Zomerscams: zo trapt je kind niet in 5 veelgebruikte trucs

Je kind koopt deze zomer een festivalkaartje, een tweedehands jurkje op Vinted of nieuwe gamecredits. Oplichters weten dat precies, en ze passen hun trucs aan op het seizoen.

Jongeren zijn de meest opgelichte leeftijdsgroep van Nederland. 20,3% van de 15-24-jarigen was in 2024 slachtoffer van online criminaliteit, twee keer zo vaak als 25-64-jarigen (CBS, 2025). En de zomer maakt het erger: meer online aankopen, meer haast, meer kans om in een te-mooie-deal te trappen.

Het pijnlijke is dat je het vaak niet hoort. Maar 30% van de jonge slachtoffers vertelt het iemand, meestal uit schaamte. Daardoor blijft het probleem onzichtbaar, terwijl het ongeveer 40.000 jongeren van 15-17 jaar per jaar overkomt (ABN AMRO, 2024). In dit artikel lopen we de 5 meest gebruikte zomertrucs langs en laten we zien hoe je thuis een klimaat maakt waarin je kind durft te vertellen dat het mis ging.

Waarom de zomer hoogseizoen is

De zomer brengt een piek aan online aankopen bij jongeren. Festivalkaartjes zijn uitverkocht en worden tweedehands doorverkocht. Vakantiekleding gaat via Vinted en Marktplaats. Gamecredits en in-game items zijn populair als er meer vrije tijd is. Bij elke aankoop hoort een betaling, en juist dat moment is waar oplichters op mikken.

Daar komt bij dat jongeren snel handelen. Een kaartje is bijna uitverkocht, een deal loopt “nog maar even”, dus er is haast. Die haast schakelt het gezonde wantrouwen uit. Oplichters spelen daar bewust op in met druk en schaarste.

De meeste van deze trucs beginnen dus niet op een louche website, maar gewoon in de tijdlijn van je kind. Een gesponsorde post, een DM of een berichtje van een “vriend”. Daarom is herkennen zo belangrijk: de val ziet er normaal uit.

Truc 1: de nepwebshop

De klassieker, en nog steeds de meest voorkomende. Een webshop met topmerken voor een onwaarschijnlijk lage prijs, vaak via een advertentie op Instagram of TikTok. Je kind bestelt, betaalt en hoort daarna niets meer. Of er komt een nepproduct dat met geen mogelijkheid op de foto lijkt.

Hoe herken je het samen? Check of de webshop een echt adres en KvK-nummer heeft, zoek de naam op met het woord “ervaring” of “oplichting” erbij, en wantrouw een prijs die te mooi is om waar te zijn. Betaal het liefst met een methode waarbij je geld terug kunt vragen, en nooit via een directe overboeking aan een onbekende.

Truc 2: nepkaartjes

Festivalseizoen is nepticketseizoen. Een evenement is uitverkocht, en plots biedt iemand op Instagram, Snapchat of in een fangroep “nog een kaartje” aan. Je kind krijgt een vriendelijk verhaal, betaalt via een privé-betaalverzoek en staat voor een dichte poort.

De gouden regel: betaal nooit een vreemde via een privé-betaalverzoek. Koop kaarten alleen via het officiële verkoopkanaal of een erkend doorverkoopplatform met kopersbescherming. Een echte verkoper heeft geen probleem met een veilige betaalroute. Wie aandringt op een snelle Tikkie naar een onbekende rekening, heeft iets te verbergen.

Truc 3: het valse betaalverzoek

“Je pakket komt eraan, betaal 2 euro bezorgkosten.” Of: “Je abonnement verloopt, klik hier om te verlengen.” Het bedrag is expres klein, zodat het niet de moeite lijkt om te controleren. Maar de link leidt naar een neppagina die de bankgegevens van je kind buitmaakt. Daarna is niet 2 euro het probleem, maar de hele rekening.

