtlijn 2002/58/EG

Deze Europese regel zorgt ervoor dat websites niet zomaar cookies op je apparaat mogen plaatsen. Daar hebben ze eerst jouw toestemming voor nodig. Daarom zie je...

EU Digital Identity Wallet (eIDAS 2.0)

Verordening
Verordening (EU) 2024/1183

Dit is de Europese wet achter de digitale identiteitswallet. Elk land, dus ook Nederland, moet zo'n wallet aanbieden. Daarmee kun je straks bijvoorbeeld alleen je leeftijd...

EU-leeftijdsverificatie-app / mini-wallet

Blueprint
(geen wet; pilot)

Dit is een Europese app in ontwikkeling waarmee je straks kunt aantonen dat je oud genoeg bent voor een dienst, zonder dat je je hele identiteit...

EU-strategie voor de rechten van het kind

Beleidskader

Dit is het plan van de Europese Unie om de rechten van kinderen beter te beschermen, ook op internet. Het is geen wet die je kunt...

Europese Kindergarantie

Aanbeveling

Deze Europese afspraak wil dat geen enkel kind buiten de boot valt, ook niet digitaal. Denk aan een kind zonder laptop of internet thuis, dat daardoor...

Facultatief Protocol IVRK inzake verkoop van kinderen (OPSC)

Protocol

Dit is een extra afspraak bovenop het Kinderrechtenverdrag. Landen die eraan meedoen, moeten seksueel misbruik van kinderen en beelden daarvan strafbaar maken, en slachtoffers helpen. Nederland...

Fraudehelpdesk

Meldpunt

Ben jij of je kind opgelicht via internet, of twijfel je of een bericht of webshop nep is? De Fraudehelpdesk helpt je met advies. Ze leggen...

General Comment No. 25 (kinderrechten in de digitale wereld)

Interpretatie

Dit is een soort officiele toelichting bij het Kinderrechtenverdrag, speciaal voor internet, apps en games. De boodschap is simpel: alle rechten van een kind gelden ook...

Grooming (online kinderlokken)

Wetsartikel
art. 251 lid 1 sub c Sr

Grooming is als een volwassene online het vertrouwen van een kind wint om er seksueel misbruik van te maken. Denk aan iemand die zich anders voordoet,...

Halt

Instantie

Is een jongere de fout ingegaan met een licht vergrijp, bijvoorbeeld online? Dan kan Halt uitkomst bieden. In plaats van een straf via de rechter doorloopt...

Herziene Productaansprakelijkheidsrichtlijn (PLD)

Richtlijn
Richtlijn (EU) 2024/2853

Deze Europese richtlijn regelt dat je een fabrikant aansprakelijk kunt stellen als een product schade veroorzaakt. Nieuw is dat dit nu ook geldt voor software, apps...

Jeugdstrafrecht en Halt (als een kind zelf de dader is)

Kader
jeugdstrafrecht (12-18 jaar); Halt

Kinderen onder de 12 kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd. Vanaf 12 jaar wel, maar dan via het jeugdstrafrecht, dat meer op leren en herstellen is gericht...

Jeugdwet (jeugdhulp + VIR-basis)

Wet
Jeugdwet, art. 7.1.2 (Verwijsindex risicojongeren)

De Jeugdwet regelt de hulp voor kinderen en jongeren die het even niet redden, bijvoorbeeld bij problemen thuis of online. De gemeente regelt die jeugdhulp. In...

Kennisnet en SIVON

Instantie

Kennisnet en SIVON helpen scholen om hun digitale zaken veilig en netjes te regelen. Kennisnet geeft kennis en handige checklists over ICT en privacy. SIVON koopt...

Kerndoelen digitale geletterdheid

Wet
wettelijke verankering via AMvB (in voorbereiding)

Er komen straks vaste leerdoelen voor digitale geletterdheid: wat kinderen op school moeten leren over veilig en slim omgaan met computers, internet en sociale media. Die...

Kijkwijzer / NICAM

Classificatie

Kijkwijzer vertelt je vanaf welke leeftijd een film of programma geschikt is. Er zijn zeven categorieën: AL (alle leeftijden), 6, 9, 12, 14, 16 en 18....

Kindermisbruikmateriaal (CSAM)

Wetsartikel
art. 252 Sr

Dit gaat over beeldmateriaal van seksueel misbruik van kinderen. In het dagelijks taalgebruik heet het vaak kinderporno. Het maken, doorsturen, verzamelen en zelfs alleen maar bekijken...