Leer je kind dat een betaalverzoek voor “bezorgkosten” of een “verlopen abonnement” bijna altijd nep is. Klik niet op de link in zo’n bericht, maar ga zelf naar de officiële app of website. Twijfel je? Bel het bedrijf via het nummer op hun echte site, nooit via een nummer uit het bericht zelf.

Truc 4: de snel-geld-klus

“Verdien snel 200 euro, je hoeft alleen je bankrekening even uit te lenen.” Zo wordt je kind ongemerkt een geldezel: iemand die crimineel geld doorsluist. Het lijkt onschuldig, maar het is een misdrijf met grote gevolgen.

De gevolgen zijn fors. Een geldezel kan tot 8 jaar in een bankenregister komen dat hypotheken, leningen en een gewone betaalrekening blokkeert. Veel jongeren weten dat niet: 70% denkt dat banktransacties niet te traceren zijn (NVB, 2024). Maak thuis duidelijk: je bankpas of pincode leen je nooit uit, ook niet aan een vriend, ook niet “heel even”.

Truc 5: de gekloonde stem

De nieuwste en meest verontrustende truc. Met kunstmatige intelligentie maken oplichters een kopie van een bekende stem. Een paar seconden geluid uit een TikTok- of Instagram-video is genoeg. Daarna belt of appt een “familielid” of “vriend” in nood met een dringend verzoek om geld.

Hier helpt een simpele afspraak enorm: een familie-codewoord. Spreek samen een woord af dat alleen jullie kennen. Belt er iemand met een dringend geldverzoek, dan vraag je naar het codewoord. Klopt het niet, dan hang je op en bel je het echte nummer van die persoon terug. Zo onschadelijk maak je een gekloonde stem.

Het echte probleem: schaamte

De vijf trucs zijn lastig, maar het grootste probleem zit niet in de techniek. Het zit in het zwijgen. Jongeren schamen zich, denken dat ze “dom” zijn geweest en houden het verborgen. Daardoor kan niemand helpen en kunnen oplichters doorgaan.

Jij kunt dat verschil maken. Het belangrijkste dat je thuis kunt doen, is melden normaal maken voordat er iets gebeurt. Een paar concrete stappen:

1. Praat erover voor het misgaatBespreek de 5 trucs aan tafel, zonder dreigende toon. Dan weet je kind dat dit gewoon gebeurt en niet iets is om je voor te schamen.
2. Maak duidelijk: melden is slim, niet domSpreek af dat je kind altijd bij je terecht kan, ook als het al geld heeft betaald. Reageer rustig, niet met straf of verwijt.
3. Spreek een familie-codewoord afEen woord dat alleen jullie kennen, beschermt tegen de gekloonde stem en tegen “vriend-in-nood”-fraude.
4. Weet samen waar je moet zijnOpgelicht? Meld het bij de politie via politie.nl en bij de Fraudehelpdesk. Hoe sneller, hoe groter de kans om schade te beperken.

Waar je hulp en informatie vindt

Is je kind opgelicht? Dan is snel handelen belangrijk. Neem direct contact op met de bank om verdere schade te stoppen, en bewaar alle bewijzen: screenshots, chatberichten, betaalbewijzen en de advertentie of link waarlangs het begon.

Gaat het om online seksueel getint materiaal of grooming dat met de oplichting samenhangt, bijvoorbeeld bij sextortion? Dan kun je terecht bij de hulplijn van Offlimits (020-261 52 75, hulplijn.offlimits.nl), het meldpunt van Offlimits (meldpunt.offlimits.nl) en de preventielijn van Offlimits (0800-266 64 36, preventielijn.offlimits.nl).

Schaam je niet en laat je kind zich niet schamen. Het overkomt 40.000 jongeren per jaar. Eén open gesprek kan 350 euro en veel verdriet schelen.

Lees ook: Geldezels: zo voorkom je dat je kind crimineel geld doorsluist en Online oplichting bij jongeren: de cijfers en de aanpak.