Malware verspreiden

Wetsartikel
art. 350a lid 3 Sr

Virussen of andere schadelijke software verspreiden is strafbaar. Ook het maken of doorgeven van hacktools valt eronder. Denk aan iemand die een besmet bestand rondstuurt of...

Mediawet 2008 – jeugdbescherming

Wet
Mediawet 2008 (BWBR0025028)

De Mediawet zorgt ervoor dat kinderen niet zomaar schadelijke beelden te zien krijgen op tv en online video. Daarom zie je bij films en programma's leeftijdslabels...

Meld-, overleg- en aangifteplicht bij seksueel misdrijf in het onderwijs (MOA)

Wettelijke plicht

Vermoed je dat een medewerker van een school een minderjarige leerling seksueel misbruikt? Dan geldt een strengere regel dan bij de gewone meldcode. Dit is een...

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Verplichte werkwijze

Werk je met kinderen? Dan moet je organisatie een vaste werkwijze hebben voor als je huiselijk geweld of kindermishandeling vermoedt. Die werkwijze heet de meldcode en...

Meldcode in het onderwijs

Verplichte werkwijze

Elke school moet een eigen meldcode hebben. Dat is een stappenplan voor als een leraar zich zorgen maakt over de veiligheid van een kind thuis. De...

Nationaal Actieprogramma seksueel grensoverschrijdend gedrag

Beleidskader

Dit is het grote Nederlandse plan tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag, offline en online. De aanpak van online misbruik van kinderen valt hier ook onder. Het brengt...

Nederlandse Cybersecuritystrategie (NLCS)

Strategie

Dit is het plan van de Nederlandse overheid om het land digitaal veiliger te maken. Een deel gaat over onderwijs en over het weerbaarder maken van...

Netwerk Mediawijsheid

Netwerk

Netwerk Mediawijsheid helpt kinderen en volwassenen om slim en veilig met media en internet om te gaan. Wil je als ouder weten hoe je je kind...

Normenkader IBP onderwijs

Normenkader

Het Normenkader IBP is een checklist voor scholen om hun digitale beveiliging en privacy te regelen. Er zijn bijna honderd normen, verdeeld over vijf niveaus. Niveau...

Notice-and-Take-Down gedragscode (NTD)

Gedragscode

De Notice-and-Take-Down gedragscode is een afspraak tussen internetbedrijven over hoe ze verboden of onrechtmatige inhoud van het web halen. Het is geen wet, maar een vrijwillige...

Offlimits (meldpunt, hulplijn en preventielijn)

Instantie

Offlimits is dé plek voor alles wat met online misbruik te maken heeft. Zag je een schokkende foto of video van een kind online? Dat meld...

PEGI (Pan European Game Information)

Classificatie

PEGI vertelt je vanaf welke leeftijd een game bedoeld is. Er zijn vijf categorieën: 3, 7, 12, 16 en 18. Naast de leeftijd staan er symbolen...

Phishing, oplichting en identiteitsfraude

Wetsartikel
art. 326 Sr en art. 231b Sr

Phishing is als oplichters je proberen te verleiden om in te loggen of te betalen via een nepbericht of nepwebsite, om zo je geld of gegevens...

Portretrecht

Wet
art. 19-21 Auteurswet (civielrechtelijk)

Portretrecht gaat over foto's en video's waarop je herkenbaar in beeld bent. Je mag je onder omstandigheden verzetten tegen het online zetten van zulke beelden, zeker...

Privacyconvenant Onderwijs

Convenant

Het Privacyconvenant Onderwijs is een set gezamenlijke afspraken tussen scholen en de bedrijven die digitale lesmiddelen leveren. Het zorgt ervoor dat iedereen dezelfde, duidelijke regels gebruikt...

Rechten van kinderen onder de AVG

Wetsartikel
art. 8 AVG, toezicht via de Autoriteit Persoonsgegevens (art. 51+ AVG)

Ook je kind heeft privacyrechten. Je mag bijvoorbeeld opvragen welke gegevens een bedrijf van je kind heeft, gegevens laten aanpassen als ze niet kloppen, en vragen...

Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM) + Kinder- en Jeugdreclamecode (KJC)

Zelfregulering
(Stichting Reclame Code)

Dit zijn afspraken over reclame, geen wetten. Influencers moeten duidelijk maken wanneer iets betaalde reclame is (bijvoorbeeld met #ad). En er zijn aparte regels voor reclame...

Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (UCPD)

Richtlijn
Richtlijn 2005/29/EG

Deze Europese regel verbiedt reclame die kinderen direct oproept om iets te kopen of om hun ouders te vragen het te kopen. Dat geldt ook in...

Safer Internet Centre Nederland (Veilig internetten)

Netwerk

Het Safer Internet Centre is het samenwerkingsverband dat internet veiliger maakt voor kinderen en volwassenen. Verschillende organisaties werken hierin samen: Offlimits voor melden en hulp, en...

Schadelijke content tonen aan minderjarigen

Wetsartikel
art. 240a Sr

Je mag een kind onder de 16 geen schadelijke beelden laten zien, zoals een film die pas vanaf 16 is of porno. Dat geldt ook als...

Schermtijd-richtlijnen (WHO en NL 2025)

Richtsnoer

Dit zijn adviezen over hoe lang kinderen naar een scherm zouden mogen kijken. Voor de allerkleinsten: zo weinig mogelijk. Voor oudere kinderen: een uurtje tot een...

Seksueel corrumperen van kinderen

Wetsartikel
art. 251 lid 1 sub b Sr

Dit gaat over een volwassene die een kind onder de 16 met opzet laat kijken naar seks of naar seksuele beelden. Bijvoorbeeld door een porno-video te...

Sexchatting met minderjarigen

Wetsartikel
art. 251 lid 1 sub a Sr

Sexchatting is als een volwassene een kind onder de 16 op een seksuele, schadelijke manier benadert in een chat. Bij grooming wil iemand afspreken. Bij sexchatting...

Sexting-handelingsprotocollen op scholen

Protocol

Op scholen kan het misgaan met sexting: naaktfoto's van een leerling die worden doorgestuurd. Er bestaan protocollen die de school stap voor stap helpen om goed...

Sextortion (seksuele afpersing)

Wetsartikel
art. 317 Sr en art. 318 Sr

Sextortion is als iemand dreigt om naaktbeelden van jou te verspreiden, tenzij je betaalt of nog meer foto's stuurt. In de wet heet dat afpersing of...

Slachtofferhulp Nederland

Hulpinstantie

Ben jij of je kind slachtoffer geworden van bijvoorbeeld online oplichting, bedreiging of misbruik? Dan helpt Slachtofferhulp Nederland je verder. Ze ondersteunen je praktisch (bijvoorbeeld bij...

Smaad, laster en belediging

Wetsartikel
art. 261, 262 en 266 Sr

Iemand zwartmaken kan strafbaar zijn. Smaad is als je iemands goede naam beschadigt met een beschuldiging, bijvoorbeeld in een post. Laster is als je dat doet...

Stichting School & Veiligheid

Adviescentrum

Stichting School & Veiligheid helpt scholen om een veilige plek te zijn, ook online. Loopt een school aan tegen cyberpesten, sexting of een ander incident? Dan...

Team Bestrijding Kinderpornografie en Kindersekstoerisme (TBKK)

Opsporingsteam

Het TBKK is het politieteam dat kindermisbruikmateriaal en kindersekstoerisme opspoort. Het zijn elf regionale teams en de Landelijke Eenheid. Je kunt hier niet zelf iets melden:...

Telecommunicatiewet – cookiebepaling

Wetsartikel
art. 11.7a Tw

Cookies zijn kleine bestandjes waarmee websites je gedrag kunnen volgen. De wet zegt: een site moet dat eerst uitleggen en jouw toestemming vragen voordat er trackers...

Terrorist Content Online Regulation (TCO)

Verordening
Verordening (EU) 2021/784

Deze Europese wet dwingt online diensten om terroristische inhoud snel weg te halen: binnen een uur na een officieel bevel. Dat is belangrijk omdat jongeren soms...

Toestemmingsleeftijd 16 jaar

Wetsartikel
art. 8 AVG jo. art. 5 UAVG

Is je kind jonger dan 16? Dan mag een app of website niet zomaar zijn of haar gegevens gebruiken. Daar is jouw toestemming als ouder voor...

Uitvoeringswet AVG (UAVG)

Wet

De AVG is de grote privacywet van heel Europa. De Uitvoeringswet AVG is de Nederlandse aanvulling daarop. Die regelt onder andere wat de Autoriteit Persoonsgegevens mag...

Uitvoeringswet digitaledienstenverordening (NL DSA-uitvoeringswet)

Wet
dossier 36531, Stb. 2025, 21

Dit is de Nederlandse wet die de Europese DSA laat werken in Nederland. De wet regelt wie er toezicht houdt: de ACM is de hoofdtoezichthouder op...

Veilig Thuis

Meldpunt

Maak je je zorgen over een kind, bijvoorbeeld door wat er thuis of online gebeurt? Dan kun je terecht bij Veilig Thuis. Je hoeft niet zeker...

Verdrag van Boedapest (Cybercrimeverdrag)

Verdrag

Dit verdrag zorgt dat landen ongeveer dezelfde regels hebben tegen cybercriminaliteit, zoals hacken en het verspreiden van kindermisbruikmateriaal. Zo kunnen politie en justitie over de grens...

Verdrag van Lanzarote

Verdrag

Dit Europese verdrag beschermt kinderen tegen seksueel misbruik, ook online. Het is de reden dat grooming (een volwassene die online contact zoekt met een kind om...

Vertrouwenspersoon en vertrouwensinspecteur

Rol

Er zijn twee soorten vertrouwenspersonen. De vertrouwenspersoon zit op de school zelf: dat is de eerste persoon bij wie je terechtkunt met een probleem. De vertrouwensinspecteur...

Verwerking leerlinggegevens (verwerkersovereenkomst)

Wetsartikel
art. 28 AVG (verwerkersovereenkomst), art. 32-35 AVG

Scholen gebruiken veel digitale programma's, en die verwerken gegevens van leerlingen. De school blijft de baas over die gegevens en moet met elke leverancier vastleggen wat...

Verwijsindex Risicojongeren (VIR)

Signaleringssysteem

De Verwijsindex Risicojongeren is een systeem waarin hulpverleners aangeven dat ze zich zorgen maken over een jongere. Melden twee professionals dezelfde jongere, dan komen ze bij...

VN-Kinderrechtenverdrag (IVRK)

Verdrag

Dit is de belangrijkste afspraak ter wereld over de rechten van kinderen. Elk kind onder de 18 heeft recht op bescherming, privacy en een eigen stem....

Wet computercriminaliteit III

Wet
Wet van 27 juni 2018 (dossier 34.372)

Deze wet moderniseerde de aanpak van computercriminaliteit. Zo mag de politie onder strikte voorwaarden zelf een computer of telefoon binnendringen om bewijs te verzamelen bij ernstige...

Wet op de kansspelen, Koa en loot boxes

Wet
Wet op de kansspelen (Wok) / Wet kansspelen op afstand (Koa)

Gokken mag pas vanaf 18 jaar, ook online. Loot boxes zijn de "verrassingspakketjes" in games waarvoor je (echt of virtueel) geld betaalt zonder te weten wat...

Wet seksuele misdrijven

Wet
Stb. 2024, 59 (BWBR0049509)

Dit is de grote nieuwe zedenwet in Nederland. Sinds 1 juli 2024 telt vooral of iemand iets wel of niet wilde. Wat online gebeurt, is net...

Wet veiligheid op school (sociale veiligheid)

Wet
WPO art. 4c (PO); WVO 2020 art. 3.40 (VO); WEC art. 5a ((V)SO)

Elke school in Nederland moet zorgen dat leerlingen zich veilig voelen, ook online. De school moet daar een plan voor hebben, ieder jaar meten hoe veilig...

Witwassen en money mules (geldezels)

Wetsartikel
art. 420bis en art. 420quater Sr

Een geldezel (money mule) is iemand die zijn bankpas of rekening uitleent aan criminelen, zodat die er crimineel geld doorheen kunnen sluizen. Jongeren worden hiervoor geronseld...

Wraakporno (misbruik van seksueel beeldmateriaal)

Wetsartikel
art. 139h Sr

Wraakporno is als iemand naaktbeelden van jou verspreidt zonder dat je dat wilt. Bijvoorbeeld een ex die na een ruzie jouw foto's online zet. Ook het...

Dit woordenboek geeft uitleg, geen juridisch advies. Voor jouw situatie: raadpleeg een jurist of de bevoegde instantie.